di ()
czasownik (1.1) wiedzieć, znać
(1.1)
di ()
czasownik (1.1) daćMolefi Kete Asante, Abu Shardow Abarry, African Intellectual Heritage. A Book of Sources, Temple University Press, 1996, s. 271.
di ()
(1.1) Bóg, bóg, boski
Dio, dio, diaro, diino, diismo, diisto, dieco, diservo, domdio, sendieco, sendiismo, sendiulo, Dipatrino, plurdiismo, diadvokato dia, diista, dioplaĉa
,
di ()
czasownik (1.1) szukać
di ()
(1.1) (1.2)
di ()
rzeczownik, rodzaj męski (1.1) dzień
zwrot bondì
di ()
rzeczownik, rodzaj męski (1.1) dzień
di ()
rzeczownik (1.1) dziecko zaimek pytajny (2.1) jak
(1.1) I xili di? → Jak masz na imię? (2.1) A xa di. → Jej dziecko.
di ()
przyimek (1.1) o (1.2) w (1.3) z, ze (1.4) na (1.5) od (1.6) …tworzący przymiotnik od rzeczownika (1.7) …zmieniający rzeczownik na formę w dopełniaczu (1.8) …określający własność, przynależność
di ()
rzeczownik, rodzaj wspólny (1.1) mleko matki zaimek osobowy (2.1) dialektalny od: de
(1.1) en di, din;
(1.1) ge di → karmić piersią, dać piersi
(1.1) modersmjölk, bröstmjölk
(1.1) dia
złożenie rzeczownikowe dibarn
di ()
rzeczownik, rodzaj męski (1.1) dzień
di ()
zaimek wskazujący (1.1) ta
(1.1)
di ()
rzeczownik, rodzaj męski lub żeński (1.1) de (nazwa litery d) przyimek (2.1) … pełniący funkcję dopełniacza (2.2) … określający… (2.2.1) … nazwę (2.2.2) … grupę: z (2.2.3) … temat: o (2.2.4) … pochodzenie: z, ze (2.2.5) … zawartość: z, w (2.2.6) … przyczynę, powód: z, ze (2.2.7) … winę: o (2.2.8) … wiek (2.2.9) … cel, przeznaczenie: za, od (2.2.10) … kondycję fizyczną: na (2.2.11) … tworzywo, materiał: z, ze (2.2.12) … sposób, środek (2.2.13) … sposób, styl (2.2.14) … ruch z jakiegoś miejsca: z (2.2.15) … ruch przez jakieś miejsce (2.2.16) … karę: na (2.2.17) … ciężar, wielkość (2.2.18) … porównanie: od, ode (2.2.19) … pozbawienie czegoś (2.2.20) … wartość, cenę (2.2.21) … czas (2.3) … używany do tworzenia wyrażeń… (2.3.1) … przyimkowych (2.3.2) … przysłówkowych spójnik (3.1) … wprowadzający zdanie podrzędne… (3.1.1) … podmiotowe: że (3.1.2) … dopełnieniowe: że (3.1.3) … przyczynowe: że (3.1.4) … celowe: by (3.1.5) … skutkowe: by
(1.1)
(2.1) La macchina di Alessandro è nuova. → Samochód Aleksandra jest nowy. (2.2.4) Siete di Roma? → Jesteście z Rzymu? (2.2.14) Non uscire di casa. → Nie wychodź z domu. (2.2.15) Non passate di là. → Nie przechodźcie tamtędy. (2.2.16) Sono multati di cento euro. → Są skazani na sto euro grzywny. (2.2.18) Tu sei più forte di me. → Ty jesteś silniejszy ode mnie. (3.1.1) Mi pare di conoscerlo. → Wydaje mi się, że go znam. (3.1.2) Credo di non essere in grado di terminare il lavoro. → Sądzę, że nie jestem w stanie ukończyć tej pracy. (3.1.3) Sono contento di vederti. → Jestem rad, że cię widzę. (3.1.4) Vi prego di dirmi la verità. → Proszę, byście powiedzieli mi prawdę. (3.1.5) È degno di essere premiato. → Zasługuje na to, by go nagrodzić.
(2.2.1) la città di Venezia → miasto Wenecja • il mese di gennaio → miesiąc styczeń • il nome di Giovanni → imię Jan (2.2.2) uno di voi → jeden z was • il migliore della classe → najlepszy z klasy (2.2.3) parlare di politica → mówić o polityce • un film d'amore → film o miłości • libro di storia → książka historyczna (2.2.5) una scatola di cioccolatini → pudełko z czekoladkami (2.2.6) gridare di gioia → krzyczeć z radości • tremare di paura → drżeć ze strachu (2.2.7) accusato di tradimento → oskarżony o zdradę (2.2.8) un vecchio di novant'anni → dziewięćdziesięcioletni starzec (2.2.9) atto di nascita → akt urodzenia • cintura di sicurezza → pas bezpieczeństwa • servire di passatempo → służyć za rozrywkę • le chiavi di casa → klucze od domu (2.2.10) malato di polmoni → chory na płuca • soffrire di cuore → cierpieć na serce (2.2.11) un anello d'oro → pierścionek ze złota • una statua di marmo → posąg z marmuru • un vestito di cotone → ubranie z bawełny • un sugo di carne → sos z mięsa (2.2.12) lavorare di scalpello → pracować dłutem • cingere di mura → opasać murem (2.2.13) essere di buon carattere → mieć dobry charakter • mangiare di gusto → jeść ze smakiem (2.2.17) un carico di dieci tonnellate → dziesięciotonowy ładunek • una casa di duecento metri → dwustumetrowy dom (2.2.19) un posto privo di luce → miejsce pozbawione światła (2.2.20) un quadro di grande valore → obraz o wielkiej wartości (2.2.21) di mattina → rano • di pomeriggio → po południu • di sera → wieczorem • di notte → nocą (2.3.1) a causa di → z powodu • in luogo di → zamiast • prima di → przed, zanim (2.3.2) di fronte → naprzeciwko • di fuori → z zewnątrz • di nascosto → po kryjomu • di nuovo → znowu • di lí → stamtąd • di qui → stąd • di tanto in tanto → od czasu do czasu • dopo di che → w końcu, ostatecznie
(2-3)
(1.1) (2.1-3) w połączeniu z rodzajnikami określonymi tworzy przyimki ściągnięte: del, dello, della, dei, degli, delle
di ()
liczebnik główny (1.1) dwa