puppis ()

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) rufa (1.2) okręt, łódź (1.3) u Plauta: tył (plecy, pośladki)

(1.1-3) pupp|is, puppis

(1.1) …arbitrabar sustineri remos cum «inhibere» essent remiges iussi. Id non esse eius modi didici heri cum ad villam nostram navis appelleretur. Non enim sustinent sed alio modo remigant (…) «inhibitio» autem remigum motum habet et vehementiorem quidem remigationis navem convertentis ad puppim.Marcus Tullius Cicero: Epistulae Ad Atticum 13, 21 → Byłem przekonany, że kiedy wioślarzom rozkazuje się «inhibere», zatrzymują wiosła. Tego, że nie dzieje się to w taki sposób, dowiedziałem się wczoraj, kiedy pod moją willę przybiła łódź. Mianowicie nie zatrzymują się, lecz wiosłują w inny sposób (…) Zaiste «inhibitio» u wioślarzy dotyczy ruchu i co więcej bardziej energicznego, zwracającego łódź wiosłową wstecz ( na rufę). (1.2) …„patria est clarae mihi” dixit „Athenae; / Triptolemus nomen; veni nec puppe per undas, / nec pede per terras: patuit mihi pervius aether…”Publius Ovidius Naso: Metamorphoseon, liber quintus, 652-654 → …»Tryptolem się zowię, / W sławnych Atenach moi mieszkali przodkowie. / Ja nie pieszo przez lądy, nie w łodzi przez morze / Ale tu przez powietrzne przybyłem przestworze…«Owidiusz: Przemiany (Metamorfozy) ks. V, 654-657, s. 102, tłum. Brunon Kiciński, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1953

(1.2) navis, navigium

(1) etymologia niepewna, → tył (stąd też nasza pupa) < → z, odJulius Pokorny: Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (1.1) źródłosłów dla: , , , , ,

(1) typ odmiany jest samogłoskowy z -im w i -i w , choć rzadko pojawiają się także -em w i -e w (zob. przykład do znaczenia 1.2)