prowadzić ()
, , ,
czasownik przechodni niedokonany (1.1) być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca (1.2) kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem) (1.3) w tańcu: kierować partnerką (1.4) tworzyć skutek czegoś (1.5) kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś (1.6) także być pierwszym w trakcie wyścigu (1.7) wieść czasownik zwrotny niedokonany prowadzić się (2.1) iść trzymając jeden drugiego (2.2) być prowadzonym (1.1) (2.3) zachowywać się, sprawować się
(1) (2)
(1.1) Kelner długo prowadził nas do stolika. (1.2) Nie piję alkoholu, bo prowadzę. (1.2) Wczoraj prowadziłem po autostradzie ogromną ciężarówkę. (1.3) Michał nie umie prowadzić, ciągle depcze mi po nogach, ale za to jest taki przystojny! (1.4) Alkohol prowadzi do chorób wątroby. (1.5) Profesor od lat prowadził badania nad napędem na wodę. (1.6) Chociaż prowadził od samego startu, ostatecznie przybiegł drugi. (1.7) Taki tryb życia prowadził przez około czterdzieści lat bez najmniejszego narzekania.
(1.1-3, 1.5) prowadzić +, nie prowadzić + (1.4) prowadzić do + (1.6) prowadzić w +
(1.1) prowadzić kogoś dokądś • prowadzić za rękę (1.2) prowadzić samochód / ciężarówkę / motocykl / … • prowadzić pewnie / spokojnie / z wyczuciem / jak wariat / … (1.3) prowadzić zręcznie / dobrze / źle / … (1.4) coś prowadzi do sukcesu / klęski / katastrofy / wniosku / … (1.5) prowadzić badania / wykład / rozmowę / wywiad / zebranie / … (1.6) prowadzić w wyścigu / biegu / rozgrywkach / tabeli pierwszej ligi / …
(1.1) kierować, przewodzić, (1.2) kierować, sterować (1.4) skutkować, powodować (1.5) przeprowadzać, kierować (1.6) liderować (zob. uwagi) (2.1)
(1) prowadzenie (1.1) prowadnica; prowadzić się, doprowadzać/doprowadzić, naprowadzać/naprowadzić, oprowadzać/oprowadzić, przeprowadzać/przeprowadzić, przyprowadzać/przyprowadzić, wprowadzać/wprowadzić, wyprowadzać/wyprowadzić, zaprowadzać/zaprowadzić
Synonimy: (1.1) „kierować” oznacza bardziej kontrolę nad czymś, „przewodzić” kojarzy się również z przewodnictwem ideologicznym; (1.2) „kierować” jest najbliższym synonimem, „sterować” dotyczy raczej statków i samolotów; (1.4) „skutkować” jest bliskim synonimem, ale rządzi narzędnikiem, „powodować” wywołuje skojarzenie z nieuchronnością danego skutku, czego nie ma w „prowadzić”; (1.5) „przeprowadzać” i „prowadzić” w tym znaczeniu są bardzo bliskie, „kierować” narzuca skojarzenie, że istnieje pewien zespół prowadzący coś, a podmiot jest jedynie jego kierownikiem; (1.6) „liderować” to wyraz potoczny, pochodzący z angielskiego o tym samym znaczeniu, co „prowadzić”
angielski: (1.1) guide, lead; (1.2) drive; (1.4) lead to , result in ; (1.5) conduct; (1.6) lead arabski: (1.1) رشد (1.5) قام, أدار baskijski: (1.1) gidatu, bideratu, zuzendu; (1.2) gidatu białoruski: (1.1) вадзі́ць; (1.2) вадзі́ць chiński standardowy: (1.2) 开 (kāi), 开车 (kāichē); (1.4) 带来 (dàilái); (1.5) 跑 (pǎo) duński: (1.1) føre, lede; (1.2) føre, køre; (1.6) føre esperanto: (1.1) gvidi, konduki; (1.2) stiri (1.4) konduki (1.5) gvidi (1.6) esti unua (2.3) konduti francuski: (1.1) guider, conduire; (1.2) conduire; (1.4) mener; (1.5) présider hiszpański: (1.1) guiar, conducir; (1.2) conducir; (1.4) llevar a, conducir; (1.5) dirigir; (1.6) liderar, aventajar japoński: (1.1) 案内する kataloński: (1.2) conduir łaciński: (1.1) duco niderlandzki: (1.1) gaan (prowadzić jako droga), leiden, voeren; (1.2) besturen, rijden; (1.4) veroorzaken; (1.5) leiden, voeren; (1.6) leiden niemiecki: (1.1) führen; (1.2) führen; (1.3) führen; (1.4) führen; (1.5) führen; (1.6) führen nowopruski: (1.1) westun polski język migowy: rosyjski: (1.1) вести́, провожа́ть; (1.2) вести́, управля́ть, рули́ть; (1.3) вести́; (1.4) вести́, приводи́ть; (1.5) вести́, проводи́ть; (1.6) пе́рвенствовать, лиди́ровать; (1.7) вести́, проводи́ть; (2.2) провожа́ться; (2.3) вести́ себя́ szwedzki: (1.1) föra, leda; (1.2) köra; (1.5) föra tuvalu: (1.2) fakatele ukraiński: (1.1) вести; (1.2) вести; (1.3) вести; (1.4) вести; (1.5) вести; (1.6) вести węgierski: (1.1) vezet; (1.2) vezet wilamowski: (1.1) fiyt, łaeta, łǡta, łata; (1.2) fiyt; (1.3) fiyt; (1.4) fiyt; (1.5) fiyt; (1.6) fiyt włoski: (1.1) condurre, portare, guidare; (1.2) condurre, portare, guidare