proszę ()
, , ,
(1.1) 1. , → zwrot grzecznościowy (2.1) zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś (2.2) zwrot używany zamiast trybu rozkazującego (2.3) potwierdzenie wykonania prośby (2.4) zapytanie, gdy się nie dosłyszało lub jakoby przesłyszało (prośba o powtórzenie) wykrzyknik (3.1) zaproszenie do czegoś lub podkreślenie ofiarowania czegoś (3.2) zdziwienie lub westchnienie, że coś się sprawdziło czy stało lub stanie
(1.1)
(2.1) Proszę pana/pani, czy mogę otworzyć okno? (zamiast: panie/pani/księże) (2.2) Proszę przestać! Co pan robi?! (zamiast: przestań) (2.3) (przy stole) – Przepraszam, może pan podać mi sałatkę? – Proszę. – Dziękuję.
(1.1) błagam (2.1) przepraszam (3.2) no proszę, jednak, o!
(1.1) nie proszę
prosić
(2) „Proszę pani” czy „proszę panią”: w zwrocie grzecznościowym stosujemy zawsze pierwszą formę, z dopełniaczem („proszę pani”). Druga forma, z biernikiem, („proszę panią”) jest formą (1.1), jak w zdaniu „proszę panią o całusa”.
afrykanerski: (2.2) asseblief albański: (3.1) urdhëroni; (3.2) urdhëroni angielski: (2.1) excuse me; (2.2) please; (2.3) here you are; (2.4) excuse me; (3.2) well, well arabski: (2.2) من فضلك (min faḍlak); (2) تفضل (tafaddal) baskijski: (2.1) barkatu; (2.2) mesedez, arren, faborez, otoi białoruski: (1.1) калі ласка, прашу chiński standardowy: (2.2) 请 (qǐng), 求 (qiú); (3.1) 请 (qǐng), 求 (qiú) chorwacki: (2.2) molim czeski: (2.2) prosím dolnołużycki: (2.3) pšosym duński: (2.1) værsgo, værsågod, værs'god, værsgo'; (3.1) værsgo, værsågod, værs'god, værsgo' esperanto: (2.2) bonvolu estoński: (2.3) palun fiński: (2.2) olkaa hyvä francuski: (2.2) s'il vous plaît galicyjski: (2.2) por favor hindi: (2.2) कृपया (kŕpayā) hiszpański: (2.2) por favor irlandzki: (2.2) le do thoil japoński: (2.2) ください (kudasai); (2.3) どうぞ (dōzo); (3.1) どうぞ (dōzo) jidysz: (2.2) ביטע kataloński: (2.2) si us plau, sisplau koreański: (2.1) 부탁해요 (put’akhaeyo) łaciński: (1.1) excuso łotewski: (2.2) lūdzu maltański: (2) jekk jogħġbok niderlandzki: (2) alsjeblieft niemiecki: (2.1) Entschuldigung, Verzeihung; (2.3) bitte schön, da sind Sie ja, da haben Sie es nowogrecki: (2.2) παρακαλώ portugalski: (2.2) por favor rosyjski: (2.2) пожалуйста; (2.3) пожалуйста rumuński: (2.1) scuzați; (2.2) vă rog; (2.3) poftiți słowacki: (2.2) prosím szwedzki: (2.1) varsågod; (3.1) varsågod turecki: (2.2) lütfen ukraiński: (2.2) будь ласка urdu: (2.2) مہربانی (meharbānī) walijski: (2.2) os gwelwch yn dda węgierski: (2.2) kérem włoski: (2.2) per favore, per piacere, prego; (2.3) prego, si prega