Ustawaz dnia 2 kwietnia 2004 r.o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych Rozdział 3 - Rejestr koniowatych Rozdział 4 - Identyfikacja zwierząt gospodarskich Rozdział 5 - Lista dostawców Rozdział 6 - Nadzór oraz kontrola w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt Rozdział 7 - Przepisy karne Rozdział 8 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) zasady identyfikacji i rejestracji zwierząt, w tym tryb nadawania numerów siedzib stad oraz numerów identyfikacyjnych zwierząt, a także wpisywania i skreślania podmiotów dostarczających kolczyki lub duplikaty kolczyków, zwanych dalej „dostawcami”, z listy prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 2) zadania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej „Agencją”, organów Inspekcji Weterynaryjnej oraz innych podmiotów w ramach utworzonego Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, w tym sposób sprawowania nadzoru przez organy Inspekcji Weterynaryjnej oraz sposób sprawowania kontroli przez Agencję nad identyfikacją i rejestracją zwierząt gospodarskich. Art. 2. 1. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) handel - swobodny obrót pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej w rozumieniu art. 23 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; 2) gospodarstwo: a) w odniesieniu do koniowatych - gospodarstwo lub przedsiębiorstwo rolne, ośrodek treningowy, stajnię albo pomieszczenie lub obiekt, w których koniowate są zwyczajowo przetrzymywane lub hodowane, b) w odniesieniu do zwierząt innych niż koniowate - budynek, zagrodę lub, w przypadku hodowli prowadzonej na otwartej przestrzeni, miejsce, w których zwierzęta te przebywają, są hodowane lub trzymane; 3) koniowate - wolno żyjące lub udomowione zwierzęta z gatunków: konie, osły i zebry oraz potomstwo pochodzące z krzyżówek między tymi gatunkami; 4) miejsce gromadzenia zwierząt - miejsce gromadzenia zwierząt w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 5) numer identyfikacyjny posiadacza zwierząt - numer nadany posiadaczowi zwierzęcia na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 6) państwo członkowskie - państwo będące członkiem Unii Europejskiej; 7) państwo przeznaczenia - państwo członkowskie, do którego zwierzęta są wysyłane z innego państwa członkowskiego; 8) państwo trzecie - państwo niebędące członkiem Unii Europejskiej; 9) państwo wysyłki - państwo członkowskie, z którego zwierzęta są wysyłane do innego państwa członkowskiego; 10) podmiot prowadzący zakład utylizacyjny - podmiot zajmujący się utylizacją zwłok zwierzęcych; 11) posiadacz zwierzęcia - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, władającą zwierzęciem, nawet tymczasowo; 12) siedziba stada - wszelkie budynki, zagrody, pastwiska lub miejsca na otwartej przestrzeni, w której przebywa dane stado lub stada różnych gatunków; 13) stado - zwierzę lub grupę zwierząt tego samego gatunku, o tym samym statusie epizootycznym; 14) zwierzęta gospodarskie - bydło, w tym Bubalus bubalis oraz Bison bison, a także owce, kozy i świnie; 15) właściwy organ - organ centralny innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, właściwy do przeprowadzenia kontroli weterynaryjnej, lub organ, któremu takie kompetencje zostały powierzone. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o zwierzętach bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć koniowate i zwierzęta gospodarskie. Art. 3. 1. Tworzy się System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, zwany dalej „Systemem”, który składa się z: 1) rejestru: a) zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, zwany dalej „rejestrem zwierząt gospodarskich oznakowanych”, b) koniowatych; 2) znaków identyfikacyjnych zwierząt gospodarskich; 3) paszportów bydła oraz paszportów koni i paszportów koniowatych innych niż koń gatunków; 4) ksiąg rejestracji lub ewidencji oraz dokumentacji dotyczącej zwierząt. 2. System jest wykorzystywany w szczególności do ustalania miejsc pobytu i przemieszczeń zwierząt. Art. 4. Agencja prowadzi rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych w systemie informatycznym. Art. 5. Rejestry koniowatych prowadzą: 1) w przypadku koniowatych hodowlanych - właściwy podmiot prowadzący księgę lub rejestr, w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich; 2) w przypadku pozostałych koniowatych - właściwy podmiot prowadzący księgę koni rasy polski koń zimnokrwisty, w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich. Art. 6. Organem właściwym do występowania do Komisji Europejskiej w sprawach o: 1) wyłączenie z obowiązku oznakowania, prowadzenia księgi rejestracji i zgłaszania zwierząt gospodarskich do rejestru przez posiadaczy zwierząt utrzymujących nie więcej niż trzy sztuki owiec lub kóz lub jedną świnię, z przeznaczeniem na własne potrzeby, 2) upoważnienie do prowadzenia alternatywnego systemu rejestracji umożliwiającego indywidualną identyfikację poszczególnych zwierząt gospodarskich, jeżeli system taki zapewnia spełnienie wymogów dotyczących prowadzenia ksiąg rejestracji, o których mowa w art. 23 - w przypadku świń rasy czystej lub mieszańców, które są rejestrowane w księgach hodowlanych zgodnie z przepisami o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich - jest minister właściwy do spraw rolnictwa. Art. 7. 1. W przypadku wprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zwierząt gospodarskich z innego państwa członkowskiego Agencja może zwrócić się do właściwych organów państwa pochodzenia o udzielenie informacji dotyczących zwierząt gospodarskich, siedzib stad pochodzenia zwierząt gospodarskich oraz wszelkich przewozów tych zwierząt. 2. W przypadku wysłania zwierząt gospodarskich z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do innego państwa członkowskiego Agencja, na wniosek właściwego organu państwa przeznaczenia, udziela informacji, o których mowa w ust. 1. 3. W zakresie nieuregulowanym w przepisach Unii Europejskiej ustanawiających system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczących etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny, na wniosek Komisji Europejskiej lub właściwych organów państw członkowskich, Agencja udostępni wszelkie dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych. Rozdział 2 Rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych Art. 8. 1. W rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych gromadzi się dane dotyczące: 1) posiadaczy zwierząt gospodarskich; 2) zwierząt gospodarskich; 3) zwłok zwierząt gospodarskich; 4) siedzib stad; 5) miejsc utylizacji zwłok zwierząt gospodarskich; 6) dostawców. 2. Dane dotyczące siedziby stada mogą być usunięte z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych po upływie okresu, o którym mowa w art. 11 ust. 2, nie wcześniej jednak niż po upływie 3 lat od dnia zaprzestania przetrzymywania zwierząt gospodarskich w danej siedzibie stada. 3. Dane dotyczące miejsc utylizacji zwłok zwierząt gospodarskich mogą być usunięte z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych po upływie okresu, o którym mowa w art. 11 ust. 2, nie wcześniej jednak niż po upływie 3 lat od dnia zaprzestania przez te podmioty przetwarzania zwłok zwierząt gospodarskich. 4. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, w zależności od gatunku, mając na względzie potrzebę zapewnienia kontroli przemieszczania się zwierząt gospodarskich, ochronę zdrowia ludzi oraz zwierząt, a także obowiązujące w tym zakresie przepisy Unii Europejskiej. Art. 9. 1. Posiadacz zwierzęcia gospodarskiego oraz podmiot prowadzący zakład utylizacyjny są obowiązani zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji, zwanemu dalej „kierownikiem biura”, siedzibę stada oraz miejsce utylizacji zwłok zwierząt gospodarskich w celu nadania numeru siedziby stada lub numeru miejsca utylizacji zwłok zwierząt gospodarskich: 1) nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada; 2) nie później niż w dniu utylizacji zwłok zwierzęcia gospodarskiego. 2. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu udostępnionym przez Agencję. 3. Numer siedziby stada oraz numer miejsca utylizacji zwłok zwierząt gospodarskich składa się z: 1) liter „PL”; 2) dziewięciu cyfr oznaczających, nadawany na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia gospodarskiego albo podmiotu prowadzącego zakład utylizacyjny; 3) trzech cyfr oznaczających kolejny numer siedziby stada albo numer miejsca utylizacji zwłok zwierząt gospodarskich. 4. Kierownik biura wydaje posiadaczowi zwierzęcia gospodarskiego oraz podmiotowi prowadzącemu zakład utylizacyjny zaświadczenie o nadanym numerze w terminie 7 dni od dnia otrzymania zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1. 5. Kierownik biura odmawia, w drodze decyzji, nadania numeru siedziby stada albo numeru miejsca utylizacji zwłok zwierzęcych, jeżeli nie został nadany numer, o którym mowa w ust. 3 pkt 2. 6. Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do posiadacza zwierząt gospodarskich władającego nimi tymczasowo w związku z prowadzonym zarobkowo przewozem zwierząt gospodarskich. Art. 10. Z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych w każdym czasie udostępnia się następujące dane: 1) w przypadku bydła, owiec i kóz: a) numery identyfikacyjne wszystkich zwierząt gospodarskich znajdujących się w siedzibie stada, b) dla każdego zwierzęcia gospodarskiego wykaz wszystkich przemieszczeń, zaczynając od siedziby stada urodzenia albo siedziby stada, do którego dokonano przywozu, jeżeli zwierzę gospodarskie przywieziono z państwa trzeciego; 2) w przypadku świń: a) numery siedziby stada pochodzenia stada, b) numer ostatniej siedziby stada; 3) w przypadku zwierząt gospodarskich przywożonych z państw trzecich - numer siedziby stada, do której nastąpiło przemieszczenie. Art. 11. 1. Prezes Agencji zapewnia organom Inspekcji Weterynaryjnej dostęp do wszystkich informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, dotyczących przemieszczeń zwierząt, którym nie towarzyszy świadectwo zdrowia lub dokument przewozowy, o których mowa w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 2. Główny Lekarz Weterynarii ustali okres, przez który Prezes Agencji zapewnia organom Inspekcji Weterynaryjnej dostęp do informacji, o których mowa w ust. 1. Art. 12. 1. Posiadacz zwierzęcia gospodarskiego jest obowiązany zgłosić kierownikowi biura w terminie 7 dni - w przypadku bydła, oraz w terminie 30 dni - w przypadku owiec i kóz, każde zdarzenie powodujące zmiany liczebności stada, a w szczególności: 1) przemieszczenie zwierzęcia gospodarskiego pomiędzy stadami; 2) zbycie zwierzęcia gospodarskiego poza granice państwa; 3) padnięcie albo zabicie zwierzęcia gospodarskiego; 4) ubój zwierzęcia gospodarskiego. 2. Przepisów ust. 1 nie stosuje się w przypadku urodzenia się zwierzęcia gospodarskiego, jego przywozu z państw trzecich albo z państw członkowskich. 3. Posiadacz świń jest obowiązany zgłosić kierownikowi biura w terminie 30 dni: 1) zwiększenie lub zmniejszenie liczebności stada, z wyjątkiem urodzenia, przywozu z państw trzecich albo państw członkowskich, 2) ubój zwierzęcia gospodarskiego - z podaniem liczby zwierząt, które przybyły lub ubyły ze stada, oraz miejsca pochodzenia lub przeznaczenia zwierzęcia. 4. Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do posiadaczy zwierząt gospodarskich władających nimi tymczasowo w związku z: 1) prowadzeniem zarobkowego przewozu zwierząt; 2) organizowaniem wystaw; 3) przetrzymywaniem zwierząt gospodarskich w miejscach gromadzenia zwierząt; 4) przetrzymywaniem zwierząt gospodarskich w miejscu letniego wypasu bydła na terenie górskim w terminie od dnia 1 maja do dnia 15 października. 5. Podmiot przetrzymujący bydło w miejscu, o którym mowa w ust. 4 pkt 4, jest obowiązany bezzwłocznie poinformować posiadacza siedziby stada, u którego zwierzę gospodarskie jest zarejestrowane, o zdarzeniach, o których mowa w ust. 1. 6. Podmiot prowadzący zakład utylizacyjny jest obowiązany zgłosić kierownikowi biura w terminie 7 dni utylizację zwłok zwierzęcia gospodarskiego. 7. Zgłoszeń, o których mowa w ust. 1 i 3, dokonuje się na formularzach udostępnionych przez Agencję. Rozdział 3 Rejestr koniowatych Art. 13. 1. W rejestrze koniowatych gromadzi się dane dotyczące: 1) posiadaczy koniowatych; 2) koniowatych. 2. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych zamieszczanych w rejestrze koniowatych, w zależności od gatunku, mając na względzie potrzebę zapewnienia kontroli przemieszczania się koniowatych, ochronę zdrowia ludzi oraz zwierząt, a także obowiązujące w tym zakresie przepisy Unii Europejskiej. Art. 14. 1. Koniowate, z wyjątkiem koniowatych wolno żyjących, są zaopatrywane w paszport konia albo paszport koniowatego innego niż koń gatunku. 2. Posiadacz koniowatego jest obowiązany do zgłoszenia urodzenia się koniowatego podmiotom, o których mowa w art. 5. 3. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, z wyjątkiem zgłoszenia konia pełnej krwi angielskiej, konia czystej krwi arabskiej i konia rasy kłusak, należy dokonać w terminie 60 dni przed dniem opuszczenia przez koniowatego gospodarstwa, ale nie później niż 30 dni przed dniem odłączenia (odsądzenia) źrebięcia od matki. 4. W przypadku konia pełnej krwi angielskiej, konia czystej krwi arabskiej i konia rasy kłusak zgłoszenia należy dokonać w terminie 30 dni przed dniem opuszczenia przez konia gospodarstwa. 5. Po otrzymaniu zgłoszenia podmiot, o którym mowa w art. 5, nadaje koniowatemu numer identyfikacyjny i wydaje zgłaszającemu paszport konia albo paszport koniowatego innego niż koń gatunku w ciągu 60 dni od dnia otrzymania zgłoszenia. 6. Podstawą wystawienia paszportu konia jest: 1) dla koni pełnej krwi angielskiej, koni czystej krwi arabskiej, koni rasy kłusak oraz kuców szetlandzkich - zidentyfikowanie konia oraz zaświadczenie o wpisie do księgi, w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich; 2) dla pozostałych koni - zgłoszenie posiadacza konia zawierające numery identyfikacyjne rodziców konia. 7. Podstawą wystawienia paszportu koniowatego innego niż koń gatunku jest zgłoszenie posiadacza tego koniowatego zawierające numery identyfikacyjne rodziców koniowatego. Art. 15. 1. Za czynności związane z dokonywaniem opisu koniowatych, rejestrowaniem i wydawaniem paszportów konia i paszportów koniowatego innego niż koń gatunku i ich duplikatów oraz dokonywaniem zmian w tych rejestrach podmioty wymienione w art. 5 pobierają opłaty. 2. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia: 1) wzór paszportu konia, mając na względzie specyfikę poszczególnych ras koni hodowlanych, wymagania międzynarodowe i przepisy Unii Europejskiej dla tych paszportów oraz potrzebę zapewnienia kontroli przemieszczania koni; 2) wysokość opłat za: a) dokonanie opisu słownego i graficznego konia, a w przypadku koni pełnej krwi angielskiej, koni czystej krwi arabskiej, koni rasy kłusak oraz kuców szetlandzkich - zidentyfikowanie konia, b) zarejestrowanie konia, c) wydanie paszportu konia lub jego duplikatu, d) dokonanie zmian w rejestrze koniowatych - uwzględniając koszty ponoszone przez podmioty, o których mowa w art. 5. 3. Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia: 1) wzory paszportów koniowatych dla innych niż konie gatunków, biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia kontroli przemieszczania tych koniowatych; 2) wysokość opłat za: a) dokonanie opisu słownego i graficznego koniowatego innego niż koń gatunku, b) zarejestrowanie koniowatego innego niż koń gatunku, c) wydanie paszportu koniowatego innego niż koń gatunku lub jego duplikatu, d) dokonanie zmian w rejestrze koniowatych - uwzględniając koszty ponoszone przez podmioty, o których mowa w art. 5. 4. Rozporządzenia, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2, wydawane są w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych. Art. 16. 1. Z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, posiadacz koniowatego jest obowiązany zgłosić podmiotowi, o którym mowa w art. 5, w terminie 7 dni, każde zdarzenie powodujące zmianę liczebności stada, z wyjątkiem urodzenia się koniowatego; obowiązek zgłoszenia dotyczy w szczególności: 1) padnięcia koniowatego; 2) zbycia koniowatego poza granice państwa; 3) uboju koniowatego; 4) zabicia koniowatego z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej. 2. Posiadacz koniowatego przywiezionego z państwa trzeciego jest obowiązany zgłosić podmiotowi, o którym mowa w art. 5, jego wwóz w terminie 30 dni od dnia przeprowadzenia weterynaryjnej kontroli granicznej. 3. Posiadacz koniowatego przywiezionego z państwa członkowskiego jest obowiązany zgłosić podmiotowi, o którym mowa w art. 5, jego wwóz w terminie 30 dni od dnia wwozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 4. Dokonując zgłoszenia koniowatych przywiezionych z zagranicy, należy przedstawić podmiotowi, o którym mowa w art. 5, paszporty lub inne dokumenty tych koniowatych wystawione za granicą. 5. Koniowate przywiezione z zagranicy są zaopatrywane w paszporty, z wyjątkiem koniowatych, które: 1) są przeznaczone do uboju w terminie 30 dni od dnia przeprowadzenia weterynaryjnej kontroli granicznej albo od dnia wwozu z państwa członkowskiego; 2) posiadają paszporty spełniające wymagania określone w przepisach niniejszej ustawy i przepisach wydanych na jej podstawie. 6. Posiadacz paszportu koniowatego jest obowiązany w terminie 7 dni do zwrotu paszportu podmiotowi, o którym mowa w art. 5, w przypadku padnięcia, zabicia albo uboju koniowatego. 7. W przypadku zmiany posiadacza koniowatego: 1) poprzedni i nowy posiadacz są obowiązani zawiadomić o tej zmianie, w terminie 7 dni, podmiot, o którym mowa w art. 5; 2) poprzedni posiadacz koniowatego jest obowiązany przekazać nowemu posiadaczowi wraz z tym zwierzęciem jego paszport; 3) nowy posiadacz jest obowiązany w terminie 7 dni od dnia otrzymania paszportu zwierzęcia przekazać ten dokument podmiotowi, o którym mowa w art. 5, celem aktualizacji danych w nim zawartych; 4) opłatę za zmiany w rejestrze, o którym mowa w art. 13 ust. 1, ponosi nowy posiadacz. 8. W przypadku utraty lub uszkodzenia paszportu konia albo paszportu koniowatego innego niż koń gatunku podmiot, o którym mowa w art. 5, wydaje duplikat tego paszportu. Rozdział 4 Identyfikacja zwierząt gospodarskich Art. 17. 1. Zwierzę gospodarskie podlega oznakowaniu. 2. Oznakowanie, o którym mowa w ust. 1, polega na: 1) zakładaniu bydłu kolczyków z numerem identyfikacyjnym zwierzęcia gospodarskiego albo duplikatu kolczyka, zgodnie z przepisami Unii Europejskiej ustanawiającymi system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącymi etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny; 2) wytatuowaniu owcy i kozie numeru identyfikacyjnego zwierzęcia gospodarskiego albo zakładaniu owcy i kozie na lewą małżowinę uszną kolczyka z numerem identyfikacyjnym zwierzęcia gospodarskiego albo duplikatu kolczyka; 3) wytatuowaniu świni numeru identyfikacyjnego zwierzęcia gospodarskiego albo zakładaniu na lewą małżowinę uszną kolczyka z numerem identyfikacyjnym zwierzęcia gospodarskiego albo duplikatu kolczyka. 3. Kolczyk zastępuje się duplikatem kolczyka w razie utraty lub uszkodzenia w sposób uniemożliwiający odczytanie umieszczonych na nim znaków. 4. Koszty związane z oznakowaniem zwierzęcia gospodarskiego ponosi jego posiadacz. 5. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób oznakowania zwierząt gospodarskich, w tym wzory znaków identyfikacyjnych oraz wymagania i warunki techniczne kolczyków dla zwierząt gospodarskich, mając na względzie zdrowie zwierząt gospodarskich i trwałość informacji umieszczonyc