Ustawaz dnia 7 listopada 2008 r.o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawę z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych i ustawę z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Treść ustawy Art. 1. W ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292 oraz z 2008 r. Nr 70, poz. 416 i Nr 145, poz. 917.) w art. 90t: 1) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Na realizację programów, o których mowa w ust. 1, jednostki samorządu terytorialnego przeznaczają środki własne, a także mogą przeznaczać środki publiczne, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. ” ; 2) dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „ 4. W przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze. ” . Art. 2. W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 107, poz. 732, Nr 120, poz. 818 i Nr 173, poz. 1218 oraz z 2008 r. Nr 63, poz. 394, Nr 199, poz. 1227 i Nr 201, poz. 1237.) art. 23a otrzymuje brzmienie: „ Art. 23a. Dział rozwój regionalny obejmuje sprawy: 1) programowania i koordynacji polityki rozwoju, w szczególności opracowywania projektów strategii rozwoju; 2) programowania i realizacji polityki regionalnej; 3) opracowywania dokumentów programowych z zakresu społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, w tym będących podstawą do pozyskiwania środków rozwojowych z Unii Europejskiej i z innych źródeł zagranicznych; 4) wykonywania, o ile ustawa nie stanowi inaczej, zadań państwa członkowskiego określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności; 5) opracowywania analiz i prognoz rozwoju społeczno-gospodarczego, regionalnego i przestrzennego, w tym raportu o rozwoju społeczno-gospodarczym, regionalnym i przestrzennym kraju; 6) opiniowania zgodności rządowych strategii i programów rozwoju, w rozumieniu przepisów o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ze średniookresową strategią rozwoju kraju; 7) zarządzania programami współfinansowanymi z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, w tym sektorowymi programami operacyjnymi, z wyjątkiem programów zarządzanych przez zarządy województw, ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz ministra właściwego do spraw rybołówstwa; 8) zawierania, kontrolowania realizacji i rozliczania kontraktów wojewódzkich; 9) współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami je zrzeszającymi, a także z partnerami społeczno-gospodarczymi, w zakresie dotyczącym rozwoju społeczno-gospodarczego, regionalnego i przestrzennego kraju; 10) koordynacji opracowywania przez samorządy województw regionalnych programów operacyjnych, zawierania regionalnych porozumień programowych, a także monitorowania i oceny przebiegu ich wykonywania. ” . Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1206 i Nr 167, poz. 1759, z 2006 r. Nr 126, poz. 875 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 173, poz. 1218 oraz z 2008 r. Nr 180, poz. 1111.) w art. 11: 1) ust. 1b otrzymuje brzmienie: „ 1b. W strategii rozwoju województwa wydziela się okres niewykraczający poza okres objęty aktualnie obowiązującą średniookresową strategią rozwoju kraju. ” ; 2) w ust. 1c uchyla się pkt 4 i 5; 3) po ust. 1c dodaje się ust. 1d i 1e w brzmieniu: „ 1d. Strategia rozwoju województwa uwzględnia cele średniookresowej strategii rozwoju kraju, krajowej strategii rozwoju regionalnego, a także odpowiednich strategii ponadregionalnych oraz jest spójna z planem zagospodarowania przestrzennego województwa. 1e. Samorząd województwa, każdorazowo w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały o przyjęciu lub aktualizacji strategii lub planu, o których mowa w ust. 1d, dostosowuje do nich strategię rozwoju województwa. ” ; 4) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie: „ 3. Strategia rozwoju województwa jest realizowana przez programy wojewódzkie i regionalny program operacyjny, o których mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 140, poz. 984). 4. Samorząd województwa może występować o dofinansowanie realizacji programów wojewódzkich i regionalnego programu operacyjnego środkami budżetu państwa i środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz innymi środkami pochodzącymi ze źródeł zagranicznych, w trybie określonym w odrębnych przepisach. ” . Art. 4. W ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, z późn. zm.5)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 90, poz. 759 i Nr 267, poz. 2251 oraz z 2006 r. Nr 149, poz. 1074 i Nr 249, poz. 1832.) wprowadza się następujące zmiany: 1) dodaje się art. 23a w brzmieniu: „ Art. 23a. Do zadań wojewody związanych z realizacją regionalnego programu operacyjnego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2, należy: 1) kontrola realizacji projektów, w tym trwałości projektów, ich rezultatów i oddziaływania; 2) przygotowywanie sprawozdań z realizacji projektów i programu operacyjnego w województwie oraz wniosków o płatność, w tym sprawozdania końcowego z realizacji programu operacyjnego w województwie i wniosków o płatność końcową; 3) odzyskiwanie od beneficjentów nieprawidłowo wykorzystanego lub pobranego dofinansowania; 4) nadzór nad przestrzeganiem przez beneficjentów zasad dotyczących informacji i promocji; 5) archiwizacja dokumentów związanych z wdrażaniem programu operacyjnego, w tym przechowywanie zabezpieczeń wnoszonych przez beneficjentów, przez okres wymagany zgodnie z umową o dofinansowanie; 6) przygotowywanie i udostępnianie informacji, związanych z programem operacyjnym, podmiotom uprawnionym do wykonywania czynności kontrolnych i ewaluacyjnych. ” ; 2) po art. 56c dodaje się art. 56d w brzmieniu: „ Art. 56d. Instytucja zarządzająca ustala i nakłada korekty finansowe, o których mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (Dz. Urz. WE L 161 z 26.06.1999, L 198 z 21.07.2001 oraz L 158 z 27.06.2003; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 14, t. 1,str. 31). ” . Art. 5. W ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.6)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1420, z 2006 r. Nr 45, poz. 319, Nr 104, poz. 708, Nr 170, poz. 1217 i 1218, Nr 187, poz. 1381 i Nr 249, poz. 1832, z 2007 r. Nr 82, poz. 560, Nr 88, poz. 587, Nr 115, poz. 791 i Nr 140, poz. 984 oraz z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 209, poz. 1317.) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 5 w ust. 3 w pkt 3a lit. c otrzymuje brzmienie: „ c) Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy; ” ; 2) w art. 106 w ust. 2 pkt 3a otrzymuje brzmienie: „ 3a) realizację programów, projektów i zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, zwane dalej „dotacjami rozwojowymi”; ” ; 3) po art. 106 dodaje się art. 106a w brzmieniu: „ Art. 106a. Minister Finansów przekazuje do centralnej bazy danych Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 95 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 248 z 16.09.2002, str. 1), informacje dotyczące podmiotów, wymienionych w art. 93 ust. 1 lit. e tego rozporządzenia. ” ; 4) w art. 117 dodaje się ust. 6 w brzmieniu: „ 6. Programy wieloletnie podlegają zaopiniowaniu przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, z wyjątkiem programów wieloletnich odnoszących się do obronności i bezpieczeństwa państwa. ” ; 5) w art. 125 w ust. 1 w pkt 2 na końcu dodaje się średnik i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „ 3) samorządom województw - o kwotach dotacji rozwojowej na realizację programów operacyjnych, dla których samorządy województw są instytucją zarządzającą lub pośredniczącą ” ; 6) w art. 157 ust. 8a i 8b otrzymują brzmienie: „ 8a. Rada Ministrów w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, może: 1) wskazać środki finansowe, o których mowa w ust. 2 pkt 2, przeznaczone na: a) integrację społeczną, b) poprawę jakości kształcenia, c) rozwój potencjału adaptacyjnego pracowników i przedsiębiorstw - w ramach programów operacyjnych realizowanych z udziałem Europejskiego Funduszu Społecznego, do których nie stosuje się przepisów ust. 7 i 8, uwzględniając rodzaje beneficjentów, rodzaje projektów oraz procedury stosowane przy ich realizacji; 2) wskazać, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, środki finansowe, o których mowa w ust. 2 pkt 2, przeznaczone na finansowanie programów, projektów i zadań realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2-3a, innych niż wymienione w pkt 1, do których nie stosuje się przepisów ust. 7 i 8, uwzględniając rodzaje beneficjentów realizujących projekty, rodzaje projektów oraz procedury stosowane przy ich realizacji, mając na uwadze sprawne funkcjonowanie programu, projektu lub zadania. 8b. Środki finansowe, o których mowa w ust. 8a, pozostają na rachunkach beneficjentów realizujących projekty lub zadania z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2-3a, i mogą być wydatkowane w terminach określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3. ” ; 7) w art. 188 ust. la i Ib otrzymują brzmienie: „ 1a. Zarząd województwa może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu samorządu województwa w zakresie środków przeznaczonych na realizację programów operacyjnych, dla których samorząd województwa jest instytucją zarządzającą lub pośredniczącą. 1b. Zmiany, o których mowa w ust. 1a, nie mogą powodować zmniejszenia lub zwiększenia dochodów i wydatków majątkowych budżetu samorządu województwa w zakresie środków na realizację programów operacyjnych przekazanych samorządowi w formie dotacji rozwojowej. ” ; 8) w art. 200 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2-4, są gromadzone na wyodrębnionych rachunkach bankowych. ” ; 9) w art. 202: a) ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „ 2. Środki przeznaczone na realizację programów i projektów, z udziałem środków, o których mowa w ust. 1, mogą być wykorzystane na: 1) finansowanie wydatków państwowych jednostek budżetowych przeznaczonych na realizację programów lub projektów; 2) dotacje rozwojowe dla jednostek sektora finansów publicznych oraz innych podmiotów będących beneficjentami tych środków, a także dla instytucji pośredniczących oraz podmiotów, którym w ramach programu finansowanego z udziałem tych środków, została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów; 3) finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej zgodnie z odrębnymi przepisami. 3. Dotacje rozwojowe mogą być przekazywane z budżetu państwa lub z budżetu samorządu województwa w formie zaliczki lub zwrotu wydatków poniesionych na realizację programu, projektu lub zadania z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4. ” , b) dodaje się ust. 4-8 w brzmieniu: „ 4. Dotacje rozwojowe mogą być przekazywane beneficjentom projektów także za pośrednictwem instytucji pośredniczących oraz przez podmioty, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów. 5. Środki dotacji rozwojowej przekazane instytucjom pośredniczącym lub podmiotom, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów, są gromadzone na wyodrębnionych rachunkach bankowych przeznaczonych do obsługi tych środków. 6. Dotacje rozwojowe, o których mowa w ust. 4, nie stanowią przychodów instytucji pośredniczących lub podmiotów, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów. 7. Dotacje rozwojowe stanowią przychody instytucji pośredniczących lub podmiotów, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów, w części, w jakiej środki te są przeznaczone na realizację projektów przez te instytucje. 8. Odsetki od środków otrzymanych, w ramach dotacji rozwojowej w formie zaliczki, przez samorząd województwa, działający jako instytucja zarządzająca w ramach regionalnego programu operacyjnego lub jako instytucja pośrednicząca w ramach krajowego programu operacyjnego, są przeznaczane na realizację odpowiednio regionalnego lub krajowego programu operacyjnego, jako wkład własny samorządu województwa. ” ; 10) uchyla się art. 203 i 204; 11) art. 205 otrzymuje brzmienie: „ Art. 205. 1. Samorząd województwa otrzymuje z budżetu państwa dotację rozwojową na realizację regionalnego programu operacyjnego, w ramach którego działa jako instytucja zarządzająca lub krajowego programu operacyjnego, w ramach którego działa jako instytucja pośrednicząca. 2. Dotacja, o której mowa w ust. 1, stanowi dochód samorządu województwa i może być przeznaczona na: 1) realizację projektów samorządu województwa; 2) dotacje rozwojowe dla beneficjentów programów, instytucji pośredniczących oraz dla podmiotów, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów, w tym jednostek samorządu terytorialnego. 3. Dotacje rozwojowe mogą być przekazywane beneficjentom regionalnych programów operacyjnych także za pośrednictwem instytucji pośredniczących oraz przez podmioty, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów. 4. Środki dotacji rozwojowej, o której mowa w ust. 3, przekazane instytucjom pośredniczącym lub podmiotom, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów, są gromadzone na wyodrębnionych rachunkach bankowych przeznaczonych do obsługi tych środków. 5. Dotacje rozwojowe, o których mowa w ust. 3, nie stanowią przychodów instytucji pośredniczących lub podmiotów, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów. 6. Dotacje rozwojowe stanowią przychód instytucji pośredniczących lub podmiotów, którym w ramach programów została powierzona realizacja zadań odnoszących się bezpośrednio do beneficjentów, w części, w jakiej środki te są przeznaczone na realizację projektów przez te instytucje. 7. Kwota dotacji, o której mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż limit wydatków, o którym mowa w art. 99 ust. 2 pkt 6. 8. Do dotacji rozwojowych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, stosuje się odpowiednio art. 144 i 157. ” ; 12) w art. 206 uchyla się ust. 4 i 5; 13) w art. 209: a) w ust. 2: - pkt 2 otrzymuje brzmienie: „ 2) harmonogram dokonywania wydatków w ramach programu lub zadania, obejmujący okres co najmniej jednego kwartału; ” , - po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu: „ 3a) zasady rozliczania odsetek bankowych od przekazanych środków dotacji rozwojowej w formie zaliczki; ” , - pkt 7 otrzymuje brzmienie: „ 7) warunki rozwiązania umowy, w tym w szczególności ze względu na nieprawidłowości występujące w trakcie realizacji programu lub projektu, jeżeli charakter nieprawidłowości czyni niemożliwym lub niecelowym dalszą realizację postanowień umowy; ” , b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Przepis ust. 2 pkt 6 nie ma zastosowania do beneficjenta dotacji rozwojowej będącego jednostką sektora finansów publicznych albo fundacją, której jedynym fundatorem jest Skarb Państwa, a także do Banku Gospodarstwa Krajowego. ” ; 14) w art. 210 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Dotacje przekazane na finansowanie projektów realizowanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, podlegają rozliczeniu nie później niż w terminie 60 dni od dnia zakończenia realizacji projektu. ” ; 15) w art. 211: a) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie: „ 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do jednostek samorządu terytorialnego. 4. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja zarządzająca albo instytucja pośrednicząca, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. ” , b) po ust. 4 dodaje się ust. 4a i 4b w brzmieniu: „ 4a. Instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca może, na podstawie porozumienia lub umowy, o których mowa w art. 27 i 32 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, upoważnić instytucję wdrażającą, będącą jednostką sektora finansów publicznych, do wydawania decyzji, o której mowa w ust. 4. 4b. Od decyzji, o której mowa w ust. 4, wydanej przez instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą, o której mowa w ust. 4a, beneficjent może złożyć odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej; w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą, beneficjent może zwrócić się do tej instytucji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. ” , c) dodaje się ust. 8 w brzmieniu: „ 8. Decyzji, o której mowa w ust. 4, nie wydaje się w stosunku do państwowych jednostek budżetowych. Przepisów ust. 1, 2 i 5-7 nie stosuje się do tych jednostek. ” . Art. 6. W ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 140, poz. 984) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Ustawy nie stosuje się do programów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejskiego Funduszu Rybackiego, z wyłączeniem przepisów rozdziałów 1, 2 i 7. ” ; 2) art. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „ Art. 2. Przez politykę rozwoju rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Art. 3. Politykę rozwoju prowadzą: 1) Rada Ministrów; 2) samorząd województwa; 3) samorząd powiatowy i gminny. ” ; 3) po art. 3 dodaje się art. 3a w brzmieniu: „ Art. 3a. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego koordynuje realizację strategii rozwoju współfinansowanych ze środków budżetu państwa lub środków rozwojowych pochodzących z Unii Europejskiej lub z innych źródeł zagranicznych przez: 1) podejmowanie inicjatyw w zakresie programowania strategicznego, w tym polityki rozwoju; 2) programowanie i realizację polityki regionalnej; 3) okresową ocenę reali