Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiejz dnia 25 lipca 2013 r.w sprawie Krajowego Programu Kontroli Jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Audytorzy krajowi i audytorzy wewnętrzni Rozdział 3 - Kontrola jakości w odniesieniu do psów do wykrywania materiałów wybuchowych Rozdział 4 - Metodologia prowadzenia kontroli zgodności Rozdział 5 - Sprawozdania i działania korygujące Rozdział 6 - Wewnętrzna kontroli zgodności Rozdział 7 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik - Sprawozdanie z przeprowadzonej wewnętrznej kontroli zgodności Treść rozporządzenia Na podstawie art. 189 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2012 r. poz. 933, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951 i 1544 oraz z 2013 r. poz. 134, 628, 829 i 912.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa Krajowy Program Kontroli Jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, zwany dalej „Krajowym Programem Kontroli Jakości”, w tym: 1) dodatkowe wymagania, jakie powinien spełniać audytor krajowy kontroli jakości i audytor wewnętrzny kontroli jakości, w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, dotyczące w szczególności wiedzy i umiejętności przeprowadzania kontroli zgodności przez tych audytorów; 2) szczegółowe warunki uzyskania certyfikatu audytora krajowego kontroli jakości oraz audytora wewnętrznego kontroli jakości, w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 3) sposób prowadzenia listy audytorów krajowych kontroli jakości i listy audytorów wewnętrznych kontroli jakości, w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego oraz zakres danych ujętych na listach audytorów; 4) zakres i sposób przeprowadzania egzaminów certyfikujących. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) rozporządzeniu (WE) nr 300/2008 - rozumie się przez to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 300/2008 z dnia 11 marca 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie ochrony lotnictwa cywilnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 2320/2002 (Dz. Urz. UE L 97 z 09.04.2008, str. 72, z późn. zm.); 2) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze; 3) audytorze krajowym - rozumie się przez to audytora krajowego kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 4) audycie ochrony - rozumie się przez to audyt, o którym mowa w pkt 1.1.11 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 5) audytorze wewnętrznym - rozumie się przez to audytora wewnętrznego kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 6) ćwiczeniu ochrony - rozumie się przez to zespół działań przeprowadzanych przez zarządzającego portem lotniczym we współpracy, w zależności od zakresu ćwiczenia, z przewoźnikami lotniczymi, innymi podmiotami prowadzącymi działalność lotniczą oraz służbami ochrony, zmierzający do oceny stopnia przygotowania tych podmiotów do reagowania na akt bezprawnej ingerencji w lotnictwie cywilnym; 7) inspekcji ochrony - rozumie się przez to inspekcję, o której mowa w pkt 1.1.7 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 8) kontroli zgodności - rozumie się przez to wszelkie procedury lub procesy, o których mowa w pkt 1.1.5 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 9) ocenie stanu ochrony - rozumie się przez to kontrolę zgodności, mającą na celu określenie stopnia i zakresu zgodności stosowanych metod i środków z metodami i środkami określonymi w przepisach z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego; 10) ochronie lotnictwa cywilnego - rozumie się przez to działania, o których mowa w art. 3 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 11) podmiocie prowadzącym działalność lotniczą - rozumie się przez to przewoźników lotniczych, zarządzających lotniskami, instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego, zarejestrowanych agentów, znanych nadawców, uznanych nadawców, zarejestrowanych dostawców zaopatrzenia pokładowego, znanych dostawców zaopatrzenia pokładowego oraz znanych dostawców zaopatrzenia portu lotniczego; 12) Prezesie Urzędu - rozumie się przez to Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego; 13) protokole kontroli - rozumie się przez to dokument sporządzany przez przewodniczącego zespołu audytorskiego z przeprowadzonej kontroli zgodności, zawierający co najmniej informacje, o których mowa w pkt 10 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008, do którego stosuje się odpowiednio wzór protokołu określony w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy; 14) przeglądzie ochrony - rozumie się przez to weryfikację wybranych elementów w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, w celu ustalenia potrzeb tej ochrony, obejmującą identyfikację nieprawidłowości, które umożliwiałyby dokonanie aktu bezprawnej ingerencji w lotnictwie cywilnym, pomimo zastosowanych metod, środków i procedur ochrony lotnictwa cywilnego lub innych zalecanych działań zastępczych, adekwatnych do zidentyfikowanego stanu zagrożenia; 15) teście ochrony - rozumie się przez to test, o którym mowa w pkt 1.1.12 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 16) uchybieniu - rozumie się przez to uchybienie, o którym mowa w pkt 1.1.6 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 17) wewnętrznej kontroli zgodności - rozumie się przez to czynności kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego realizowane na poziomie podmiotu prowadzącego działalność lotniczą, obejmującą audyty ochrony, wewnętrzne testy ochrony, inspekcje ochrony; 18) wewnętrznym teście ochrony - rozumie się przez to sprawdzenie skuteczności stosowania środków ochrony przez podmioty prowadzące działalność lotniczą; 19) zespole z PWMW - rozumie się przez to zespół składający się z psa do wykrywania materiałów wybuchowych i jego przewodnika. § 3. Krajowy Program Kontroli Jakości ma na celu zapewnienie skutecznego stosowania przepisów w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego przez: 1) sprawdzanie efektywności stosowanych procedur, metod i środków ochrony lotnictwa cywilnego; 2) wskazywanie procedur, metod i środków działania gwarantujących skuteczność systemu ochrony lotnictwa cywilnego; 3) usuwanie stwierdzonych w tym systemie uchybień; 4) wskazywanie niezbędnych zmian w przepisach z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego oraz w programach ochrony podmiotów prowadzących działalność lotniczą; 5) stosowanie środków, o których mowa w pkt 2.3 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008. § 4. 1. Krajowy Program Kontroli Jakości obejmuje następujące rodzaje kontroli zgodności: 1) audyt ochrony; 2) inspekcję ochrony; 3) test ochrony; 4) przegląd ochrony. 2. Kontrolę zgodności przeprowadza się, uwzględniając w przypadku: 1) audytu ochrony - czynności, o których mowa w pkt 6.1-6.3 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 2) inspekcji ochrony - czynności, o których mowa w pkt 7.1-7.4 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008; 3) testów ochrony - czynności, o których mowa w pkt 8.1 i 8.2 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008. Rozdział 2 Audytorzy krajowi i audytorzy wewnętrzni § 5. 1. Prezes Urzędu wpisuje osobę na listę audytorów krajowych kontroli jakości, o której mowa w art. 188d ust. 1 ustawy, po spełnieniu przez nią warunków określonych w § 6, z urzędu lub kieruje wniosek o wskazanie kandydatów na audytorów do: 1) Ministra Obrony Narodowej; 2) Komendanta Głównego Straży Granicznej; 3) Komendanta Głównego Policji; 4) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. 2. Organy, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, wskazują kandydatów na audytorów w zależności od posiadanych możliwości kadrowych oraz ich kwalifikacji zawodowych. § 6. 1. Audytorem krajowym może zostać osoba spełniająca wymagania, o których mowa w art. 188d ust. 3 i 6 ustawy, a dodatkowo posiadająca: 1) poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych oznaczonych co najmniej klauzulą „zastrzeżone” lub upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli co najmniej „zastrzeżone”; 2) co najmniej roczne doświadczenie na stanowisku związanym z ochroną lotnictwa cywilnego; 3) znajomość krajowych i międzynarodowych uregulowań prawnych z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego oraz znajomość przepisów dotyczących sposobu prowadzenia kontroli zgodności; 4) ukończone szkolenie zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy. 2. Audytorzy krajowi nie mogą posiadać zobowiązań pieniężnych wynikających z zawartych umów wobec portu lotniczego, przewoźnika lotniczego lub innych podmiotów, zgodnie z pkt 15.1 lit. a załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008. § 7. Audytorem wewnętrznym może zostać osoba spełniająca wymagania, o których mowa w art. 188d ust. 4 i 7 ustawy, która dodatkowo: 1) posiada obywatelstwo polskie lub obywatelstwo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 2) przedstawi informację z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed jej złożeniem, na potwierdzenie, że nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione umyślnie; 3) ukończyła szkolenia zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy; 4) posiada doświadczenie i znajomość w zakresie funkcjonowania ochrony podmiotów prowadzących działalność lotniczą, uzyskane w wyniku co najmniej rocznego zatrudnienia na stanowisku związanym z ochroną lotnictwa cywilnego; 5) posiada poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych oznaczonych co najmniej klauzulą „zastrzeżone” lub upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli co najmniej „zastrzeżone”; 6) posiada znajomość krajowych i międzynarodowych uregulowań prawnych z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego; 7) posiada praktyczne umiejętności przeprowadzania wewnętrznej kontroli zgodności oraz stosowania przepisów w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego; 8) posiada znajomość zadań i procedur związanych z prowadzeniem wewnętrznej kontroli zgodności oraz znajomość uprawnień audytorów wewnętrznych. § 8. 1. Weryfikacja posiadania przez audytora krajowego albo audytora wewnętrznego kwalifikacji, o których mowa w pkt 15.2 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008, § 6 ust. 1 pkt 3 oraz § 7 pkt 6, następuje w drodze egzaminu certyfikującego przeprowadzonego przez komisję egzaminacyjną powołaną przez Prezesa Urzędu. 2. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzi co najmniej trzech członków - audytorów krajowych. 3. Członkowie komisji egzaminacyjnej są powoływani przez Prezesa Urzędu na okres roku, z możliwością ponownego powołania. 4. Członkowie komisji egzaminacyjnej pełnią swoje funkcje do czasu powołania ich następców. 5. Udział w pracach komisji egzaminacyjnej jest traktowany na równi z wykonywaniem obowiązków służbowych. 6. Członkostwo w komisji egzaminacyjnej wygasa z chwilą śmierci członka komisji. 7. Prezes Urzędu odwołuje członka komisji egzaminacyjnej w przypadku stwierdzenia: 1) utraty wymaganych kwalifikacji audytora krajowego, o których mowa w art. 188d ust. 6 ustawy; 2) rażącego naruszenia obowiązków służbowych. 8. Prezes Urzędu odwołuje członka komisji egzaminacyjnej w razie złożenia przez niego rezygnacji. 9. W przypadku wygaśnięcia członkostwa w komisji egzaminacyjnej lub odwołania członka komisji przed upływem kadencji, Prezes Urzędu powołuje nowego członka komisji na okres do końca tej kadencji. § 9. 1. Kandydat na audytora krajowego albo audytora wewnętrznego zgłasza się na egzamin certyfikujący, o którym mowa w § 8 ust. 1, w terminie wyznaczonym przez komisję egzaminacyjną. 2. Warunkiem przystąpienia kandydata na audytora krajowego albo audytora wewnętrznego do egzaminu certyfikującego jest ustalenie przez egzaminatora tożsamości osoby zgłaszającej się na ten egzamin na podstawie posiadanego przez nią dowodu osobistego lub paszportu. 3. Osoba ubiegająca się o przystąpienie do egzaminu certyfikującego na audytora krajowego przedstawia dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, nie później niż w terminie 7 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu certyfikującego. 4. Osoba ubiegająca się o przystąpienie do egzaminu certyfikującego na audytora wewnętrznego przedstawia dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań, o których mowa w § 7 pkt 1-5, 7 i 8, nie później niż w terminie 7 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu certyfikującego. 5. Członek komisji egzaminacyjnej, o której mowa w § 8 ust. 1, w związku z prowadzeniem egzaminu certyfikującego jest uprawniony do: 1) potwierdzenia tożsamości kandydatów, o których mowa w ust. 1; 2) weryfikacji dokumentów, o których mowa w ust. 3 i 4. 6. Kandydata na audytora krajowego albo audytora wewnętrznego nie dopuszcza się do egzaminu certyfikującego, jeżeli: 1) nie jest możliwe ustalenie jego tożsamości; 2) nie przedstawi dokumentów, o których mowa w ust. 3 i 4. 7. Przed rozpoczęciem egzaminu certyfikującego członek komisji egzaminacyjnej, o której mowa w § 8 ust. 1, informuje kandydata na audytora krajowego albo audytora wewnętrznego o sposobie przeprowadzenia tego egzaminu oraz o sposobie dokonywania oceny udzielonych odpowiedzi. 8. Tryb działania komisji egzaminacyjnej określa regulamin ustalony przez Prezesa Urzędu. § 10. 1. Terminy egzaminów certyfikujących ustala Prezes Urzędu, a informację o tych terminach zamieszcza na stronie internetowej Urzędu Lotnictwa Cywilnego. 2. Egzamin certyfikujący, o którym mowa w § 8 ust. 1, przeprowadza się w formie pisemnego testu. 3. Za każde prawidłowo rozwiązane pytanie w teście, o którym mowa w ust. 2, osoba egzaminowana uzyskuje 1 punkt. Pytanie zostaje uznane za prawidłowo rozwiązane, jeżeli zaznaczono prawidłową odpowiedź. 4. Egzamin certyfikujący uznaje się za zaliczony, jeżeli jego uczestnik uzyska nie mniej niż 70% możliwych do uzyskania punktów za udzielenie poprawnych odpowiedzi. 5. W przypadku niezaliczenia egzaminu certyfikującego jego uczestnik powtarza egzamin. 6. Dwukrotne niezaliczenie egzaminu certyfikującego powoduje konieczność powtórzenia szkolenia, o którym mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy. 7. Kandydat na audytora krajowego albo audytora wewnętrznego przedstawia Prezesowi Urzędu potwierdzenie ukończenia szkolenia, o którym mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 189 ust. 3 ustawy, a następnie komisja egzaminacyjna, o której mowa w § 8 ust. 1, wyznacza nowy termin egzaminu certyfikującego. 8. W przypadku ponownego przystąpienia do egzaminu certyfikującego stosuje się przepisy ust. 1-7. § 11. 1. Z przebiegu egzaminu certyfikującego, o którym mowa w § 8 ust. 1, sporządza się protokół, który podpisują członkowie wchodzący w skład komisji egzaminacyjnej. 2. Protokół, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 1) datę, czas i miejsce egzaminu certyfikującego; 2) imiona i nazwiska członków wchodzących w skład komisji egzaminacyjnej; 3) liczbę uczestników biorących udział w egzaminie certyfikującym; 4) wynik egzaminu certyfikującego poszczególnych jego uczestników, z podaniem liczby uzyskanych punktów; 5) uwagi dotyczące przeprowadzonego egzaminu certyfikującego. 3. Do protokołu, o którym mowa w ust. 1, dołącza się: 1) listę obecności zawierającą imiona i nazwiska z podpisami uczestników egzaminu certyfikującego; 2) wypełnione arkusze odpowiedzi z testu pisemnego. § 12. W przypadku zaliczenia egzaminu certyfikującego, Prezes Urzędu wydaje jego uczestnikowi odpowiednio certyfikat audytora krajowego albo certyfikat audytora wewnętrznego potwierdzający posiadanie wymaganych kwalifikacji w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego. § 13. 1. Lista audytorów krajowych i lista audytorów wewnętrznych zawiera następujące dane: 1) imię i nazwisko audytora krajowego albo audytora wewnętrznego; 2) numer certyfikatu audytora krajowego albo audytora wewnętrznego; 3) datę wydania certyfikatu audytora krajowego albo audytora wewnętrznego. 2. Po sprawdzeniu spełnienia wymagań, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 i 4 i ust. 2, osoba posiadająca certyfikat audytora krajowego zostaje wpisana na listę audytorów krajowych. 3. Po sprawdzeniu spełnienia wymagań, o których mowa w § 7 pkt 1-3 i 5, osoba posiadająca certyfikat audytora wewnętrznego zostaje wpisana na listę audytorów wewnętrznych. 4. Lista audytorów krajowych i lista audytorów wewnętrznych jest zamieszczana na stronie internetowej Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Rozdział 3 Kontrola jakości w odniesieniu do psów do wykrywania materiałów wybuchowych § 14. 1. Osoby przeprowadzające czynności zewnętrznej kontroli jakości zespołów z PWMW wyznacza Komendant Główny Straży Granicznej. 2. Osoby przeprowadzające czynności wewnętrznej kontroli jakości zespołów z PWMW: 1) w Straży Granicznej wyznacza Komendant Główny Straży Granicznej; 2) w podmiotach prowadzących działalność lotniczą wyznacza Prezes Urzędu. § 15. 1. Osoby, o których mowa w § 14 ust. 1, powinny spełniać następujące wymagania: 1) posiadać poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą „poufne UE”; 2) posiadać co najmniej roczne doświadczenie w pracy na stanowisku związanym ze szkoleniem lub pracą psów do wykrywania materiałów wybuchowych; 3) posiadać znajomość uregulowań prawnych z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego dotyczących sposobu prowadzenia kontroli zespołów z PWMW. 2. Osoby, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 2, powinny spełniać następujące wymagania: 1) posiadać obywatelstwo polskie lub obywatelstwo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 2) posiadać poświadczenie bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą „poufne UE”; 3) posiadać co najmniej sześciomiesięczne doświadczenie w pracy na stanowisku związanym ze szkoleniem lub pracą psów do wykrywania materiałów wybuchowych; 4) posiadać znajomość uregulowań prawnych z zakresu ochrony lotnictwa cywilnego dotyczących sposobu prowadzenia kontroli zespołów z PWMW; 5) posiadać ukończone szkolenie świadomości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego. 3. Weryfikacji spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 2 pkt 4, dokonuje, na wniosek Prezesa Urzędu, Komendant Główny Straży Granicznej. § 16. 1. Zewnętrzne i wewnętrzne testy zespołów z PWMW są przeprowadzane przez osoby, o których mowa w § 14, zgodnie z planami uzgodnionymi ze Strażą Graniczną oraz zatwierdzonymi przez Prezesa Urzędu. 2. Plan testu zawiera w szczególności: 1) informacje dotyczące zakresu kontroli skuteczności spełniania kryteriów wykrywania materiałów wybuchowych określonych w pkt 12.9.2 załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) nr 185/2010 z dnia 4 marca 2010 r. ustanawiającego szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. UE L 55 z 05.03.2010, str. 1, z późn. zm.); 2) obszary testów; 3) kryteria oceny wyników testu; 4) skład zespołu kontrolnego ze wskazaniem imienia i nazwiska poszczególnych członków. 3. Częstotliwość zewnętrznych testów kontroli jakości zespołów z PWMW w imieniu Prezesa Urzędu, określa Komendant Główny Straży Granicznej. 4. Częstotliwość wewnętrznych testów kontroli jakości zespołów z PWMW określa w programie ochrony podmiot prowadzący działalność lotniczą, wykorzystujący zespół z PWMW. Rozdział 4 Metodologia prowadzenia kontroli zgodności § 17. 1. Kontrola zgodności obejmuje zarówno czynności zapowiedziane, jak i niezapowiedziane, zgodnie z pkt 5.3 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008. 2. Do wykonywania kontroli zgodności stosuje się przepisy art. 27-30 ustawy, o ile przepisy załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 300/2008 nie stanowią inaczej. 3. Przebieg kontroli zgodności może być utrwalany w postaci zapisu obrazu i dźwięku, na wszelkich dostępnych nośnikach danych. § 18. 1. Kontrola zgodności jest wykonywana przez audytorów