Ustawaz dnia 11 października 2013 r.o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych 1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2010, str. 1). Spis treści Treść ustawy Tytuł I - Przepisy ogólne Tytuł II - Organizacja i ogólne zasady udzielania wzajemnej pomocy Dział I - Organizacja udzielania wzajemnej pomocy Dział II - Ogólne zasady udzielania wzajemnej pomocy Dział III - Ujawnianie informacji i dokumentów Dział IV - Stosowanie języków i tłumaczenia Tytuł III - Występowanie o udzielenie pomocy do państwa członkowskiego w zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 pkt 1-6 Dział I - Przepisy ogólne Dział II - Wniosek o udzielenie informacji Dział III - Wniosek o powiadomienie Dział IV - Występowanie o odzyskanie należności pieniężnych i ich rozliczanie Rozdział 1 - Wniosek o odzyskanie należności pieniężnych Rozdział 2 - Zarzuty Rozdział 3 - Zmiana i wycofanie wniosku o odzyskanie należności pieniężnych Dział V - Wniosek o podjęcie środków zabezpieczających należności pieniężne Dział VI - Przedawnienie Tytuł IV - Udzielanie pomocy państwu członkowskiemu w zakresie należności pieniężnych, Dział I - Przepisy ogólne Dział II - Udzielanie informacji Rozdział 1 - Informacje bez wniosku Rozdział 2 - Informacje na wniosek Dział III - Powiadomienie Dział IV - Dochodzenie należności pieniężnych Rozdział 1 - Realizacja wniosku o odzyskanie należności pieniężnych Rozdział 2 - Spory Rozdział 3 - Zmiana i wycofanie wniosku o odzyskanie należności pieniężnych Dział V - Zabezpieczenie należności pieniężnych Tytuł V - Wzajemna pomoc w zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 pkt 7 Dział I - Przepisy ogólne Dział II - Występowanie o udzielenie pomocy do państwa członkowskiego lub państwa trzeciego Rozdział 1 - Wniosek o udzielenie informacji i wniosek o powiadomienie Rozdział 2 - Wniosek o odzyskanie należności pieniężnych i wniosek o podjęcie środków zabezpieczających należności pieniężne Dział III - Udzielanie pomocy na wniosek państwa członkowskiego lub państwa trzeciego Rozdział 1 - Udzielanie informacji i odzyskiwanie należności pieniężnych Rozdział 2 - Zabezpieczenie należności pieniężnych Tytuł VI - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i przepis końcowy Treść ustawy 2)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, ustawę z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, ustawę z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, ustawę z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych, ustawę z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustawę z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Tytuł I Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady: 1) udzielania wzajemnej pomocy przez Rzeczpospolitą Polską i państwa członkowskie oraz państwa trzecie przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych; 2) wykorzystywania informacji otrzymywanych w ramach udzielania wzajemnej pomocy także do celów innych niż dochodzenie podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Art. 2. Ustawę stosuje się do następujących należności pieniężnych: 1) podatków i należności celnych pobieranych przez Rzeczpospolitą Polską, państwo członkowskie lub w ich imieniu, przez ich jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym organy lokalne, lub w imieniu tych jednostek lub organów, a także w imieniu Unii Europejskiej; 2) refundacji, interwencji i innych środków stanowiących część całkowitego lub częściowego systemu finansowania Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w tym kwot należnych w związku z tymi działaniami; 3) opłat i innych należności pieniężnych przewidzianych w ramach wspólnej organizacji rynku Unii Europejskiej dla sektora cukru; 4) kar, grzywien, opłat i dopłat administracyjnych związanych z należnościami pieniężnymi, o których mowa w pkt 1-3, nałożonych przez organy właściwe do pobierania podatków i należności celnych lub właściwe do prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących podatków i należności celnych lub potwierdzonych przez organy administracyjne lub sądowe na wniosek organów właściwych w sprawie podatków i należności celnych; 5) opłat za zaświadczenia i podobne do zaświadczeń dokumenty wydane w postępowaniach administracyjnych w sprawie należności pieniężnych, o których mowa w pkt 1; 6) odsetek i kosztów związanych z należnościami pieniężnymi, o których mowa w pkt 1-5, w związku z którymi możliwe jest zwrócenie się o wzajemną pomoc; 7) przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Art. 3. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) dokument zabezpieczenia - dokument wystawiony przez państwo członkowskie, dołączony do wniosku o podjęcie środków zabezpieczających należności pieniężne, o których mowa w art. 2 pkt 1-6, i stanowiący podstawę do zabezpieczenia w tym państwie członkowskim; 2) dzień roboczy - dzień od poniedziałku do piątku, z wyjątkiem dnia ustawowo wolnego od pracy; 3) jednolity formularz służący do powiadomienia - dokument wystawiony przez organ egzekucyjny, wierzyciela albo państwo członkowskie, dołączony do wniosku o powiadomienie; 4) jednolity tytuł wykonawczy - dokument wystawiony przez organ egzekucyjny albo państwo członkowskie, dołączony do wniosku o odzyskanie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 pkt 1-6; 5) państwo członkowskie - państwo będące członkiem Unii Europejskiej inne niż Rzeczpospolita Polska; 6) państwo trzecie - państwo niebędące członkiem Unii Europejskiej; 7) pierwotny tytuł wykonawczy - odpowiednio: a) tytuł wykonawczy stanowiący podstawę do dochodzenia należności pieniężnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, b) dokument wystawiony przez państwo członkowskie, stanowiący podstawę do dochodzenia należności pieniężnych, o których mowa w art. 2, w tym państwie, c) dokument wystawiony przez państwo trzecie, stanowiący podstawę do dochodzenia należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 pkt 7, w tym państwie; 8) podmiot - osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której dotyczy wzajemna pomoc; 9) wniosek o udzielenie pomocy - wniosek o udzielenie informacji, wniosek o powiadomienie, wniosek o odzyskanie należności pieniężnych oraz wniosek o podjęcie środków zabezpieczających należności pieniężne. Art. 4. 1. Dochodzenie oraz zabezpieczenie należności pieniężnych państw członkowskich lub państw trzecich odbywa się w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 1166, 1342 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1289.), zwanej dalej „ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji”. 2. Jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w sprawach dotyczących wzajemnej pomocy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). Tytuł II Organizacja i ogólne zasady udzielania wzajemnej pomocy Dział I Organizacja udzielania wzajemnej pomocy Art. 5. 1. Zadania z zakresu wzajemnej pomocy wykonują minister właściwy do spraw finansów publicznych, centralne biuro łącznikowe, wierzyciel, naczelnik urzędu skarbowego i organ egzekucyjny. 2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, tryb współpracy między centralnym biurem łącznikowym a naczelnikami urzędów skarbowych, organami egzekucyjnymi lub wierzycielami oraz między wierzycielami a organami egzekucyjnymi, kierując się potrzebą zapewnienia sprawnego i skutecznego korzystania z pomocy państwa członkowskiego lub państwa trzeciego oraz udzielania pomocy państwu członkowskiemu lub państwu trzeciemu. Art. 6. Do zadań ministra właściwego do spraw finansów publicznych w zakresie wzajemnej pomocy należy: 1) sprawowanie nadzoru nad realizacją zadań związanych z wzajemną pomocą; 2) zawieranie z państwami członkowskimi i państwami trzecimi porozumień w zakresie wzajemnej pomocy; 3) organizowanie i koordynowanie kontaktów z organizacjami międzynarodowymi, państwami członkowskimi, państwami trzecimi oraz Komisją Europejską, w tym informowanie Komisji Europejskiej o wyznaczeniu centralnego biura łącznikowego oraz biura łącznikowego. Art. 7. 1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych przekazuje Komisji Europejskiej, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, sprawozdanie o: 1) liczbie wniosków o udzielenie pomocy, wraz z informacją o liczbie poszczególnych rodzajów tych wniosków, które zostały przesłane do każdego państwa członkowskiego i które otrzymano od każdego z tych państw w poprzednim roku kalendarzowym; 2) wysokości należności pieniężnych, które były przedmiotem wniosków o odzyskanie należności pieniężnych, oraz należności pieniężnych, które zostały wyegzekwowane. 2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może przekazać Komisji Europejskiej inne sprawozdania, uzyskane od centralnego biura łącznikowego, które mogą być pomocne przy ocenie udzielania wzajemnej pomocy w zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 pkt 1-6. Art. 8. W przypadku zawarcia umowy międzynarodowej lub porozumienia w sprawach objętych wzajemną pomocą, o której mowa w tytułach III i IV, innych niż sprawy dotyczące postępowania w indywidualnych przypadkach, minister właściwy do spraw finansów publicznych powiadamia o tym niezwłocznie Komisję Europejską. Art. 9. 1. Odpowiedzialne za kontakty z państwami członkowskimi lub państwami trzecimi w zakresie wzajemnej pomocy jest centralne biuro łącznikowe, do zadań którego należy: 1) weryfikowanie i przekazywanie państwom członkowskim lub państwom trzecim wniosków o udzielenie pomocy; 2) weryfikowanie i przekazywanie naczelnikom urzędów skarbowych i organom egzekucyjnym wniosków państw członkowskich lub państw trzecich o udzielenie pomocy; 3) udzielanie informacji na wniosek państw członkowskich lub państw trzecich; 4) przekazywanie dokumentów, informacji i wniosków, innych niż określone w pkt 1, związanych z realizacją wzajemnej pomocy; 5) tłumaczenie przekazywanych informacji, wniosków i dokumentów; 6) sporządzanie zarządzeń zabezpieczenia oraz zagranicznych tytułów wykonawczych. 2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych wyznacza, w drodze rozporządzenia, podległą albo nadzorowaną jednostkę organizacyjną, która będzie realizowała zadania centralnego biura łącznikowego, kierując się stopniem przygotowania jednostki organizacyjnej do realizacji zadań centralnego biura łącznikowego. Art. 10. W przypadku otrzymania od państwa członkowskiego lub państwa trzeciego wniosku o udzielenie pomocy niezgodnie z właściwością, przekazuje się go niezwłocznie do centralnego biura łącznikowego, informując o tym państwo członkowskie lub państwo trzecie. Art. 11. 1. Realizacja zadań centralnego biura łącznikowego, w tym odpowiedzialność za kontakty z państwami członkowskimi lub państwami trzecimi w zakresie wzajemnej pomocy, w odniesieniu do niektórych rodzajów lub kategorii podatków lub należności celnych, może być powierzona biuru łącznikowemu. 2. Do biura łącznikowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące centralnego biura łącznikowego. 3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wyznaczyć, w drodze rozporządzenia, podległą lub nadzorowaną jednostkę organizacyjną, która będzie realizowała zadania biura łącznikowego oraz określić rodzaj lub kategorię podatku lub należności celnych, w zakresie których właściwa będzie ta jednostka organizacyjna, kierując się potrzebą zwiększenia efektywności wzajemnej pomocy oraz biorąc pod uwagę właściwość rzeczową wyznaczonej jednostki organizacyjnej. Dział II Ogólne zasady udzielania wzajemnej pomocy Art. 12. Wzajemna pomoc jest realizowana na podstawie wniosku o udzielenie pomocy, z zastrzeżeniem art. 64. Art. 13. Wniosek o udzielenie pomocy może dotyczyć więcej niż jednej należności pieniężnej, jeżeli są one należne od tego samego podmiotu. Art. 14. Z wnioskiem o udzielenie pomocy przez państwo członkowskie lub państwo trzecie występuje, w przypadkach określonych w ustawie, odpowiednio organ egzekucyjny lub wierzyciel. Art. 15. 1. Wniosek o udzielenie informacji otrzymany od państwa członkowskiego lub państwa trzeciego realizuje centralne biuro łącznikowe. 2. Wniosek o powiadomienie otrzymany od państwa członkowskiego lub państwa trzeciego realizuje naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podmiotu, którego dotyczy wniosek. Art. 16. Informację o przewidywanym zwrocie podatku, nadpłaty podatku lub należności celnych pochodzącą od państwa członkowskiego centralne biuro łącznikowe przekazuje właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu, o którym mowa w art. 19 § 1, 2 lub 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 17. Wnioski o udzielenie pomocy, dokumenty, informacje oraz inne wnioski są przesyłane za pośrednictwem centralnego biura łącznikowego. Art. 18. Centralne biuro łącznikowe niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia otrzymania wniosku o udzielenie pomocy, odmawia udzielenia pomocy w przypadku niespełnienia warunków udzielenia wzajemnej pomocy, wskazując przyczyny odmowy. Art. 19. 1. Wnioski o udzielenie pomocy, dokumenty, informacje oraz inne wnioski przesyła się: 1) do państw członkowskich - przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, a jeżeli ze względów technicznych nie jest to możliwe - drogą pocztową; 2) do państw trzecich - drogą pocztową. 2. Dołączone do wniosku o udzielenie pomocy dokumenty przekazywane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej mają postać elektronicznej kopii dokumentu. 3. Wniosek o udzielenie pomocy przesyłany drogą pocztową powinien zawierać wskazanie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego podpisującego. 4. W przypadku kopii dokumentu, który dołączany jest do wniosku o udzielenie pomocy przesyłanego drogą pocztową, poświadcza się jej zgodność z oryginałem przez umieszczenie na niej wpisu „kopia zgodna z oryginałem” oraz wskazuje się imię i nazwisko pracownika dokonującego uwierzytelnienia oraz datę uwierzytelnienia. 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania wniosków o udzielenie pomocy kierowanych do państw członkowskich, jednolitych formularzy służących do powiadomienia i jednolitych tytułów wykonawczych, uwzględniając potrzebę stosowania jednolitego systemu wzajemnej pomocy w obrębie Unii Europejskiej. Art. 20. Do państwa członkowskiego nie przesyła się informacji i dokumentów otrzymanych przez urzędnika tego państwa w ramach uczestnictwa, o którym mowa w art. 61 ust. 1. Art. 21. Wniosek o udzielenie pomocy może być wykorzystywany do dalszej wymiany informacji w ramach realizacji tego wniosku. Art. 22. Centralne biuro łącznikowe uzupełnia wniosek o udzielenie pomocy kierowany do państwa członkowskiego lub państwa trzeciego o: 1) nazwę oraz adres siedziby lub inne informacje dotyczące centralnego biura łącznikowego; 2) wysokość należności pieniężnych przeliczoną na walutę: a) państwa członkowskiego, według kursu ostatnio ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przed dniem wysłania wniosku albo b) państwa trzeciego, według średniego kursu złotego, w stosunku do waluty państwa, do którego kierowany jest wniosek, z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wysłania wniosku, ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski. Art. 23. 1. Wnioski o udzielenie pomocy kierowane do państw trzecich, zaktualizowany tytuł wykonawczy, zagraniczny tytuł wykonawczy i zarządzenie zabezpieczenia są sporządzane według ustalonych wzorów. 2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia: 1) wzory wniosków o udzielenie pomocy kierowanych do państw trzecich, 2) wzory zaktualizowanego tytułu wykonawczego i zagranicznego tytułu wykonawczego, 3) wzór zarządzenia zabezpieczenia - uwzględniając potrzebę zapewnienia możliwości elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tych dokumentach. Dział III Ujawnianie informacji i dokumentów Art. 24. 1. Informacje otrzymywane w ramach wzajemnej pomocy podlegają ochronie przewidzianej dla podobnych informacji na podstawie odrębnych przepisów. 2. Osoby akredytowane przez organ akredytacji bezpieczeństwa Komisji Europejskiej mają dostęp do informacji, o których mowa w ust. 1, wyłącznie w takim stopniu, w jakim jest to niezbędne do sprawowania nadzoru nad siecią łączności opracowaną na potrzeby transmisji dokonywanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej w obszarze należności celnych i podatków (sieć CCN), jej konserwacji i rozwijania. Art. 25. Informacje otrzymywane w ramach udzielania wzajemnej pomocy mogą być wykorzystane do dochodzenia lub zabezpieczenia należności pieniężnych, o których mowa w art. 2, oraz do obliczenia i dochodzenia obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z odrębnymi przepisami. Art. 26. 1. Jeżeli wierzyciel lub organ egzekucyjny uzna, że informacje otrzymane od państwa członkowskiego mogą być wykorzystane do celów, o których mowa w art. 25, w innym państwie członkowskim, występuje do państwa członkowskiego, od którego informacje pochodzą, z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie przekazania tych informacji do innego państwa członkowskiego. 2. W przypadku niewyrażenia sprzeciwu przez państwo członkowskie, od którego pochodzą informacje, w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania przez nie wniosku, wierzyciel lub organ egzekucyjny przekazuje informacje do innego państwa członkowskiego. Art. 27. W przypadku wniosku państwa członkowskiego o zajęcie stanowiska w sprawie przekazania do innego państwa członkowskiego informacji, które mogą być wykorzystane do celów, o których mowa w art. 25, wierzyciel lub organ egzekucyjny może sprzeciwić się przekazaniu informacji. Centralne biuro łącznikowe przekazuje sprzeciw wierzyciela lub organu egzekucyjnego w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku od państwa członkowskiego. Art. 28. 1. Wierzyciel lub organ egzekucyjny może wystąpić do państwa członkowskiego o wyrażenie zgody na wykorzystanie informacji pochodzących od tego państwa do celów innych niż określone w art. 25, podając cel, któremu informacje te mają służyć. 2. W przypadku uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1, informacje pochodzące od państwa członkowskiego wykorzystuje się do celów wskazanych we wniosku. Art. 29. 1. W przypadku wniosku państwa członkowskiego o wyrażenie zgody na wykorzystanie informacji do celów innych niż określone w art. 25, wierzyciel lub organ egzekucyjny: 1) zgłasza sprzeciw, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej informacje nie mogą być wykorzystane do celów podobnych do celów wskazanych przez to państwo; 2) wyraża zgodę, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej informacje mogą być wykorzystane do ce