Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 20 listopada 2013 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego Rozdział I - BUDOWA CIAŁA Rozdział II - SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA, NACZYNIA LIMFATYCZNE I WĘZŁY CHŁONNE Rozdział III - CZASZKA Rozdział IV - NARZĄD WZROKU Rozdział V - NARZĄD SŁUCHU Rozdział VI - JAMA USTNA Rozdział VII - NOS, GARDŁO, KRTAŃ Rozdział VIII - SZYJA, KLATKA PIERSIOWA, KRĘGOSŁUP Rozdział IX - UKŁAD ODDECHOWY Rozdział X - UKŁAD KRĄŻENIA Rozdział XI - UKŁAD TRAWIENNY Rozdział XII - UKŁAD MOCZOWO-PŁCIOWY Rozdział XIII - GRUCZOŁY WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Rozdział XIV - INNE CHOROBY WEWNĘTRZNE Rozdział XV - UKŁAD NERWOWY Rozdział XVI - STAN PSYCHICZNY Rozdział XVII - KOŃCZYNY Rozdział XVIII - NOWOTWORY Rozdział XIX - NARZĄD RODNY Treść rozporządzenia Na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 710, z późn. zm.1)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 114, poz. 957, z 2010 r. Nr 113, poz. 745, Nr 182, poz. 1228, Nr 230, poz. 1510 i Nr 238, poz. 1578, z 2011 r. Nr 117, poz. 677 oraz z 2013 r. poz. 675 i 1351.) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 września 2006 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 176, poz. 1304, z 2011 r. Nr 63, poz. 326 oraz z 2012 r. poz. 1477) załącznik nr 2 otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. § 2. Do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznym orzeczeniem komisji lub ostatecznym orzeczeniem komisji wyższego stopnia przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 114, poz. 957, z 2010 r. Nr 113, poz. 745, Nr 182, poz. 1228, Nr 230, poz. 1510 i Nr 238, poz. 1578, z 2011 r. Nr 117, poz. 677 oraz z 2013 r. poz. 675 i 1351. Załącznik - Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego Paragraf Punkt Choroba i ułomność Grupa I* Grupa II* 1 2 3 4 5 Rozdział I BUDOWA CIAŁA 1 1 Wzrost powyżej 185 cm przy proporcjonalnej budowie ciała Z/N Z 2 Wzrost poniżej 160 cm do 155 cm przy proporcjonalnej budowie ciała N/Z Z 3 Wzrost poniżej 155 cm przy proporcjonalnej budowie ciała N Z 4 Słaba budowa ciała Z/N Z 5 Słaba budowa ciała upośledzająca sprawność ustroju N Z 6 Słaba budowa ciała znacznie upośledzająca sprawność ustroju N N 7 Otyłość nieupośledzająca sprawności ustroju Z/N Z 8 Otyłość upośledzająca sprawność ustroju N Z 9 Otyłość znacznie upośledzająca sprawność ustroju N N 10 Transseksualizm, obojnactwo N N 11 Odwrotne położenie trzewi bez zaburzeń sprawności ustroju N/Z Z 12 Odwrotne położenie trzewi z zaburzeniami sprawności ustroju N N Objaśnienia szczegółowe: * Osoby badane przez komisje lekarskie dzieli się na dwie grupy: Grupa I (kolumna czwarta wykazu) obejmuje: - kandydatów do służby w SKW lub SWW, Grupa II (kolumna piąta wykazu) obejmuje: - funkcjonariuszy SKW lub SWW. Do § 1 pkt 4 i 5. Słabą budowę ciała należy oceniać nie tylko na podstawie dysproporcji pomiędzy wzrostem i ciężarem ciała, lecz również biorąc pod uwagę stan umięśnienia oraz stan układu krążenia w oparciu o próby czynnościowe. Ocenę zdolności do SKW lub SWW przy słabej budowie ciała należy opierać na stwierdzeniu ogólnej sprawności ustroju. pkt 7 i 8. Rozpoznanie otyłości powinno opierać się na stwierdzeniu nadmiernie rozwiniętej tkanki tłuszczowej. Funkcjonariuszy z nadmiernie rozwiniętą tkanką tłuszczową, przy stwierdzeniu, że wzrost jej jest spowodowany nadmiernym odżywianiem, należy przy sprawnym układzie krążenia i oddechowym (próby czynnościowe) uznawać za zdolnych. Przez otyłość znacznie upośledzającą sprawność ustroju należy rozumieć otyłość znacznego stopnia, przy niewydolności układu krążenia i oddechowego. Rozdział II SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA, NACZYNIA LIMFATYCZNE I WĘZŁY CHŁONNE 1 2 3 4 5 2 1 Przewlekłe choroby skóry nieupośledzające sprawności ustroju Z Z 2 Przewlekłe choroby skóry nieznacznie szpecące lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N/Z Z 3 Przewlekłe choroby skóry szpecące lub upośledzające sprawność ustroju N Z/N 4 Przewlekłe choroby skóry znacznie szpecące lub znacznie upośledzające sprawność ustroju N N 5 Ciała obce wgojone w powłoki zewnętrzne nieupośledzające sprawności ustroju Z Z 6 Ciała obce wgojone w powłoki zewnętrzne upośledzające sprawności ustroju Z Z 7 Ciała obce wgojone w powłoki zewnętrzne znacznie upośledzające sprawność ustroju N Z/N 8 Tatuaże nieszpecące Z/N Z 9 Tatuaże szpecące N Z 10 Torbiel włosowa z przetoką lub bez przetoki N/Z Z 11 Torbiel włosowa nawrotowa po wielokrotnych (trzech i więcej) operacjach niepoddająca się leczeniu N N/Z 3 1 Blizny nieszpecące lub nieupośledzające sprawności ustroju Z Z 2 Blizny nieznacznie szpecące lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N/Z Z 3 Blizny szpecące lub upośledzające sprawność ustroju N Z/N 4 Blizny znacznie szpecące lub znacznie upośledzające sprawność ustroju N N 5 Blizny po samouszkodzeniach Z/N Z 4 1 Schorzenia naczyń limfatycznych lub węzłów chłonnych nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N Z/N 2 Schorzenia naczyń limfatycznych lub węzłów chłonnych upośledzające sprawność ustroju N N Objaśnienia szczegółowe: Do § 2 Nowotwory skóry należy kwalifikować według paragrafów rozdziału XVIII - Nowotwory. pkt 2 i 3. Według tych punktów należy kwalifikować m.in. łagodne i ograniczone postacie łuszczycy oraz rybią łuskę, wyprysk kontaktowy. Rozpoznanie wyprysku kontaktowego wymaga wykonania testów skórnych. pkt 4. Według tego punktu należy kwalifikować różnorodne przewlekłe uogólnione choroby skóry, jak: zespół atopowego zapalenia skóry, wrodzone zaburzenia rogowacenia skóry znacznego stopnia (rogowiec dziedziczny), wrodzone dziedziczne oddzielanie się naskórka, pęcherzyca zwykła-liściasta, uogólnione i nawracające lub oporne na leczenie postacie łuszczycy. pkt 9. Osoby z rozległymi szpecącymi tatuażami należy kierować do PZP (w ramach badań komisyjnych). pkt 10 i 11. Torbiel włosową należy różnicować z przetoką skórną i kwalifikować w zależności od efektów leczenia. Rozpoznanie powinno być potwierdzone badaniem chirurgicznym lub dokumentacją leczenia szpitalnego. Do § 3 pkt 3 i 4. Według tych punktów należy kwalifikować rozległe blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich (po zranieniach, oparzeniach itp.) oraz blizny w miejscach narażonych na tarcie w czasie ruchów i chodzenia lub znacznie szpecące, upośledzające funkcję narządów lub całego organizmu. pkt 5. Osoby z bliznami po samouszkodzeniach należy kierować do PZP. Rozdział III CZASZKA 1 2 3 4 5 5 - Przebyty uraz głowy bez trwałych następstw Z Z 6 1 Zniekształcenie czaszki nieupośledzające sprawności ustroju Z/N Z 2 Zniekształcenia czaszki (np. guzy, wgniecenia) oraz ubytki kości czaszki pourazowe lub chorobowe upośledzające sprawność ustroju N Z/N 3 Zniekształcenia czaszki (np. guzy, wgniecenia) oraz ubytki kości czaszki pourazowe lub chorobowe znacznie upośledzające sprawność ustroju N N 4 Przepukliny mózgu N N 5 Obce ciała w mózgu N N Rozdział IV NARZĄD WZROKU 1 2 3 4 5 7 1 Zniekształcenie powiek nieupośledzające funkcji ochronnej Z/N Z 2 Zniekształcenie powiek nieznacznie upośledzające funkcję ochronną N/Z Z 3 Zniekształcenie powiek upośledzające funkcję ochronną N Z/N 4 Przewlekłe choroby brzegów powiek lub spojówek nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ochronną oka N/Z Z 5 Przewlekłe choroby brzegów powiek lub spojówek trudno poddające się leczeniu upośledzające sprawność oka N N/Z 6 Zrosty spojówki gałkowej i powiekowej nieupośledzające ruchów gałki ocznej lub powiek Z Z 7 Zrosty spojówki gałkowej lub powiekowej upośledzające skrajne wychylenie gałki ocznej lub ruchomość powiek niepowodujące wysychania rogówki N Z 8 Zrosty spojówki gałkowej i powiekowej upośledzające ruchomość gałki ocznej lub powiek powodujące wysychanie rogówki N N/Z 8 1 Nieznaczne upośledzenie wydzielania lub odpływu łez N/Z Z 2 Znaczne upośledzenie wydzielania lub odpływu łez N N/Z 9 1 Ślepota jednego oka lub brak jednej gałki ocznej przy ostrości wzroku pozostałego oka nie mniejszej niż 0,8 bez korekcji albo po zastosowaniu szkieł sferycznych do ± 3,0 D lub cylindrycznych do ± 2,0 D N Z/N 2 Ślepota jednego oka lub brak gałki ocznej przy ostrości wzroku pozostałego oka poniżej 0,8 nie mniej niż 0,5 po zastosowaniu szkieł sferycznych do ± 6,0 D lub cylindrycznych do ± 3,0 D N N/Z 3 Ślepota jednego oka lub brak gałki ocznej przy ostrości wzroku pozostałego oka poniżej 0,5 do 0,1 po zastosowaniu optymalnej korekcji szkłami sferycznymi lub cylindrycznymi N N 4 Całkowita ślepota lub brak obu gałek ocznych N N 10 1 Nieznaczny oczopląs przy skierowaniu gałek ocznych w bok N Z 2 Nieznaczny oczopląs przy patrzeniu wprost wzmagający się przy patrzeniu w bok N Z/N 3 Wyraźny oczopląs przy patrzeniu wprost N N/Z 11 1 Zez utajony przy pełnej ostrości wzroku i prawidłowym widzeniu obuocznym Z Z 2 Zez utajony lub zez jawny nieznacznego stopnia przy ostrości wzroku każdego oka 0,5 lub większej bez korekcji lub z korekcją szkłami sferycznymi do ± 3,0 D albo cylindrycznymi do ± 1,0 D i przy prawidłowym widzeniu obuocznym N/Z Z 3 Brak jednoczesnego widzenia obuocznego (zez utajony, zez naprzemienny) z ostrością wzroku każdego oka nie mniejszą niż 0,5 bez korekcji lub z korekcją szkłami sferycznymi do ± 6,0 D albo cylindrycznymi do ± 3,0 D N/Z Z 4 Brak jednoczesnego widzenia obuocznego z ostrością wzroku gorszego oka mniejszą niż 0,5 do 0,1 z korekcją optymalną N N/Z 12 1 Niedowład mięśni zewnętrznych lub wewnętrznych oka porażenny lub pourazowy nieznacznie upośledzający czynność wzrokową, niepowodujący podwójnego widzenia N Z 2 Niedowład mięśni zewnętrznych lub wewnętrznych oka porażenny lub pourazowy znacznie upośledzający czynność wzrokową, powodujący podwójne widzenie N N/Z 13 1 Ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu mniejsza niż 0,8 nie mniejsza niż 0,5 bez korekcji szkłami Z/N Z 2 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi do ±3,0 D lub cylindrycznymi do ± 1,0 D Z/N Z 3 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi powyżej ±3,0 D do ± 6,0 D lub cylindrycznymi powyżej ±1,0 D do ±3,0 D N Z 4 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami sferycznymi powyżej ±6,0 D lub cylindrycznymi powyżej ±3,0 D N Z/N 5 Ostrość wzroku jednego oka co najmniej 0,5, a drugiego 0,1 do 0,4, z optymalną korekcją szkłami sferycznymi lub cylindrycznymi N N/Z 6 Ostrość wzroku każdego oka od 0,1 do 0,4 z optymalną korekcją szkłami sferycznymi lub cylindrycznymi N N 14 1 Przebyte, nienawracające choroby rogówki, twardówki, tęczówki, ciała rzęskowego i soczewki N/Z Z 2 Przewlekłe i nawracające choroby rogówki, twardówki, tęczówki, ciała rzęskowego i soczewki N N/Z 3 Przebyte, nienawracające choroby siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego N/Z Z 4 Przewlekłe i nawracające choroby siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego N N/Z 5 Nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw N/Z Z 6 Upośledzenie rozróżniania barw N Z 7 Jaskra N N/Z Objaśnienia szczegółowe: Do § 7 pkt 2 i 3. Przy kwalifikowaniu zniekształceń powiek należy kierować się ich skutkiem dla oka (brak objawów wysychania powierzchni gałki ocznej, podrażnienia spojówek, wysychania rogówki). Rozpoznanie powinno być oparte na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. pkt 6 i 7. Przy kwalifikowaniu zrostów spojówki gałkowej i powiekowej należy brać pod uwagę zaburzenia widzenia obuocznego (podwójne widzenie w zależności od amplitudy wychylenia gałek ocznych). Według tych punktów należy kwalifikować również następstwa jaglicy. Do §8 Kwalifikacja orzecznicza powinna opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Do § 9 Przez ślepotę oka należy rozumieć także ostrość wzroku poniżej 0,1 niedającą się poprawić szkłami (bez względu na ich siłę korygującą) lub koncentryczne zwężenie pola widzenia średnio do 10° od punktu fiksacji. Do §10 Każdy przypadek oczopląsu podlega konsultacji okulistycznej, neurologicznej i laryngologicznej. Do § 11 i §13 Jeżeli ostrość wzroku któregokolwiek oka wynosi poniżej 0,5, należy skierować badanego do badania okulistycznego w celu określenia wady refrakcji i ustalenia ostrości wzroku po zastosowaniu korekcji. Przy większej różnicy wady pomiędzy jednym i drugim okiem należy zastosować szkła, jakie badany przyjmuje przy jednoczesnym patrzeniu obu oczami. Przy korekcji ostrości wzroku nie stosuje się szkieł kombinowanych. W przypadku zmętnienia lub zniekształcenia środowisk załamujących za podstawę kwalifikacji przyjmuje się ostrość wzroku. Do §12 W przypadkach stwierdzenia niedowładów lub porażeń mięśni zewnętrznych lub wewnętrznych oka konieczna jest konsultacja neurologiczna. W ostatecznej ocenie należy kierować się stopniem upośledzenia funkcji narządu wzroku. Do §13 pkt 5. Kwalifikacja orzecznicza funkcjonariuszy wymaga konsultacji okulistycznej. Ocena zależna jest od tego, czy w oku (przy drugim zdrowym) nie stwierdza się krótkowzroczności powyżej 10,0 D, zmian w okolicy plamkowej, ognisk zwyrodnieniowych w siatkówce lub zmętnienia soczewki. Do§ 14 pkt 1-4. Kwalifikacja orzecznicza po zakończeniu leczenia i ustaleniu rozpoznania. Według tych punktów należy kwalifikować również gruźlicę oraz zmiany pogruźlicze. Zmiany rogówki po zabiegach korekcyjnych wad refrakcji kwalifikować według pkt 1. W przypadku zaniku nerwu wzrokowego jest wymagane badanie neurologiczne. Według tych punktów należy kwalifikować również zaburzenia w polu widzenia. W grupie I w pkt 1-3 i w grupie II w pkt 2-4 przy ustalaniu kategorii zdolności należy brać pod uwagę ostrość wzroku. Bezsoczewkowość i pseudosoczewkowość oraz soczewki fakijne należy kwalifikować według § 14 pkt 2. pkt 5 i 6. Przez „prawidłowe rozróżnianie barw” należy rozumieć umiejętność rozróżniania czterech barw podstawowych, tj. czerwonej, żółtej, zielonej i niebieskiej. Przez „nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw” należy rozumieć utrudnienie rozróżniania czterech podstawowych barw (pomyłki przy odczytywaniu pojedynczych tablic z zestawu Ishihary lub Stillinga albo przedłużony czas odczytu - ponad 3 s.). Nieumiejętność rozróżniania czterech barw podstawowych należy traktować jako „upośledzenie rozróżniania barw”. pkt 7. Przy ocenie orzeczniczej jest wymagana dokumentacja dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Rozdział V NARZĄD SŁUCHU 1 2 3 4 5 15 1 Zniekształcenie lub niedorozwój (nieszpecące) jednej lub obu małżowin usznych bez równoczesnego upośledzenia słuchu Z/N Z 2 Brak lub znaczny niedorozwój albo znaczne zniekształcenie jednej lub obu małżowin usznych bez równoczesnego upośledzenia słuchu N Z 16 1 Jednostronne lub obustronne zwężenie przewodu słuchowego zewnętrznego, blizny błony bębenkowej bez osłabienia słuchu Z Z 2 Jednostronne lub obustronne zwężenie przewodu słuchowego zewnętrznego, blizny błony bębenkowej, przewlekły nieżyt ucha środkowego z osłabieniem słuchu N/Z Z 3 Jednostronne zwężenie przewodu słuchowego zewnętrznego, blizny zniekształcające błonę bębenkową upośledzające ruchomość kosteczek słuchowych, przewlekły nieżyt ucha środkowego z przytępieniem słuchu N Z 4 Obustronne zwężenie przewodu słuchowego zewnętrznego, blizny zniekształcające błonę bębenkową upośledzające ruchomość kosteczek słuchowych, przewlekły nieżyt ucha środkowego z przytępieniem słuchu N N 5 Obustronne zarośnięcie przewodu słuchowego zewnętrznego, blizny zniekształcające błonę bębenkową upośledzające ruchomość kosteczek słuchowych z głuchotą N N 17 - Jednostronny lub obustronny suchy ubytek błony bębenkowej N Z 18 1 Jednostronne przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego niezależnie od ostrości słuchu N Z 2 Obustronne przewlekłe ropne zapalenie uszu środkowych niezależnie od ostrości słuchu N Z/N 19 1 Przebyta antromastoidektomia bez upośledzenia słuchu Z/N Z 2 Przebyta wygojona jednostronna operacja zachowawcza ucha środkowego Z/N Z 3 Przebyta wygojona obustronna operacja zachowawcza ucha środkowego N Z/N 4 Przebyta jednostronna operacja doszczętna ucha środkowego N Z 5 Przebyta obustronna operacja doszczętna ucha środkowego N N 20 1 Jednostronne lub obustronne zwyrodnienie włókniste lub kostne (tympano- lub otoskleroza) ucha środkowego z osłabieniem słuchu N Z 2 Jednostronne zwyrodnienie włókniste lub kostne (tympano- lub otoskleroza) ucha środkowego z przytępieniem słuchu N Z/N 3 Obustronne zwyrodnienie włókniste lub kostne (tympano- lub otoskleroza) ucha środkowego z jednostronnym przytępieniem słuchu przy drugostronnym osłabieniu słuchu lub z obustronnym słuchem gorszym od wyżej wymienionego N N 21 1 Jednostronne lub obustronne upośledzenie słuchu wyłącznie w zakresie tonów wysokich N/Z Z 2 Jednostronne lub obustronne osłabienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała N/Z Z 3 Jednostronne przytępienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała N Z 4 Jednostronne przytępienie słuchu nawet graniczące z głuchotą przy drugostronnym osłabieniu słuchu N N 5 Obustronne przytępienie słuchu bez zaburzeń równowagi ciała N N 6 Jednostronna głuchota N N/Z 7 Obustronna głuchota N N 8 Głuchoniemota N N 9 Czasowe zaburzenie równowagi ciała N Z 10 Trwałe zaburzenia równowagi ciała N N Objaśnienia szczegółowe: U kandydatów do SKW lub SWW we wszystkich przypadkach obniżenia ostrości słuchu konieczne jest wykonanie badania audiometrycznego tonalnego i konsultacji laryngologicznej. Do § 16 pkt 2. Jako niezdolne należy kwalifikować osoby przeznaczone na stanowiska nasłuchowe. Do § 21 pkt 1. Za upośledzenie słuchu wyłącznie w zakresie tonów wysokich uważa się ubytek przekraczający 40 dB dla częstotliwości 4000 Hz i/lub wyższej. pkt 2. Przez osłabienie słuchu należy rozumieć jego ubytek zawarty między 26 a 40 dB, ustalony badaniem audiometrycznym i obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 500, 1000 i 2000 Hz. Jako niezdolne należy kwalifikować osoby przeznaczone na stanowiska nasłuchowe. pkt 3-5. Przez przytępienie słuchu należy rozumieć jego ubytek zawarty między 41 a 70 dB, ustalony badaniem audiometrycznym i obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 500, 1000 i 2000 Hz, natomiast średnie wartości krzywej progowej w audiometrii tonalnej powyżej 70 dB obliczane wyżej wymienionym sposobem występują u osób z przytępieniem słuchu graniczącym z głuchotą. pkt 6. Funkcjonariuszy niebędących na stanowiskach, których specyfika wiąże się z nadmiernym oddziaływaniem hałasu, oraz nieposiadąjących dodatkowych schorzeń narządu słuchu drugiego ucha można uznawać za zdolnych. pkt 9 i 10. Zaburzenia w zakresie narządu równowagi wymagają zawsze badania laryngologicznego i neurologicznego. Rozdział VI JAMA USTNA 1 2 3 4 5 22 1 Zniekształcenia warg wrodzone lub nabyte nieszpecące, nieznacznie upośledzające mowę lub przyjmowanie pokarmów N Z 2 Zniekształcenia warg wrodzone lub nabyte znacznie szpecące lub upośledzające mowę i przyjmowanie pokarmów N N/Z 3 Rozszczep wargi górnej lub wyrostka zębodołowego lub podniebienia N N 4 Blizny i ubytki podniebienia miękkiego, przedziurawienie lub rozszczepienie podniebienia twardego i miękkiego upośledzające mowę lub przyjmowanie pokarmów N N/Z 5 Blizny i ubytki podniebienia miękkiego, przedziurawienie lub rozszczepienie podniebienia twardego i miękkiego znacznie upośledzające m