Ustawaz dnia 25 lipca 2014 r.o specjalnym podatku węglowodorowym 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, ustawę z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy, ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej oraz ustawę z dnia 2 marca 2012 r. o podatku od wydobycia niektórych kopalin. Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Przychody Rozdział 3 - Wydatki kwalifikowane Rozdział 4 - Podstawa opodatkowania i stawka podatku Rozdział 5 - Właściwość organów i pobór podatku Rozdział 6 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 7 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa reguluje opodatkowanie specjalnym podatkiem węglowodorowym, zwanym dalej „podatkiem”, zysków z działalności wydobywczej węglowodorów. 2. Podatek stanowi dochód budżetu państwa. Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dostawie wydobytych węglowodorów - rozumie się przez to przeniesienie w jakiejkolwiek formie prawa do rozporządzania wydobytymi węglowodorami jak właściciel; 2) działalności wydobywczej węglowodorów - rozumie się przez to działalność w zakresie wydobywania węglowodorów ze złóż, w tym również w zakresie poszukiwania oraz rozpoznawania złóż węglowodorów, prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium znajdującym się poza morzem terytorialnym, będącym wyłączną strefą ekonomiczną, która rozpoczyna się odpowiednio w dniu: a) uzyskania koncesji na poszukiwanie złoża węglowodorów, koncesji na rozpoznawanie złoża węglowodorów lub koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węglowodorów, lub b) uzyskania koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złoża lub koncesji na wydobywanie węglowodorów ze złoża, lub c) zgłoszenia projektu robót geologicznych do właściwego organu - i kończy się w dniu zakończenia likwidacji zakładu górniczego; 3) kopalinie towarzyszącej - rozumie się przez to kopalinę występującą w granicach lub w bliskim sąsiedztwie złoża kopaliny głównej w taki sposób, że jej oddzielne wydobywanie jest niemożliwe lub gospodarczo nieuzasadnione, określoną w odpowiedniej koncesji lub, jeżeli koncesja nie reguluje zagospodarowania kopaliny towarzyszącej, w dokumentacji geologicznej lub geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów, sporządzonej na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego, zatwierdzonej przez właściwy organ administracji geologicznej w drodze decyzji, w przypadku gdy takie zatwierdzenie jest wymagane; 4) podatku dochodowym - rozumie się przez to odpowiednio podatek określony w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 362, 596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540, z 2013 r. poz. 21, 888, 1027, 1036, 1287, 1304, 1387 i 1717 oraz z 2014 r. poz. 223, 312, 567, 598, 773, 915 i 1052.) lub podatek określony w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 851, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 915, 1138 i 1146.); 5) skumulowanych przychodach - rozumie się przez to sumę przychodów określonych w art. 8, uzyskanych od momentu rozpoczęcia działalności wydobywczej węglowodorów do ostatniego dnia roku podatkowego, dla którego określa się podstawę opodatkowania; 6) skumulowanych wydatkach kwalifikowanych - rozumie się przez to sumę wydatków określonych w art. 11, poniesionych od momentu rozpoczęcia działalności wydobywczej węglowodorów do ostatniego dnia roku podatkowego, dla którego określa się podstawę opodatkowania; 7) środkach trwałych - rozumie się przez to środki trwałe w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym; 8) umowie o współpracy - rozumie się przez to umowę o współpracy określoną w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613, ze zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 850 i 1133.); 9) ustawie o podatku dochodowym - rozumie się przez to odpowiednio ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych; 10) wartościach niematerialnych i prawnych - rozumie się przez to wartości niematerialne i prawne w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym; 11) węglowodorach - rozumie się przez to ropę naftową, gaz ziemny oraz ich naturalne pochodne, z wyjątkiem metanu występującego w złożach węgla kamiennego oraz metanu występującego jako kopalina towarzysząca; 12) wskaźniku R - rozumie się przez to stosunek skumulowanych przychodów do skumulowanych wydatków kwalifikowanych. Art. 3. 1. Podatnikiem podatku jest prowadząca działalność wydobywczą węglowodorów: 1) osoba fizyczna; 2) osoba prawna; 3) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, w tym spółka cywilna, której wspólnikom udzielono koncesji, o której mowa w art. 2 pkt 2. 2. Jeżeli działalność wydobywcza węglowodorów jest prowadzona w ramach umowy o współpracy, podatnikiem jest każda strona tej umowy, a jeżeli stroną umowy o współpracy jest spółka cywilna - ta spółka. Art. 4. 1. Rok podatkowy jest tożsamy z rokiem podatkowym podatnika w zakresie podatku dochodowego. 2. W przypadku prowadzenia działalności wydobywczej węglowodorów przez spółkę osobową, niebędącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, albo inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, rokiem podatkowym jest rok obrotowy w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 613 oraz z 2014 r. poz. 768 i 1100. Tekst jednolity nie uwzględnia zmiany ogłoszonej w Dz. U. z 2014 r. poz. 587.). Art. 5. 1. Podatnik jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych, sporządzania sprawozdań finansowych, poddawania badaniu, składania do właściwego rejestru sądowego, udostępniania i ogłaszania tych sprawozdań zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości lub Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości. 2. Podatnik jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych w sposób zapewniający określenie wysokości zysku (straty), wysokości skumulowanych przychodów, skumulowanych wydatków kwalifikowanych, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Art. 6. Wprzypadku określenia przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej dochodów lub przychodów danego podmiotu oraz podatku należnego w drodze oszacowania dla celów i na zasadach określonych w przepisach ustawy o podatku dochodowym, wielkość określonych przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz podatku należnego, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 6 i 10, przyjmuje się odpowiednio dla celów określenia wysokości przychodów, wydatków kwalifikowanych oraz podatku należnego. Art. 7. Wprzypadku wydania przez właściwy organ podatkowy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.6)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 1101, 1342 i 1529, z 2013 r. poz. 35, 985, 1027, 1036, 1145, 1149 i 1289 oraz z 2014 r. poz. 183, 567, 915 i 1171.), decyzji o uznaniu prawidłowości wyboru i stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej między podmiotami powiązanymi dla celów podatku dochodowego, w zakresie określonym w tej decyzji stosuje się, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 6, metodę w niej wskazaną również dla celów podatku. Rozdział 2 Przychody Art. 8. 1. Przychodami są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne oraz wartość należności uregulowanych w naturze, w tym zaliczki oraz przedpłaty, z tytułu dostawy wydobytych węglowodorów. 2. Za datę powstania przychodu uważa się dzień otrzymania należności, o których mowa w ust. 1, w jakiejkolwiek formie. Datą uregulowania należności w naturze jest dzień otrzymania rzeczy, praw lub innych świadczeń. 3. Ilość gazu ziemnego oraz ropy naftowej będąca przedmiotem dostawy wydobytych węglowodorów ustala się na podstawie faktury lub innego dokumentu dotyczącego tej dostawy. 4. W przypadku gdy zapłata należności lub uregulowanie należności w naturze nie zostaną dokonane w terminie 3 miesięcy od dnia dostawy wydobytych węglowodorów, przychód stanowi kwota należna za dostawę wydobytych węglowodorów. W takim przypadku przychód powstaje ostatniego dnia 3-miesięcznego terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Dniem dostawy wydobytych węglowodorów jest dzień wystawienia faktury lub innego dokumentu z tytułu tej dostawy. 5. W przypadku gdy zapłata należności lub uregulowanie należności w naturze w terminie wskazanym w ust. 4 zostaną dokonane częściowo, przepisy ust. 2 i 4 stosuje się odpowiednio. 6. W przypadku gdy cena za megawatogodzinę gazu ziemnego lub tonę ropy naftowej wynikająca z dostawy wydobytych węglowodorów stanowi mniej niż 90%: 1) ceny gazu ziemnego ustalonej na Towarowej Giełdzie Energii S.A. (Rynek Dnia Następnego) w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień dostawy wydobytego gazu ziemnego lub 2) ceny ropy naftowej ustalonej przez Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC daily basket price) w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień dostawy wydobytej ropy naftowej - przychód stanowi iloczyn 90% ceny odpowiednio gazu ziemnego lub ropy naftowej ustalonej na podstawie pkt 1 lub 2 oraz ilości gazu ziemnego albo ropy naftowej wynikającej z tej dostawy. 7. Wartość 90% ceny gazu ziemnego lub ropy naftowej, o której mowa w ust. 6, zaokrągla się w górę z dokładnością do jednego złotego. 8. Wartość rzeczy, praw lub innych świadczeń otrzymanych w naturze w związku z dostawą wydobytych węglowodorów określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. 9. W przypadku gdy cena określona przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki stosowana w obrocie paliwami gazowymi dla podmiotu posiadającego największy udział w polskim rynku sprzedaży gazu ziemnego wysokometanowego grupy E dla odbiorców charakteryzujących się największą mocą umowną, obowiązująca w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym dzień dostawy wydobytego gazu ziemnego, jest niższa niż 90% ceny gazu ziemnego określonej na podstawie ust. 6, właściwa dla ustalenia przychodu jest cena określona przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki stosowana w obrocie paliwami gazowymi dla podmiotu posiadającego największy udział w polskim rynku sprzedaży gazu ziemnego wysokometanowego grupy E dla odbiorców charakteryzujących się największą mocą umowną obowiązująca w dniu dostawy wydobytych węglowodorów. 10. Przepis ust. 6 nie dotyczy gazu ziemnego wydobywanego jako kopalina towarzysząca. W tym przypadku przychód stanowi kwota faktycznie uzyskana z tytułu dostawy wydobytych węglowodorów. 11. Do przychodów nie zalicza się należnego podatku od towarów i usług. 12. Przychody pomniejsza się o zwrócone zaliczki oraz przedpłaty. 13. Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Art. 9. 1. W przypadku powstania przychodu na podstawie art. 8 ust. 4 lub 5 oraz uregulowania należności w terminie późniejszym niż określony w art. 8 ust. 4, podatnik dokonuje zwiększenia przychodu o dodatnie różnice kursowe albo jego zmniejszenia o ujemne różnice kursowe, określone w ust. 2 i 3. 2. Dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość przychodu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia. 3. Ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość przychodu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia. 4. Przy obliczaniu różnic kursowych, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględnia się kursy faktycznie zastosowane w przypadku sprzedaży walut obcych oraz otrzymania należności. W pozostałych przypadkach, a także gdy do otrzymanych należności nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. 5. Jeżeli faktycznie zastosowany kurs waluty, o którym mowa w ust. 2 i 3, jest wyższy lub niższy odpowiednio o więcej niż powiększona lub pomniejszona o 5% wartość kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień faktycznie zastosowanego kursu waluty, organ podatkowy może wezwać strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających zastosowanie kursu waluty. W razie niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają zastosowanie faktycznego kursu waluty, organ podatkowy określi ten kurs, opierając się na kursach walut ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski. 6. Przez średni kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski, o którym mowa w ust. 2 i 3, rozumie się kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Art. 10. 1. Kwota przychodów nieuregulowanych w całości lub w części, powstających na podstawie art. 8 ust. 4 lub 5, zwiększa wydatki kwalifikowane w przypadku udokumentowania nieściągalności tych wierzytelności. 2. Nieściągalność wierzytelności uważa się za udokumentowaną: 1) postanowieniem o nieściągalności uznanym przez wierzyciela za odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo 2) postanowieniem sądu o: a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność wymieniona w lit. a, lub c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo 3) protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty. Rozdział 3 Wydatki kwalifikowane Art. 11. 1. Za wydatki kwalifikowane uznaje się wydatki poniesione przez podatnika w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia tych przychodów, w tym wydatki na poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie, magazynowanie lub dostawę wydobytych węglowodorów oraz zakończenie działalności wydobywczej węglowodorów, niezwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie, z wyjątkiem wydatków wymienionych w art. 12 ust. 1. 2. Jeżeli wydatki kwalifikowane poniesione zostały w naturze, to ich wysokość określa się na podstawie wydatków poniesionych przez podatnika na nabycie lub wytworzenie składników majątku przekazywanych w celu uregulowania zobowiązań podatnika. 3. Za wydatki kwalifikowane uznaje się w szczególności: 1) wydatki dotyczące poszukiwania i rozpoznawania geologicznego, badań i analizy danych sejsmicznych i otworowych, wierceń poszukiwawczych i rozpoznawczych; 2) wydatki związane z przygotowaniem odwiertów rozpoznawczych lub wydobywczych, w tym z pracami projektowania, inżynieryjnymi, geologicznymi i geofizycznymi, wydatki związane z uzyskaniem dostępu i przygotowaniem miejsca prac wiertniczych i ich organizacją, wydatki związane z realizacją prac wiertniczych, wydatki na uruchomienie i utrzymanie odwiertów rozpoznawczych lub wydobywczych oraz produkcji, w tym zabiegi intensyfikacji; 3) wydatki związane z zaprojektowaniem, przygotowaniem i budową infrastruktury wspierającej działalność wydobywczą węglowodorów, w tym budynków i budowli, urządzeń, maszyn i innych konstrukcji oraz wyposażenia; 4) wydatki związane z utrzymaniem, konserwacją i odtworzeniem infrastruktury i urządzeń służących działalności wydobywczej węglowodorów, w tym wydatki na zapewnienie bezpieczeństwa, łączności, nadzoru technicznego; 5) wydatki związane z ochroną środowiska w zakresie prowadzonej działalności wydobywczej, w tym wydatki na analizy stanu środowiska i raporty oceny oddziaływania na środowisko, wydatki związane z zarządzaniem i utylizacją odpadów oraz wody, opłaty i wydatki na zapewnienie dostępu do wody i innych mediów; 6) wydatki na budowę, zakup, ulepszenie lub utrzymanie platform produkcyjnych, pływających jednostek produkcyjno-magazynowo-rozładunkowych, platform wiertniczych, zakładów przetwórczych na platformach, rurociągów eksportowych oraz innych urządzeń związanych z wydobyciem z dna morskiego; 7) wydatki związane z przygotowaniem wydobytych węglowodorów do dostawy oraz wydatki związane z przechowywaniem nieoczyszczonych (nieprzetworzonych) węglowodorów; 8) wydatki związane z transportem wydobytych węglowodorów do miejsca wprowadzenia do sieci przesyłowej, sieci dystrybucyjnej, innego środka transportu lub magazynu; 9) wydatki związane z zakończeniem działalności wydobywczej węglowodorów, w tym wydatki poniesione na likwidację odwiertów rozpoznawczych lub wydobywczych, lub zakładu górniczego, oraz rekultywacją gruntów po działalności górniczej; 10) koszty rekultywacji w części niepokrytej środkami zgromadzonymi na funduszu likwidacji zakładu górniczego, o którym mowa w ust. 4; 11) podatki i opłaty związane z administrowaniem nieruchomościami, dotyczące nieruchomości, na których znajduje się zakład górniczy; 12) podatek dochodowy w części dotyczącej działalności wydobywczej węglowodorów; 13) podatek od wydobycia niektórych kopalin dotyczący gazu ziemnego oraz ropy naftowej; 14) opłatę eksploatacyjną uiszczaną z tytułu wydobycia węglowodorów; 15) wynagrodzenie za ustanowienie użytkowania górniczego; 16) wydatki zwrócone przez podmiot przystępujący do umowy o współpracy pozostałym stronom tej umowy w związku z przystąpieniem do tej umowy. 4. Za wydatki kwalifikowane uznaje się także środki przeznaczone na fundusz likwidacji zakładu górniczego, tworzony, zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, w każdym roku podatkowym, w wysokości nie większej niż 10% rocznych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych zakładu górniczego, ustalanych stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym. 5. Wydatki kwalifikowane są potrącane od przychodu w dacie ich poniesienia, z zastrzeżeniem ust. 15. Za dzień poniesienia wydatku uznaje się dzień uregulowania zobowiązania w jakiejkolwiek formie. 6. Podatek dochodowy w części dotyczącej działalności wydobywczej węglowodorów, o której mowa w ust. 3 pkt 12, określa się na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych. Jeżeli określenie wysokości podatku dochodowego w ten sposób nie jest możliwe, podatnik określa podatek dochodowy w części dotyczącej działalności wydobywczej węglowodorów w takiej proporcji, w jakiej pozostają przychody uzyskane w roku podatkowym z tytułu dostawy wydobytych węglowodorów do ogólnej kwoty przychodów danego podatnika, określonych na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym, uzyskanych w tym roku podatkowym. 7. W przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej, spółki jawnej lub spółki komandytowej, wydatkiem kwalifikowanym spółki, o którym mowa w ust. 3 pkt 12, jest podatek zapłacony przez każdego ze wspólników w części dotyczącej działalności wydobywczej węglowodorów. W takim przypadku każdy ze wspólników jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych w sposób zapewniający określenie wysokości podatku dochodowego dotyczącego dz