Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 5 listopada 2014 r.w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego odnoszących się do niektórych specjalistycznych urządzeń transportu bliskiego oraz rodzajów urządzeń, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie szczególnych kwalifikacji 1)Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 9 czerwca 2014 r., pod numerem 2014/0265/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża postanowienia dyrektywy 98/34 WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Dokumentacja Rozdział 3 - Zakres i terminy badań technicznych Rozdział 4 - Eksploatacja, naprawa i modernizacja Rozdział 5 - Przepis przejściowy i przepisy końcowe Załącznik nr 1 - Formy dozoru technicznego oraz terminy badań okresowych Załącznik nr 2 - Terminy przeglądów konserwacyjnych Treść rozporządzenia Na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 963, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 984 i 1611 oraz z 2014 r. poz. 822.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. 1. Rozporządzenie określa: 1) warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji oraz naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń transportu bliskiego, a także materiałów i elementów tych urządzeń, podlegających wojskowemu dozorowi technicznemu; 2) rodzaje specjalistycznych urządzeń transportu bliskiego, podlegających wojskowemu dozorowi technicznemu, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie szczególnych kwalifikacji. 2. Rozporządzenie dotyczy następujących specjalistycznych urządzeń transportu bliskiego zainstalowanych w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych oraz w przedsiębiorstwach, dla których Minister Obrony Narodowej jest organem założycielskim, i eksploatowanych w tych jednostkach i przedsiębiorstwach: 1) mechanicznych urządzeń załadowczo-startowych rakiet, 2) mechanicznych urządzeń załadowczych torped, 3) podestów ruchomych zamontowanych na uzbrojeniu lub sprzęcie wojskowym, 4) pomocniczego osprzętu podnośnego, 5) suwnic zamontowanych na uzbrojeniu lub sprzęcie wojskowym, 6) urządzeń technicznych służących do przemieszczania kontenerów, 7) urządzeń treningowych do skoków spadochronowych, 8) urządzeń załadowczo-wyładowczych mostów wojskowych, 9) wciągarek i wciągników zamontowanych na uzbrojeniu lub sprzęcie wojskowym, 10) wciągarek wykorzystywanych do przemieszczania osób lub ładunków niebezpiecznych, stosowanych na statkach powietrznych, jednostkach pływających, wozach bojowych i pojazdach należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, 11) żurawi zamontowanych na uzbrojeniu lub sprzęcie wojskowym, 12) wózków jezdniowych będących samojezdnymi wielofunkcyjnymi podnośnikami uzbrojenia lotniczego wchodzącymi w skład systemu uzbrojenia samolotów F-16, 13) układnic magazynowych wchodzących w skład systemu uzbrojenia samolotów F-16 - zwanych dalej „urządzeniami”. 3. Posiadanie szczególnych kwalifikacji jest wymagane przy obsłudze i konserwacji następujących specjalistycznych urządzeń transportu bliskiego: 1) urządzeń załadowczo-wyładowczych mostów wojskowych; 2) mechanicznych urządzeń załadowczo-startowych rakiet; 3) mechanicznych urządzeń załadowczych torped; 4) urządzeń treningowych do skoków spadochronowych; 5) wciągarek wykorzystywanych do przemieszczania osób lub ładunków niebezpiecznych stosowanych na statkach powietrznych i jednostkach pływających oraz wozach bojowych i pojazdach należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) dokumentacja odbiorcza - dokumentację, którą eksploatujący przedkłada Wojskowemu Dozorowi Technicznemu przed uzyskaniem pierwszej decyzji zezwalającej na eksploatację; 2) gestor UiSW: a) komórkę albo jednostkę organizacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej, b) jednostkę organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowaną - odpowiedzialną za wprowadzenie urządzenia do eksploatacji, w tym opracowanie jego specyfikacji technicznej lub uzgodnienie dokumentów niezbędnych do objęcia tego urządzenia dozorem technicznym; 3) pomocniczy osprzęt podnośny - urządzenie pośredniczące między specjalistycznym urządzeniem transportu bliskiego a ładunkiem o właściwościach wybuchowych, żrących, trujących lub palnych, który w trakcie zaistniałego wypadku stanowi w wyniku rozprzestrzeniania się zagrożenie życia, zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska, a także zagrożenie pożarem lub wybuchem. § 3. Wytwórca w procesie wytwarzania urządzenia mocuje na nim w miejscu dostępnym trwałą i czytelną tabliczkę znamionową, odporną na działanie czynników atmosferycznych, zawierającą co najmniej: 1) nazwę wytwórcy; 2) numer fabryczny; 3) rok produkcji; 4) parametry pracy urządzenia. Rozdział 2 Dokumentacja § 4. Projektowanie i wytwarzanie urządzeń oraz materiałów i elementów tych urządzeń odbywa się z uwzględnieniem uzgodnionej z Wojskowym Dozorem Technicznym, zwanym dalej „WDT”, specyfikacji technicznej, opracowanej przez gestora uzbrojenia i sprzętu wojskowego, zwanych dalej „UiSW”, dla tych urządzeń. § 5. 1. W procesie projektowania urządzenia projektant opracowuje dwa egzemplarze dokumentacji technicznej w języku polskim i przedkłada je WDT w celu uzgodnienia. 2. Dokumentacja techniczna, w zależności od konstrukcji urządzenia, zawiera co najmniej: 1) rysunek zestawieniowy urządzenia, a także jego zespołów i podzespołów oraz rysunki jego elementów, pozwalające na dokładne sprawdzenie zgodności rozwiązań konstrukcyjnych z wymaganiami dla tego urządzenia; 2) schematy kinematyczne mechanizmów, zawierające podstawowe parametry przekładni; 3) schematy układów cięgnowych w mechanizmach napędowych, obejmujące parametry cięgien, współczynniki bezpieczeństwa, wartości średnic bębnów, krążki linowe i łańcuchowe oraz sposób mocowania końców cięgien; 4) schematy ideowe i montażowe układów elektrycznych, hydraulicznych i pneumatycznych napędu i sterowania, obejmujące dane i parametry elementów składowych; 5) obliczenia techniczne dotyczące elementów urządzenia; 6) identyfikację i analizę zagrożeń dla urządzenia; 7) wykaz zastosowanych dokumentów określających wymagania dla tego urządzenia; 8) informację o badaniach, które będą przeprowadzone w procesie wytwarzania urządzenia; 9) informację o kwalifikacjach lub świadectwach kwalifikacyjnych personelu wykonującego połączenia nierozłączne i przeprowadzającego badania nieniszczące; 10) informację o procesach wykonywania połączeń nierozłącznych; 11) instrukcję eksploatacji. 3. Z uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, WDT sporządza sprawozdanie i umieszcza na uzgodnionej dokumentacji, w szczególności na rysunku zestawieniowym, pieczęć potwierdzającą uzgodnienie. 4. Wszelkie zmiany w dokumentacji technicznej wymagają ponownych uzgodnień z WDT. § 6. Obliczenia techniczne urządzenia, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 5, zawierają analizę kinematyczną ruchów, w tym tory ruchów, prędkości i przyspieszenia oraz obliczenia: 1) konstrukcji nośnych; 2) mechanizmów i układów cięgnowych; 3) stateczności; 4) nacisków kół na tor jezdny lub obciążenia podpór; 5) zabezpieczeń przed przemieszczaniem urządzenia po torze pod wpływem sił wiatru, zderzaków, odbojów i łap oporowych. § 7. Identyfikacja i analiza zagrożeń, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 6, uwzględniają co najmniej: 1) temperatury wpływające na pracę urządzenia; 2) zagrożenie korozją; 3) drgania powodujące zmęczenia mechaniczne; 4) zjawiska sejsmiczne; 5) oddziaływanie śniegu i wiatru. § 8. 1. Instrukcja eksploatacji, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 11, zawiera co najmniej: 1) parametry techniczne urządzenia, jego urządzeń zabezpieczających, sygnalizacyjnych i łączności oraz cięgien nośnych, w szczególności takie jak: a) udźwig, b) wysokość podnoszenia, c) prędkości ruchów roboczych, d) wydajność, e) rodzaj napędu, f) masa całkowita, g) miejsce i rodzaj sterowania; 2) opis budowy, działania i regulacji: a) mechanizmów, b) zespołów i elementów wyposażenia mechanicznego, elektrycznego, hydraulicznego lub pneumatycznego, c) elementów bezpieczeństwa, d) urządzeń ochronnych; 3) wymagania dotyczące wykonania i eksploatacji torowiska i toru jezdnego - w przypadku urządzeń szynowych; 4) wymagania dotyczące bezpiecznej eksploatacji urządzenia, w zależności od jego przeznaczenia i przewidywanych warunków pracy, a także: a) minimalnej i maksymalnej temperatury użytkowania, b) warunków użytkowania, takich jak atmosfera wybuchowa, agresywne środowisko, zapylenie, zadymienie lub wilgotność, c) odporności na zakłócenia pracy związane z oddziaływaniem zewnętrznego promieniowania elektromagnetycznego oraz emitowaniem takiego promieniowania przez urządzenie, d) silnych wiatrów, e) wyładowań atmosferycznych, f) przemieszczania ładunków niebezpiecznych lub materiałów promieniotwórczych, g) odporności zawiesi i części z tworzyw sztucznych na promieniowanie UV, h) wystąpienia nieszczęśliwego wypadku lub niebezpiecznego uszkodzenia urządzenia; 5) informacje dotyczące wymaganych kwalifikacji osób obsługujących i konserwujących urządzenia; 6) opis działania urządzeń sterowniczych i sygnalizacyjnych; 7) informacje dotyczące przyrządów pomiarowo-kontrolnych wraz z rysunkami przedstawiającymi rozmieszczenie tych przyrządów; 8) wskazanie sposobu i zasad sterowania ruchami mechanizmów; 9) wykaz obowiązków osób obsługujących i czynności wykonywanych przed rozpoczęciem pracy, podczas pracy i po jej zakończeniu; 10) informacje dotyczące emisji czynników szkodliwych dla zdrowia, w szczególności hałasu, drgań mechanicznych oraz pól i promieniowania elektromagnetycznego; 11) wykaz czynności wykonywanych przez osobę konserwującą; 12) sposób i zasady wykonywania czynności konserwacyjnych, montażu i demontażu, z określeniem wielkości momentów dokręcania połączeń śrubowych; 13) sposób i zasady sprawdzania prawidłowości wykonania działań konserwacyjnych; 14) wykaz podstawowych usterek lub nieprawidłowości, które mogą występować podczas eksploatacji urządzenia, z określeniem przyczyn ich powstania i sposobu usunięcia. 2. Instrukcja eksploatacji może określać terminy przeglądów konserwacyjnych. 3. W zależności od konstrukcji urządzenia i jego warunków eksploatacji treść instrukcji eksploatacji może być, za zgodą WDT, ujęta w dokumentacji techniczno-ruchowej lub w instrukcji eksploatacji UiSW albo maszyny, w których urządzenie jest zainstalowane. § 9. 1. Wytwarzający urządzenie wystawia dokument poświadczający, że urządzenie to zostało wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną i warunkami określonymi w dokumencie uprawniającym do jego wytwarzania oraz że zostało zbadane pod względem zgodności z tą dokumentacją i tymi warunkami. 2. Wytwarzający przekazuje eksploatującemu wraz z urządzeniem sporządzone w języku polskim dwa komplety dokumentacji odbiorczej zawierającej, w zależności od konstrukcji urządzenia: 1) dokument, o którym mowa w ust. 1; 2) rysunek zestawieniowy przedstawiający ogólny widok urządzenia i zawierający informacje o wymiarach gabarytowych i wymiarach określających parametry techniczno-ruchowe urządzenia; 3) instrukcję eksploatacji; 4) schematy elektryczne, hydrauliczne i pneumatyczne ze wskazaniem osprzętu, wielkości zabezpieczeń, przekrojów przewodów, wielkości ciśnień i rodzajów zaworów zabezpieczających; 5) schematy układów cięgnowych w mechanizmach napędowych, zawierające informacje o wielkości charakterystycznych lin i łańcuchów, średnic bębnów, kół krążków i sposobów mocowania końców lin; 6) kopie świadectw badania typu lub deklaracje zgodności dla elementów bezpieczeństwa. § 10. 1. W przypadku gdy dozorem technicznym ma zostać objęte urządzenie wcześniej eksploatowane w siłach zbrojnych innego państwa, gestor UiSW uzgadnia, w zależności od konstrukcji urządzenia, następujące dokumenty, niezbędne do objęcia tego urządzenia dozorem technicznym, przedkładając je w dwóch egzemplarzach w języku polskim: 1) informację o parametrach technicznych urządzenia i jego urządzeń zabezpieczających; 2) dokumenty dostarczone przez wytwórcę urządzenia, w tym deklaracje lub poświadczenia wykonania; 3) rysunek, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 2; 4) schematy, o których mowa w § 9 ust. 2 pkt 4 i 5; 5) instrukcję eksploatacji urządzenia. 2. Do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, w przypadku POP gestor UiSW przedstawia dokumenty, o których mowa w ust. 1, oraz: 1) schemat przyłożenia siły obciążającej podczas prób technicznych; 2) wykaz zastosowanych dokumentów określających wymagania dla tego urządzenia. 3. Do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepis § 5 ust. 3. 4. Na podstawie uzgodnionych dokumentów, o których mowa w ust. 1 i 2, eksploatujący sporządza dokumentację odbiorczą. § 11. 1. W celu uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia eksploatujący przedkłada WDT, w dwóch egzemplarzach, dokumentację odbiorczą zawierającą dokumenty, o których mowa w § 9 ust. 1 i 2, oraz: 1) opis techniczny urządzenia; 2) dokumentację uzupełniającą, sporządzaną po zamontowaniu urządzenia w miejscu eksploatacji; 3) potwierdzenie prawidłowości montażu urządzenia w strefie zagrożonej wybuchem. 2. Na podstawie kompletnej dokumentacji odbiorczej WDT przeprowadza badania odbiorcze i zakłada księgę rewizyjną urządzenia. 3. Jeden egzemplarz dokumentacji odbiorczej po zakończeniu czynności odbiorczych WDT zwraca eksploatującemu, a drugi egzemplarz dokumentacji jest przechowywany w archiwum WDT. § 12. Opis techniczny, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 1, w zależności od konstrukcji urządzenia zawiera co najmniej: 1) nazwę i adres eksploatującego; 2) opis lokalizacji urządzenia; 3) nazwę i adres wytwórcy; 4) określenie rodzaju urządzenia i jego przeznaczenia; 5) typ urządzenia, numer fabryczny, rok budowy i oznakowanie; 6) parametry urządzenia i zastosowanych urządzeń zabezpieczających. § 13. 1. Dokumentacja uzupełniająca, o której mowa w § 11 ust. 1 pkt 2, zawiera, w zależności od konstrukcji urządzenia, co najmniej, w przypadku: 1) podestów ruchomych zamontowanych na UiSW - informację o dodatkowym wyposażeniu; 2) suwnic zamontowanych na UiSW: a) wielkość rozpiętości mostu, b) określenie największych nacisków kół jezdnych, c) wskazanie rodzajów odbojnic i zderzaków; 3) urządzeń technicznych służących do przemieszczania kontenerów: a) diagram udźwigu, b) parametry pracy, przy których współczynnik stateczności osiąga wartości minimalne; 4) wciągarek wykorzystywanych do przemieszczania osób lub ładunków niebezpiecznych, stosowanych na statkach powietrznych, jednostkach pływających, wozach bojowych i pojazdach należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej: a) rysunek przedstawiający sposób zamocowania wciągarki, b) schemat kinematyczny zamocowania, zawierający informacje o podstawowych wymiarach ustroju nośnego; 5) wciągników i wciągarek zamontowanych na UiSW: a) określenie największych nacisków kół jezdnych, b) wskazanie rodzajów odbojnic i zderzaków; 6) żurawi zamontowanych na UiSW: a) diagram udźwigów, b) wielkość kąta obrotu wysięgnika, c) parametry pracy, przy których współczynnik stateczności osiąga wartość minimalną, d) wskazanie rodzaju pracy, na podporach lub bez podpór, w przypadku żurawi samojezdnych, e) określenie największych nacisków kół jezdnych oraz wskazanie rodzajów odbojnic i zderzaków - w przypadku żurawi torowych, f) dokumentację techniczną dotyczącą posadowienia żurawi montowanych w pokładzie statku lub pontonu. 2. W przypadku urządzeń montowanych w miejscu eksploatacji dokumentacja uzupełniająca zawiera co najmniej: 1) szkic sytuacyjny zmontowanego urządzenia, uwzględniający w szczególności nieujęte na rysunku zestawieniowym rzeczywiste odległości od otoczenia, przejścia, dojścia i ewentualne elementy osłonowe; 2) schematy zasilania ze wskazaniem, w szczególności, osprzętu, wielkości, rodzaju zabezpieczeń oraz rodzaju i typu przewodów zasilających; 3) poświadczenie prawidłowości montażu i przeprowadzonych prób pomontażowych, wystawione przez instalującego; 4) protokoły pomiarów rezystancji izolacji obwodów elektrycznych, skuteczności ochrony przeciwporażeniowej oraz instalacji odgromowej; 5) protokół odbioru części budowlanej; 6) protokół pomiarów urządzeń, systemów ochronnych i aparatury, przeznaczonych do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. 3. W przypadku wciągników poświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, może być wystawione przez osobę, która posiada zaświadczenie kwalifikacyjne dotyczące konserwacji, wydane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. 4. W przypadku zmiany miejsca zainstalowania urządzenia, która wymaga demontażu i ponownego montażu urządzenia, przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. Rozdział 3 Zakres i terminy badań technicznych § 14. 1. Wytwarzający przygotowuje urządzenie do badania typu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, i zgłasza to urządzenie do WDT. 2. Wytwórca urządzenia ustala z WDT program badania typu, uwzględniając konstrukcję urządzenia, jego przeznaczenie i sposób eksploatacji. 3. WDT, przeprowadzając badanie typu, może uznać wyniki badań i opinie przedłożone przez projektanta, wytwarzającego lub jednostki badawcze i laboratoria uznane przez organ dozoru technicznego. 4. Badaniem typu może być objęty typoszereg urządzeń. W takim przypadku badaniom poddaje się wybrane przez WDT egzemplarze z tego typoszeregu. 5. Urządzenia lub osprzęt mogą być zakwalifikowane do tego samego typoszeregu, jeżeli: 1) spełniają te same wymagania; 2) są wytwarzane według tej samej technologii; 3) posiadają te same kształty geometryczne; 4) są zbudowane z tych samych materiałów. 6. Badania typu przeprowadza się u wytwarzającego na stanowisku uzgodnionym z WDT lub w miejscu ustawienia urządzenia, w zależności od rodzaju urządzenia i zakresu badań. 7. Wprowadzenie zmian w urządzeniu lub osprzęcie poddanym badaniu typu może wymagać przeprowadzenia ponownego badania typu. § 15. 1. Wytwarzający przygotowuje urządzenie lub jego element do badań technicznych sprawdzających, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, i zgłasza to urządzenie do WDT. 2. Zakres i sposób przeprowadzenia badań technicznych sprawdzających wytwarzający uzgadnia z WDT przed rozpoczęciem wytwarzania lub montażu urządzenia lub jego elementu. 3. Urządzenia wytwarzane seryjnie, które były poddane badaniu typu, mogą być zgłaszane przez wytwarzającego do badań technicznych sprawdzających partiami. 4. Badania techniczne sprawdzające partii urządzeń obejmują 10% zgłoszonych w niej urządzeń, jednak nie mniej niż dwa urządzenia. 5. Wynik badań technicznych sprawdzających partii urządzeń uznaje się za pozytywny, jeżeli wyniki badań wszystkich zbadanych urządzeń są pozytywne. 6. Urządzenia z partii, w przypadku której badania techniczne sprawdzające dały wynik negatywny, mogą być ponownie zgłoszone do tych badań po usunięciu usterek i dokonaniu kontroli wszystkich urządzeń zgłoszonych w danej partii. Powtórne badania techniczne sprawdzające mogą być przeprowadzone na podwójnej liczbie urządzeń lub jako badanie jednostkowe. § 16. W ramach badań odbiorczych oraz badań technicznych okresowych i doraźnych, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, WDT: 1) sprawdza, czy przedłożona dokumentacja jest kompletna i odpowiednia w stosunku do badanego urządzenia, w tym sprawdza: a) księgę rewizyjną urzą