Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 18 listopada 2014 r.w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego 2)Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 26), dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (wersja przekształcona) (Dz. Urz. WE L 334 z 17.12.2010, str. 17, z późn. zm.). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być eliminowane (wykaz I), oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane (wykaz II) Załącznik nr 2 - Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń dla ścieków bytowych lub komunalnych wprowadzanych do wód lub do ziemi Załącznik nr 3 - Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń dla ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków w aglomeracji Załącznik nr 4 - Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych Załącznik nr 5 - Sektory przemysłowe, z których są odprowadzane ścieki przemysłowe biologicznie rozkładalne Załącznik nr 6 - Najwyższa dopuszczalna wartość wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków z oczyszczania gazów odlotowych, z procesu termicznego przekształcania odpadów wprowadzanych do wód Załącznik nr 7 - Liczba średnich dobowych próbek ścieków bytowych lub komunalnych, które mogą nie spełniać wymaganych warunków Załącznik nr 8 - Warunki sanitarne dla ścieków przeznaczonych do rolniczego wykorzystania Załącznik nr 9 - Dopuszczalna zawartość metali ciężkich w glebach w warstwie 0-30 cm Załącznik nr 10 - Warunki położenia gruntów przewidzianych do rolniczego wykorzystania ścieków oraz urządzeń i instalacji przeznaczonych do magazynowania i przygotowania ścieków do rolniczego wykorzystania Załącznik nr 11 - Najwyższy dopuszczalny wzrost zawartości substancji zanieczyszczających w wodach wykorzystanych na potrzeby chowu lub hodowli ryb łososiowatych lub ryb innych niż łososiowate albo innych organizmów wodnych Załącznik nr 12 - Metodyki referencyjne analizy próbek ścieków Treść rozporządzenia Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951 i 1513, z 2013 r. poz. 21 i 165 oraz z 2014 r. poz. 659, 822, 850 i 1146.) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być eliminowane, oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane; 2) warunki, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, w tym najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń, oraz warunki, jakie należy spełnić w celu rolniczego wykorzystania ścieków; 3) miejsce i minimalną częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy i sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom; 4) najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń dla ścieków z oczyszczalni ścieków bytowych i komunalnych oraz dla ścieków z oczyszczalni ścieków w aglomeracji. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) wartości wskaźnika zanieczyszczeń w średniej dobowej próbce - rozumie się przez to wartość zmierzoną w próbce powstałej ze zmieszania próbek pobieranych ręcznie lub automatycznie w okresie doby, w odstępach co najwyżej dwugodzinnych, proporcjonalnych do przepływu, z wyłączeniem wskaźnika pH i wskaźnika temperatury; 2) wartości wskaźnika zanieczyszczeń w średniej miesięcznej próbce - rozumie się przez to wartość obliczoną jako średnia arytmetyczna ze wszystkich wartości zmierzonych w średnich dobowych próbkach, pobranych w danym miesiącu; 3) wartości wskaźnika zanieczyszczeń w średniej rocznej próbce - rozumie się przez to wartość obliczoną jako średnia arytmetyczna ze wszystkich wartości zmierzonych w średnich dobowych próbkach, pobranych w danym roku. § 3. Substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być eliminowane (wykaz I), oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane (wykaz II), są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 4. 1. Ścieki bytowe lub komunalne wprowadzane do wód nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń albo powinny spełniać minimalny procent redukcji zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 2. Ścieki bytowe wprowadzane do wód z oczyszczalni ścieków w aglomeracji nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń albo powinny spełniać minimalny procent redukcji zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 3. Ścieki komunalne inne niż ścieki bytowe, wprowadzane do wód z oczyszczalni ścieków komunalnych albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, nie powinny przekraczać: 1) najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń albo powinny spełniać minimalny procent redukcji zanieczyszczeń, określonych odpowiednio w załączniku nr 2 albo w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 2) najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych, określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem lp. 3, 5, 6, 11 i 12 w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z tym że: a) jeżeli w skład ścieków komunalnych wchodzą ścieki przemysłowe pochodzące z zakładów należących do sektorów przemysłowych, z których są odprowadzane ścieki przemysłowe biologicznie rozkładalne, określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia, zwane dalej „ściekami przemysłowymi biologicznie rozkładalnymi”, to ścieki te nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń określonych dla tych ścieków w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia, b) jeżeli w skład ścieków komunalnych wchodzą ścieki przemysłowe, to ścieki te nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla innych zakładów, określonych w tabeli I w załączniku nr 4 do rozporządzenia, oraz nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości dla pozostałych wskaźników zanieczyszczeń, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia odpowiednio do zakresu ich stosowania. 4. Jeżeli ścieki komunalne zawierają substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, wskazane w lp. 3-16 w tabeli I w załączniku nr 4 do rozporządzenia, dopuszcza się ich oznaczanie jako sumaryczny wskaźnik AOX (adsorbowalne związki chloroorganiczne). 5. Spełnienie warunków, o których mowa w ust. 1-3, ocenia się na podstawie pomiarów ilości i jakości ścieków. 6. Obciążenie oczyszczalni ścieków wyrażone równoważną liczbą mieszkańców, zwaną dalej „RLM”, od którego zależą wymagania dotyczące oczyszczania ścieków, oblicza się na podstawie maksymalnego średniego tygodniowego ładunku zanieczyszczenia wyrażonego wskaźnikiem pięciodniowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu, zwanego dalej „BZT5”, dopływającego do oczyszczalni w ciągu roku, z wyłączeniem sytuacji nietypowych, w szczególności wynikających z intensywnych opadów. Obciążenie nowo budowanej, rozbudowywanej lub przebudowywanej oczyszczalni ścieków przyjmuje się na podstawie założeń projektowych. 7. Dopuszcza się uproszczony sposób obliczania obciążenia istniejących oczyszczalni ścieków: 1) w aglomeracji o RLM do 9999 - na podstawie wyników badań kontrolnych ścieków przeprowadzonych w ostatnim roku, zgodnie z § 5 ust. 2, jeżeli badania te wykazały, że ścieki spełniają wymagane warunki; 2) o RLM do 14999 - na podstawie wyników badań kontrolnych ścieków przeprowadzonych w ostatnim roku, zgodnie z § 5 ust. 2, jeżeli badania te wykazały, że ścieki spełniają wymagane warunki. 8. Ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego zlokalizowanego poza aglomeracją, wprowadzane do wód, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia, właściwych dla RLM poniżej 2000. 9. Ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego zlokalizowanego w aglomeracji, wprowadzane do wód, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, właściwych dla RLM aglomeracji, na obszarze której zlokalizowane jest gospodarstwo. § 5. 1. Pobieranie próbek ścieków bytowych, komunalnych, bytowych z oczyszczalni ścieków w aglomeracji oraz ścieków komunalnych innych niż bytowe, dopływających i wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków bytowych albo komunalnych, albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, w zakresie najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, określonych odpowiednio w załączniku nr 2 albo w załączniku nr 3 do rozporządzenia, oraz pomiary ich ilości i jakości powinny być dokonywane: 1) w regularnych odstępach czasu w ciągu roku; 2) stale w tym samym miejscu, w którym ścieki dopływają do oczyszczalni ścieków bytowych albo komunalnych albo do oczyszczalni ścieków w aglomeracji albo są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne - w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków. 2. Liczba pobranych średnich dobowych próbek ścieków bytowych, komunalnych, bytowych z oczyszczalni ścieków w aglomeracji oraz ścieków komunalnych innych niż bytowe, dopływających i wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków bytowych albo komunalnych albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji nie może być mniejsza niż: 1) dla RLM poniżej 2000 - 4 próbki w ciągu roku, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 2 próbki w następnym roku; w przypadku gdy jedna próbka z dwóch pobranych nie spełnia wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 4 próbki; 2) dla RLM od 2000 do 9999 - 12 próbek w ciągu roku, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 próbki w następnym roku; w przypadku gdy jedna próbka z czterech pobranych nie spełnia wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 12 próbek; 3) dla RLM od 10000 do 49999 - 12 próbek w ciągu roku; 4) dla RLM równego 50000 i większego - 24 próbki w ciągu roku. 3. Jeżeli w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków bytowych albo komunalnych do wód lub do ziemi są określone najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń, to pobieranie próbek ścieków dotyczy ścieków dopływających do oczyszczani ścieków bytowych albo komunalnych oraz wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków bytowych albo komunalnych. 4. Pobieranie próbek ścieków komunalnych innych niż ścieki bytowe, wprowadzanych do wód z oczyszczalni ścieków komunalnych albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji, w zakresie wskaźników zanieczyszczeń określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem lp. 3, 5, 6, 11 i 12 w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia, oraz pomiary ilości i jakości tych ścieków powinny być dokonywane w regularnych odstępach czasu, z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu. § 6. 1. Ścieki bytowe, komunalne, bytowe z oczyszczalni ścieków w aglomeracji oraz ścieki komunalne inne niż bytowe spełniają wymagane warunki, jeżeli: 1) liczba pobranych w ciągu roku średnich dobowych próbek ścieków, które nie spełniły warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń albo minimalnego procentu redukcji zanieczyszczeń określonych wskaźnikami BZT5, chemicznego zapotrzebowania tlenu, zwanego dalej „ChZT”, i zawiesin ogólnych, nie jest większa od liczby średnich dobowych próbek określonych w załączniku nr 7 do rozporządzenia; 2) próbki niespełniające warunków, o których mowa w pkt 1, nie wykazują odchyleń od najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń albo minimalnego procentu redukcji zanieczyszczeń większych niż: o 100% dla BZT5 i ChZT oraz o 150% dla zawiesin ogólnych; 3) wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego w średnich rocznych próbkach nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń albo spełniają minimalny procent redukcji zanieczyszczeń, określonych odpowiednio w załączniku nr 2 albo w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 2. Ścieki komunalne inne niż ścieki bytowe spełniają wymagane warunki w zakresie najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, z wyłączeniem lp. 3, 5, 6, 11 i 12 w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli: 1) liczba pobranych w ciągu roku średnich dobowych próbek ścieków, które nie spełniły warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, nie jest większa od liczby średnich dobowych próbek określonych w załączniku nr 7 do rozporządzenia; 2) próbki niespełniające warunków, o których mowa w pkt 1, nie wykazują przekroczeń najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń więcej niż o 100%. 3. W ocenie, czy ścieki komunalne spełniają wymagane warunki, nie uwzględnia się przekroczeń najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, jeżeli są następstwem intensywnych opadów wywołujących co najmniej dwukrotny wzrost maksymalnego odpływu ścieków z oczyszczalni ścieków komunalnych określonego dla okresu bezopadowego. § 7. 1. Ścieki przemysłowe, w tym wody odciekowe ze składowisk odpadów, obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których są składowane, oraz miejsc magazynowania odpadów, wprowadzane do wód, nie powinny zawierać substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych, określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 2. Ścieki przemysłowe biologicznie rozkładalne, wprowadzane do wód, nie powinny zawierać substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych, określone w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 3. Ścieki inne niż ścieki przemysłowe, wprowadzane do wód, nie powinny zawierać substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków przemysłowych, określone dla innych zakładów w tabeli I w załączniku nr 4 do rozporządzenia, oraz nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla pozostałych wskaźników zanieczyszczeń, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia, odpowiednio do zakresu ich stosowania. 4. Ścieki z oczyszczania gazów odlotowych, z procesu termicznego przekształcania odpadów, wprowadzane do wód, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń dla tych ścieków, określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia. 5. Spełnienie warunków, o których mowa w ust. 1-4, ocenia się na podstawie pomiarów ilości i jakości ścieków. 6. Jeżeli ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w tabeli I w załączniku nr 4 do rozporządzenia, podlegają rozcieńczeniu innymi ściekami, najwyższe dopuszczalne wartości tych substancji w ściekach, wyrażone w mg/l, należy podzielić przez wielokrotność rozcieńczenia. § 8. 1. Pobieranie próbek ścieków przemysłowych, w tym wód odciekowych ze składowisk odpadów, obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których są składowane, oraz miejsc magazynowania odpadów i ścieków innych niż ścieki przemysłowe, wprowadzanych do wód, oraz pomiary ich ilości i jakości powinny być dokonywane: 1) w regularnych odstępach czasu; 2) z częstotliwością co najmniej raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód, a jeżeli to konieczne - w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków. 2. Pobieranie próbek ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w tabeli I w załączniku nr 4 do rozporządzenia, oraz pomiary stężeń tych substancji, a także pomiary ilości tych ścieków, odprowadzanych z zakładu powinny być dokonywane codziennie, w miejscu reprezentatywnym dla wszystkich ścieków, które mogą być zanieczyszczone substancjami szczególnie szkodliwymi dla środowiska wodnego. 3. Jeżeli ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w tabeli I w załączniku nr 4 do rozporządzenia, są oczyszczane poza zakładem, w którym te ścieki powstały, w zakładzie oczyszczania przeznaczonym do usuwania tych substancji dopuszcza się pobieranie próbek w miejscu, w którym te ścieki opuszczają zakład oczyszczania. § 9. 1. Ścieki przemysłowe, w tym wody odciekowe ze składowisk odpadów, obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których są składowane, oraz miejsc magazynowania odpadów i ścieki inne niż ścieki przemysłowe, wprowadzane do wód, spełniają wymagane warunki, jeżeli: 1) wartości wskaźników zanieczyszczeń w średnich dobowych próbkach oraz wartości wskaźników zanieczyszczeń w średnich miesięcznych próbkach nie przekraczają ich najwyższych dopuszczalnych wartości, określonych w tabeli I w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 2) wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego w średnich rocznych próbkach nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 3) każda wartość wskaźnika temperatury i wskaźnika pH zmierzona ręcznie lub automatycznie w okresie doby, w odstępach nie większych niż dwie godziny, nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 4) zmierzone wartości dla pozostałych wskaźników zanieczyszczeń, co najmniej w czterech z sześciu kolejnych średnich dobowych próbkach, nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników, określonych w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 5) wartości wskaźników zanieczyszczeń w średniej dobowej próbce ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych, niespełniającej wymaganych warunków, nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, określonych w lp. 3, 5, 6, 8, 14, 25, 30, 40, 45, 54, 55 i 58 w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia, więcej niż o 100%; 6) wartości wskaźników zanieczyszczeń w średniej dobowej próbce dla pozostałych ścieków przemysłowych, innych niż ścieki przemysłowe biologicznie rozkładalne, niespełniającej wymaganych warunków, nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń więcej niż o: a) 100% dla wskaźników zanieczyszczeń określonych w lp. 3-10, 13-18 i 59 w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia, b) 50% dla wskaźników zanieczyszczeń określonych w lp. 19-58 w tabeli II w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 7) nie przekraczają dopuszczalnych mas substancji, które mogą być odprowadzane w ściekach przemysłowych, w jednym lub więcej okresach, przypadających na jednostkę masy wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. 2. Dokonują