Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 28 stycznia 2014 r.w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Normy należności przedmiotów dla osób osadzonych Załącznik nr 2 - Normy należności przedmiotów dla osób osadzonych zatrudnionych przez administrację zakładu karnego i aresztu śledczego według stanowisk pracy Załącznik nr 3 - Normy wyposażenia i sprzętu kwaterunkowego cel i innych pomieszczeń służących do obsługi osób osadzonych Załącznik nr 4 - Normy wyposażenia pomieszczeń podmiotów leczniczych Treść rozporządzenia Na podstawie art. 249 § 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.1)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142, poz. 1380 i Nr 179, poz. 1750, z 2004 r. Nr 93, poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243, poz. 2426 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 226, poz. 1648, z 2007 r. Nr 123, poz. 849, z 2008 r. Nr 96, poz. 620 i Nr 214, poz. 1344, z 2009 r. Nr 8, poz. 39, Nr 22, poz. 119, Nr 62, poz. 504, Nr 98, poz. 817, Nr 108, poz. 911, Nr 115, poz. 963, Nr 190, poz. 1475, Nr 201, poz. 1540 i Nr 206, poz. 1589, z 2010 r. Nr 34, poz. 191, Nr 40, poz. 227, Nr 125, poz. 842 i Nr 182, poz. 1228, z 2011 r. Nr 39, poz. 201 i 202, Nr 112, poz. 654, Nr 129, poz. 734, Nr 185, poz. 1092, Nr 217, poz. 1280 i Nr 240, poz. 1431, z 2012 r. poz. 908 oraz z 2013 r. poz. 628 i 1247.) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Osobie osadzonej w zakładzie karnym lub areszcie śledczym wydaje się: 1) odzież, bieliznę, obuwie, pościel, środki higieny, środki do utrzymania czystości w celach mieszkalnych oraz sprzęt stołowy; 2) odzież, obuwie i przedmioty niezbędne do wykonywania pracy przez osoby osadzone zatrudnione przez administrację zakładu karnego lub aresztu śledczego na danym stanowisku pracy. 2. Normy należności przedmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, dla osób osadzonych oraz sposób ich wydawania i użytkowania określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 3. Normy należności przedmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, dla osób osadzonych zatrudnionych przez administrację zakładu karnego i aresztu śledczego według stanowisk pracy oraz sposób ich wydawania i użytkowania określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. 4. Osobie osadzonej wydaje się, w przypadku zatrudnienia na więcej niż jednym stanowisku pracy, przedmioty według zestawów, odpowiednie do rodzaju pracy wykonywanej na tych stanowiskach. Przedmioty powtarzające się w zestawach wydaje się tylko w ramach jednego zestawu. 5. Uprawnienie do przedmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powstaje z dniem zatrudnienia osoby osadzonej na danym stanowisku pracy i wygasa z dniem zwolnienia z danego stanowiska lub przeniesienia na inne stanowisko pracy. § 2. 1. Cele oraz inne pomieszczenia, o ile występują w zakładzie karnym i areszcie śledczym, wyposaża się w podstawowy sprzęt kwaterunkowy oraz w inne przedmioty. 2. Normy wyposażenia i sprzętu kwaterunkowego cel i innych pomieszczeń służących do obsługi osób osadzonych oraz sposób ich użytkowania określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. § 3. Normy wyposażenia pomieszczeń podmiotów leczniczych oraz sposób ich użytkowania określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. § 4. 1. Osobie osadzonej wydaje się odzież i bieliznę odpowiednią do pory roku. 2. Rozróżnia się okres letni, obejmujący miesiące od maja do sierpnia, i okres zimowy, obejmujący miesiące od listopada do lutego. Miesiące: marzec, kwiecień, wrzesień i październik stanowią okres przejściowy, w którym osoba osadzona może nosić odzież letnią i zimową. § 5. 1. W przypadku utraty lub zniszczenia oraz zużycia przedmiotów i sprzętu kwaterunkowego, o których mowa w § 1-3, wydaje się osobie osadzonej inne przedmioty tego samego rodzaju, bez względu na przyczynę ich braku lub utraty przez nie wartości użytkowej. 2. W szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy osoba osadzona zniszczyła środek higieniczny lub w wyniku celowego działania doprowadziła do utraty tego środka, dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może odmówić wydania kolejnego środka higieny do czasu, w którym zniszczony lub utracony środek higieny miał być wykorzystany. Nie można odmówić wydania kolejnego środka higieny w sytuacji, gdy skazany nie posiada własnych środków finansowych wystarczających na zakup takiego środka. § 6. 1. Piżamy, koszule nocne, ręczniki i ścierki do wycierania naczyń wymienia się co tydzień lub częściej w zależności od potrzeb, odzież i obuwie w zależności od potrzeb, pościel co dwa tygodnie lub częściej w zależności od potrzeb. 2. Przedmioty, które z chwilą wydania przechodzą na własność osoby osadzonej, osoba osadzona pierze we własnym zakresie. § 7. Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 186, poz. 1820). § 8. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142, poz. 1380 i Nr 179, poz. 1750, z 2004 r. Nr 93, poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243, poz. 2426 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 226, poz. 1648, z 2007 r. Nr 123, poz. 849, z 2008 r. Nr 96, poz. 620 i Nr 214, poz. 1344, z 2009 r. Nr 8, poz. 39, Nr 22, poz. 119, Nr 62, poz. 504, Nr 98, poz. 817, Nr 108, poz. 911, Nr 115, poz. 963, Nr 190, poz. 1475, Nr 201, poz. 1540 i Nr 206, poz. 1589, z 2010 r. Nr 34, poz. 191, Nr 40, poz. 227, Nr 125, poz. 842 i Nr 182, poz. 1228, z 2011 r. Nr 39, poz. 201 i 202, Nr 112, poz. 654, Nr 129, poz. 734, Nr 185, poz. 1092, Nr 217, poz. 1280 i Nr 240, poz. 1431, z 2012 r. poz. 908 oraz z 2013 r. poz. 628 i 1247. Załącznik nr 1 - Normy należności przedmiotów dla osób osadzonych Tabela 1 Normy należności przedmiotów dla osób osadzonych - ukaranych i tymczasowo aresztowanych Lp. Przedmiot Jednostka miary Liczba Okres używalności w miesiącach Uwagi 1 2 3 4 5 6 Pościel 1 Prześcieradło sztuka 2 12 2 Poszewka na poduszkę sztuka 1 6 Pozostałe 3 Ręcznik sztuka 2 12 4 Ścierka do wycierania naczyń sztuka 1 6 5 Koc sztuka 2 36 6 Materac komplet 1 48 7 Poduszka sztuka 1 48 8 Podkład pod materac sztuka 1 84 według potrzeb 9 Worek/torba transportowa sztuka 1 60 wydawane na czas transportu Uwagi do tabeli: 1. Osoba osadzona - ukarana lub tymczasowo aresztowana korzysta z własnej odzieży, bielizny i własnego obuwia, chyba że przemawiają przeciwko temu względy bezpieczeństwa, względy sanitarne lub organ dysponujący zarządzi inaczej albo że ww. przedmioty są niezdatne do użytku lub nieodpowiednie ze względu na porę roku. W takim przypadku osobie osadzonej - ukaranej lub tymczasowo aresztowanej wydaje się odzież, bieliznę i obuwie według norm należności dla osób osadzonych - skazanych mężczyzn lub kobiet po zgłoszeniu przez osobę osadzoną takiej potrzeby. 2. Na okres zimowy, a także na okres przejściowy w zależności od warunków atmosferycznych, można wydać osobie osadzonej - ukaranej lub tymczasowo aresztowanej dodatkowy koc po zgłoszeniu przez nią takiej potrzeby. 3. „Okres używalności” to okres, w którym wartość użytkowa pościeli oraz pozostałych przedmiotów pozwala na ich wykorzystanie zgodne z przeznaczeniem przez osoby osadzone. Okres używalności liczy się od dnia wydania nowego przedmiotu do użytkowania. Okresy używalności podane w tabelach są okresami minimalnymi, które mogą zostać wydłużone, jeżeli wymienione przedmioty nadal mają właściwości użytkowe. Tabela 2 Normy należności przedmiotów dla osób osadzonych - skazanych mężczyzn Lp. Przedmiot Jednostka miary Liczba Okres używalności w miesiącach Uwagi 1 2 3 4 5 6 Odzież 1 Kurtka zimowa sztuka 1 48 2 Czapka zimowa sztuka 1 36 według zgłaszanych potrzeb 3 Bluza sztuka 1 24 4 Spodnie para 1 12 5 Koszula sztuka 1 6 6 Koszulka gimnastyczna z krótkim rękawem sztuka 1 12 7 Spodenki gimnastyczne para 1 24 Bielizna 8 Piżama komplet 1 12 9 Slipy sztuka 2 6 10 Skarpety para 2 6 Obuwie 11 Półbuty lub trzewiki para 1 18 12 Klapki lub kapcie para 1 12 Pościel 13 Prześcieradło sztuka 2 12 14 Poszewka na poduszkę sztuka 1 6 Pozostałe 15 Ręcznik sztuka 2 12 16 Ścierka do naczyń sztuka 1 6 17 Koc sztuka 2 36 18 Materac komplet 1 48 19 Poduszka sztuka 1 48 20 Podkład pod materac sztuka 1 84 według potrzeb 21 Worek/torba transportowa sztuka 1 60 wydawane na czas transportu Uwagi do tabeli: 1. Kurtka zimowa, czapka zimowa, koszulka gimnastyczna, spodenki gimnastyczne, skarpety, klapki lub kapcie i slipy są wydawane według potrzeb zgłaszanych przez osoby osadzone - skazanych mężczyzn, według norm określonych w tabeli. 2. Kurtka zimowa jest wydawana na okres zimowy, a także w zależności od warunków atmosferycznych na okres przejściowy. 3. Kurtka zimowa może być wydana osobie osadzonej - skazanemu mężczyźnie np. na czas spaceru, zatrudnienia, transportu do innej jednostki. 4. Kurtki zimowe wydawane osobom osadzonym - skazanym mężczyznom na czas spaceru są przechowywane przez funkcjonariusza wyznaczonego przez dyrektora jednostki, natomiast w okresie letnim są zdawane do magazynu. 5. Spodenki gimnastyczne i koszulka gimnastyczna są wydawane w okresie letnim, a także w okresie przejściowym w zależności od warunków atmosferycznych. 6. Czapka zimowa, koszulka gimnastyczna, spodenki gimnastyczne, slipy, skarpety, klapki lub kapcie z chwilą wydania przechodzą na własność osoby osadzonej - skazanego mężczyzny. 7. Osoba osadzona - skazany mężczyzna stwarzający poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu, osadzony w zakładzie karnym typu zamkniętego w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo zakładu, otrzymuje do użytkowania kurtkę zimową, czapkę zimową, bluzę, spodnie w kolorze pomarańczowym lub czerwonym. 8. Na okres zimowy, a także na okres przejściowy w zależności od warunków atmosferycznych można wydać osobie osadzonej - skazanemu mężczyźnie dodatkowy koc po zgłoszeniu przez nią takiej potrzeby. 9. „Okres używalności” to okres, w którym wartość użytkowa odzieży, bielizny, obuwia i pościeli pozwala na ich wykorzystanie zgodnie z ich przeznaczeniem przez osoby osadzone. Okres używalności liczy się od dnia wydania nowego przedmiotu do użytkowania. Okresy używalności podane w tabelach są okresami minimalnymi, które mogą zostać wydłużone, jeżeli wymienione przedmioty nadal mają właściwości użytkowe. Tabela 3 Normy należności przedmiotów dla osób osadzonych - skazanych kobiet Lp. Przedmiot Jednostka miary Liczba Okres używalności w miesiącach Uwagi 1 2 3 4 5 6 Odzież 1 Kurtka zimowa sztuka 1 48 2 Czapka zimowa sztuka 1 36 3 Bluza sztuka 1 24 4 Spódnica sztuka 1 24 5 Spodnie para 1 18 6 Koszula sztuka 1 8 7 Koszulka gimnastyczna z krótkim rękawem sztuka 1 12 Bielizna 8 Koszula nocna sztuka 1 12 9 Majtki damskie sztuka 2 6 10 Skarpety para 2 6 Obuwie 11 Półbuty lub trzewiki para 1 18 12 Klapki lub kapcie para 1 12 Pościel 13 Prześcieradło sztuka 2 12 14 Poszewka na poduszkę sztuka 1 6 Pozostałe 15 Ręcznik sztuka 2 12 16 Ścierka do naczyń sztuka 1 6 17 Koc sztuka 2 36 18 Materac komplet 1 48 19 Poduszka sztuka 1 48 20 Podkład pod materac sztuka 1 84 według potrzeb 21 Worek/torba transportowa sztuka 1 60 Uwagi do tabeli: 1. Kurtka zimowa, czapka zimowa, spódnica, koszulka gimnastyczna, skarpety, klapki lub kapcie, majtki damskie są wydawane według potrzeb zgłaszanych przez osoby osadzone - skazane kobiety, według norm określonych w tabeli. 2. Kurtka zimowa jest wydawana na okres zimowy, a także w zależności od warunków atmosferycznych na okres przejściowy. 3. Kurtka zimowa może być wydana osobie osadzonej - skazanej kobiecie np. na czas spaceru, zatrudnienia, transportu do innej jednostki. 4. Kurtki zimowe wydawane osobom osadzonym - skazanym kobietom na czas spaceru są przechowywane przez funkcjonariusza wyznaczonego przez dyrektora jednostki, natomiast w okresie letnim są zdawane do magazynu. 5. Koszulka gimnastyczna jest wydawana w okresie letnim, a także w okresie przejściowym w zależności od warunków atmosferycznych. 6. Czapka zimowa, koszulka gimnastyczna, majtki damskie, skarpety, klapki lub kapcie z chwilą wydania przechodzą na własność osoby osadzonej - skazanej kobiety. 7. Osoba osadzona - skazana kobieta stwarzająca poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu, osadzona w zakładzie karnym typu zamkniętego w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo zakładu, otrzymuje do użytkowania kurtkę zimową, czapkę zimową, bluzę, spodnie, spódnicę w kolorze pomarańczowym lub czerwonym. 8. Na okres zimowy, a także na okres przejściowy w zależności od warunków atmosferycznych można wydać osobie osadzonej - skazanej kobiecie dodatkowy koc po zgłoszeniu przez nią takiej potrzeby. 9. „Okres używalności” to okres, w którym wartość użytkowa odzieży, bielizny, obuwia i pościeli pozwala na ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przez osoby osadzone. Okres używalności liczy się od dnia wydania nowego przedmiotu do użytkowania. Okresy używalności podane w tabelach są okresami minimalnymi, które mogą zostać wydłużone, jeżeli wymienione przedmioty nadal mają właściwości użytkowe. Tabela 4 Normy należności środków higieny dla osób osadzonych Lp. Przedmiot Jednostka miary Liczba Okres używalności w miesiącach Uwagi 1 2 3 4 5 6 1 Mydło toaletowe gram 100 1 wydawane osobom osadzonym - mężczyznom 2 Mydło toaletowe gram 200 1 wydawane osobom osadzonym - kobietom 3 Pakiety higieniczne sztuka według potrzeb wydawane osobom osadzonym - kobietom 4 Krem do golenia gram 40 1 wydawane osobom osadzonym - mężczyznom 5 Nożyk do golenia sztuka 2 1 wydawane osobom osadzonym - mężczyznom 6 Proszek do prania gram 200 1 7 Szczoteczka do zębów sztuka 1 3 8 Pasta do zębów gram 60 1 9 Papier toaletowy rolka 150 g 2 1 10 Szampon do włosów mililitr 100 1 Dodatkowo dla osób osadzonych zatrudnionych 11 Mydło toaletowe gram 100 1 według potrzeb na stanowisku pracy 12 Pasta do mycia rąk gram 100 1 Uwagi do tabeli: 1. Przy przyjęciu do jednostki osobie osadzonej wydaje się środki higieny zgodnie z tabelą nr 4, z wyjątkiem osoby osadzonej przetransportowanej z innej jednostki, chyba że nie otrzymała środków higieny w jednostce, z której przybyła. 2. Wydawanie środków higieny osobom osadzonym następuje do 5. dnia każdego miesiąca. 3. Kolejną należność środków higieny wydaje się osobom osadzonym, z wyjątkiem osób osadzonych zatrudnionych, zgodnie ze zgłoszonymi przez nie potrzebami, według norm określonych w tabeli. 4. Dodatkową należność dla osób osadzonych zatrudnionych wydaje się zgodnie z informacją dotyczącą potrzeb osób osadzonych zatrudnionych zgłoszoną przez osoby nadzorujące pracę tych osób. 5. W uzasadnionych przypadkach można dokonywać zmian w proporcjach przydzielanych środków osobom osadzonym zatrudnionym, np. zwiększając normę pasty do mycia rąk i zmniejszając normę mydła toaletowego i odwrotnie. 6. „Okres używalności” to okres, w którym wartość użytkowa środków higieny pozwala na ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przez osoby osadzone. Okres używalności liczy się od dnia wydania nowego środka higieny do użytkowania. Tabela 5 Normy należności środków do utrzymania czystości w celach mieszkalnych Lp. Przedmiot Jednostka miary Ilość Okres używalności w miesiącach Uwagi 1 2 3 4 5 6 1 Płyn do mycia naczyń mililitr 200 1 ilość dla jednej osoby osadzonej 2 Płyn do mycia uniwersalny litr 0,5 do celi 1-4-osobowej oraz wielokrotność 0,5 na kolejne 4 osoby osadzone 1 wydawany według zgłaszanych potrzeb 3 Czyścik uniwersalny kilogram 0,3 do celi 1-4-osobowej oraz wielokrotność 0,3 na kolejne 4 osoby osadzone 1 wydawany według zgłaszanych potrzeb 4 Płyn do WC mililitr według potrzeb d.z. wydawany według zgłaszanych potrzeb 5 Płyn do mycia szyb bez zawartości alkoholu mililitr według potrzeb d.z. wydawany według potrzeb Uwagi do tabeli: 1. Środki do utrzymania czystości w celach mieszkalnych są wydawane do 5. dnia każdego miesiąca. 2. Zakupione środki do utrzymania czystości w celach mieszkalnych muszą posiadać kartę charakterystyki. 3. Płyn do mycia naczyń jest wydawany według potrzeb zgłaszanych przez osoby osadzone, w ilości podanej w tabeli. Płyn do mycia naczyń otrzymują osoby osadzone, które nie mają zapewnionej przez administrację jednostki innej możliwości skorzystania z niego w celu umycia sprzętu stołowego po posiłkach. 4. Płyn do mycia uniwersalny do utrzymania czystości w celach mieszkalnych może być wydany w opakowaniach zbiorczych, po przeliczeniu ilości określonej w tabeli przez liczbę osób osadzonych. 5. Płyn do mycia szyb jest wydawany na czas mycia okien. 6. Płyn do WC może nie być wydawany osobom osadzonym bezpośrednio. 7. Płyn do WC oraz czyścik uniwersalny nie są wydawane do utrzymania czystości w celach mieszkalnych bez węzła sanitarnego. 8. „d.z.” - przedmiot użytkowany do zużycia, tj. do czasu, w którym utracił właściwości użytkowe. 9. „Okres używalności” to okres, w którym wartość użytkowa środków do utrzymania czystości pozwala na ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przez osoby osadzone. Okres używalności liczy się od dnia wydania nowego środka do utrzymania czystości do użytkowania. Tabela 6 Normy należności sprzętu stołowego dla osób osadzonych Lp. Przedmiot Jednostka miary Liczba Okres używalności w miesiącach Uwagi 1 2 3 4 5 6 1 Kubek 0,5 l z tworzywa sztucznego sztuka 1 18 lub 24 18 miesięcy - okres używalności dla osób osadzonych - tymczasowo aresztowanych i ukaranych, 24 miesiące - okres używalności dla osób osadzonych - skazanych 2 Łyżka duża z tworzywa sztucznego sztuka 1 d.z. (8) 3 Widelec z tworzywa sztucznego sztuka 1 d.z. (8) 4 Nóż z tworzywa sztucznego sztuka 1 d.z. (8) 5 Talerz głęboki z tworzywa sztucznego sztuka 1 18 lub 24 18 miesięcy - okres używalności dla osób osadzonych - tymczasowo aresztowanych i ukaranych 24 miesiące - okres używalności dla osób osadzonych - skazanych 6 Talerz płytki z tworzywa sztucznego sztuka 1 18 lub 24 Uwagi do tabeli: 1. Sprzęt stołowy z chwilą wydania przechodzi na własność osoby osadzonej - skazanej na karę pozbawienia wolności. 2. Osoby osadzone - ukarani lub tymczasowo aresztowani korzystają ze sprzętu stołowego tylko w trakcie pobytu w jednostce, sztućce z chwilą wydania stanowią własność osób osadzonych - ukaranych lub tymczasowo aresztowanych. 3. Sprzętu stołowego nie wydaje się osobom osadzonym korzystającym z tego sprzętu w stołówkach. 4. „d.z.” - przedmiot użytkowany do zużycia, tj. do czasu, w którym utracił on właściwości użytkowe, lecz nie krócej niż liczbę miesięcy określoną w nawiasie. 5. „Okres używalności” to okres, w którym wartość użytkowa sprzętu stołowego pozwala na jego wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przez osoby osadzone. Okres używalności liczy się od dnia wydania nowego sprzętu stołowego do użytkowania. Okresy używalności podane w tabelach są okresami minimalnymi, które mogą zostać wydłużone, jeżeli wymienione przedmioty nadal mają właściwości użytkowe. Załącznik nr 2 - Normy należności przedmiotów dla osób osadzonych zatrudnionych przez administrację zakładu karnego i aresztu śledczego według stanowisk pracy Lp. Stanowisko pracy Przedmiot Jednostka miary Liczba Okres używalności w miesiącach Uwagi 1 2 3 4 5 6 7 1 Bufetowa(-wy), kelner(-ka) czepek sztuka 1 18 lub opaska kelnerska sukienka sztuka 1 18 lub bluza kelnerska, sztuka 1 9 lub fartuch biały, lub fartuch przedni kelnerski sztuka 1 d.z. ob