Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 15 lipca 2015 r.w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości roślin sadowniczych, materiału szkółkarskiego CAC, materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli, a także metod oceny polowej, pobierania prób i oceny laboratoryjnej oraz oceny tożsamości materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany roślin sadowniczych 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają: 1) postanowienia dyrektywy Komisji 93/49/EWG z dnia 23 czerwca 1993 r. określającej wykazy wskazujące warunki, jakie mają zostać spełnione przez materiał rozmnożeniowy roślin ozdobnych oraz rośliny ozdobne, zgodnie z dyrektywą Rady 91/682/EWG (Dz. Urz. WE L 250 z 07.10.1993, str. 9, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 15, str. 91); 2) częściowo postanowienia dyrektywy Komisji 93/61/EWG z dnia 2 lipca 1993 r. określającej wykazy wskazujące warunki, jakie mają być spełnione przez materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy warzyw, inny niż nasiona, zgodnie z dyrektywą Rady 92/33/EWG (Dz. Urz. WE L 250 z 07.10.1993, str. 19; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 15, str. 101). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Opis kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych Załącznik nr 3 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin ozdobnych Załącznik nr 4 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych oraz materiału szkółkarskiego CAC Załącznik nr 5 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości sadzonek winorośli Treść rozporządzenia Na podstawie art. 72 pkt 1-3 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512 oraz z 2013 r. poz. 865) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe terminy składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych; 2) wymagania w zakresie wytwarzania i jakości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, materiału szkółkarskiego CAC, materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli, z uwzględnieniem w szczególności: a) terminów dokonywania i liczby ocen stanu plantacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych w odniesieniu do poszczególnych kategorii grup roślin lub gatunków, b) metod dokonywania oceny laboratoryjnej w odniesieniu do poszczególnych kategorii, stopni kwalifikacji lub poszczególnych grup roślin lub gatunków, c) liczby rozmnożeń dla poszczególnych grup lub gatunków roślin materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, z uwzględnieniem opisu poszczególnych kategorii i stopni kwalifikacji, d) izolacji przestrzennej od innych upraw, czystości gatunkowej i odmianowej, zdrowotności oraz zmianowania roślin, a także wieku roślin - dla materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, e) sposobu oznaczania partii materiału szkółkarskiego lub materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli; 3) metody oceny polowej, pobierania prób i oceny laboratoryjnej oraz oceny tożsamości odmianowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych. § 2. Wniosek o dokonanie oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych składa się w roku, w którym dany materiał ma być poddany ocenie polowej, w terminach: 1) do dnia 10 marca - dla porzeczek i agrestu; 2) do dnia 30 maja - dla gatunków innych niż wymienione w pkt 1. § 3. 1. Plantacje materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych powinny być zakładane z zachowaniem: 1) izolacji przestrzennej, która ma na celu oddzielenie plantacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych od źródeł obcego pyłku lub chorób i szkodników pochodzących ze zbiorowisk roślin uprawnych oraz dziko rosnących, mogących stanowić źródło obcego pyłku; 2) szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania materiału siewnego poszczególnych gatunków roślin sadowniczych określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 2. Izolacja przestrzenna może być zmniejszona do połowy wymaganej odległości, jeżeli plantacja jest oddzielona od źródeł, o których mowa w ust. 1 pkt 1, lasem, wzgórzami lub wysokimi budynkami. § 4. 1. Ocena polowa materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych obejmuje jedną lub kilka ocen stanu plantacji, w zależności od potrzeby stwierdzenia spełnienia szczegółowych wymagań określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 2. Poszczególne oceny stanu plantacji są dokonywane w terminach wynikających ze szczegółowych wymagań określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 3. Podczas oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych sprawdzeniu podlegają w szczególności: 1) dołączona do wniosku o dokonanie oceny polowej dokumentacja; 2) zgodność informacji podanych we wniosku o dokonanie oceny polowej z dołączonymi do wniosku dokumentami oraz stanem faktycznym plantacji; 3) izolacja przestrzenna; 4) oznaczenie materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych; 5) przedplon; 6) wyrównanie roślin; 7) czystość gatunkowa i odmianowa; 8) wiek roślin; 9) pochodzenie ocenianych roślin; 10) zdrowotność, jakość i ilość roślin. 4. Do obliczania ilości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych można stosować pomocniczo: 1) średnią obsadę na 1 m2 powierzchni lub 1 metr bieżący długości rzędów; 2) średnią wydajność z jednej rośliny; 3) szacunkowy plon owoców z drzew nasiennych. § 5. 1. Podczas oceny polowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych w sadach, w których są pozyskiwane nasiona lub zrazy, przeprowadza się ocenę wszystkich roślin. 2. Podczas oceny polowej materiału siewnego kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych innego niż wymieniony w ust. 1 dokonuje się ogólnego sprawdzenia wszystkich roślin oraz przeprowadza się ocenę szczegółową na jednostce kwalifikacyjnej, którą stanowią kolejne rośliny w jednym lub kilku rzędach albo 10% roślin każdej partii materiału siewnego kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, zgłoszonej do oceny. 3. W przypadku braku wyrównania materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych, w ocenianej partii można wyznaczyć kolejne jednostki kwalifikacyjne. 4. Jeżeli plantacja lub jej część, lub partia materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych nie spełniają wymagań dla kategorii i stopnia kwalifikacji wskazanych we wniosku o dokonanie oceny polowej, to są oceniane w kategorii i stopniu kwalifikacji, dla których spełniają szczegółowe wymagania określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. § 6. 1. Ocenę laboratoryjną drzew w sadach do pozyskiwania nasion wykonuje się, stosując test ELISA. 2. Test ELISA wykonuje się na obecność wirusa karłowatości śliwy (Prune dwarf virus, PDV) i wirusa nekrotycznej pierścieniowej plamistości wiśni (Prunus necrotic ringspot virus, PNRSV). 3. Reprezentatywne próby do testu ELISA pobiera się późną zimą lub wczesną wiosną, nie później jednak niż przed kwitnieniem drzew. Z każdego drzewa nasiennego pobiera się cztery pędy, każdy pęd z innej strony drzewa. 4. Test ELISA wykonuje się na liściach i kwiatach lub pąkach uzyskanych z pędów przetrzymywanych przez okres od 2 do 3 tygodni w wodzie o temperaturze 18-25°C. 5. Pierwszy test ELISA wykonuje się na 3-letnich drzewach, pobierając próby zbiorcze z czterech kolejnych drzew nasiennych. Kolejne testy ELISA wykonuje się co 4 lub co 6 lat, w zależności od zachowanej izolacji przestrzennej wynikającej ze szczegółowych wymagań określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, pobierając próby zbiorcze z dwóch kolejnych drzew nasiennych. 6. Jeżeli w próbie zbiorczej zostaną stwierdzone wirusy, o których mowa w ust. 2, test ELISA wykonuje się, pobierając próby z każdego drzewa. § 7. 1. Oceny tożsamości odmianowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych dokonuje się, prowadząc obserwacje cech danej odmiany. 2. Obserwowane cechy odmiany porównuje się z opisem odmiany dokonanym przez jednostkę zajmującą się rejestracją lub z wzorcem tej odmiany. 3. Ocenę tożsamości odmianowej dla jednej odmiany przeprowadza się co najmniej na: 1) czterech drzewkach; 2) sześciu krzewach; 3) dwunastu roślinach truskawek. 4. Ocenę tożsamości odmianowej materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych kończy się po pierwszym roku owocowania tych roślin, w którym można dokonać porównania określonego w ust. 2. § 8. Partie materiału szkółkarskiego, w tym materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych i materiału szkółkarskiego CAC, a także partie materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz partie sadzonek winorośli oznacza się w sposób umożliwiający identyfikację tego materiału, w tym przez podanie dnia, tygodnia, miesiąca i roku wprowadzenia go do obrotu, wskazanie gatunku, odmiany lub podkładki, z których ten materiał został wyprodukowany, lub podanie literowego lub cyfrowego oznaczenia własnego podmiotu. § 9. Opis kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 10. Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. § 11. Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin ozdobnych są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. § 12. Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych oraz materiału szkółkarskiego CAC są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. § 13. Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości sadzonek winorośli są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia. § 14. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: 1) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie sposobu oznaczania partii materiału siewnego (Dz. U. Nr 209, poz. 1546), 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków (Dz. U. Nr 221, poz. 1623), 3) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189, Nr 110, poz. 764 i Nr 189, poz. 1358, z 2008 r. Nr 29, poz. 173 i Nr 183, poz. 1136, z 2009 r. Nr 130, poz. 1071 oraz z 2010 r. Nr 56, poz. 347 i Nr 183, poz. 1230) - które tracą moc na podstawie art. 139 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512 oraz z 2013 r. poz. 865) z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają: 1) postanowienia dyrektywy Komisji 93/49/EWG z dnia 23 czerwca 1993 r. określającej wykazy wskazujące warunki, jakie mają zostać spełnione przez materiał rozmnożeniowy roślin ozdobnych oraz rośliny ozdobne, zgodnie z dyrektywą Rady 91/682/EWG (Dz. Urz. WE L 250 z 07.10.1993, str. 9, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 15, str. 91); 2) częściowo postanowienia dyrektywy Komisji 93/61/EWG z dnia 2 lipca 1993 r. określającej wykazy wskazujące warunki, jakie mają być spełnione przez materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy warzyw, inny niż nasiona, zgodnie z dyrektywą Rady 92/33/EWG (Dz. Urz. WE L 250 z 07.10.1993, str. 19; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 15, str. 101). 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: 1) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie sposobu oznaczania partii materiału siewnego (Dz. U. Nr 209, poz. 1546), 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków (Dz. U. Nr 221, poz. 1623), 3) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189, Nr 110, poz. 764 i Nr 189, poz. 1358, z 2008 r. Nr 29, poz. 173 i Nr 183, poz. 1136, z 2009 r. Nr 130, poz. 1071 oraz z 2010 r. Nr 56, poz. 347 i Nr 183, poz. 1230) - które tracą moc na podstawie art. 139 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512 oraz z 2013 r. poz. 865) z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Załącznik nr 1 - Opis kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany roślin sadowniczych Kategoria Stopnie kwalifikacji nazwa stopnia i symbol opis rośliny sadownicze (w tym winorośl) agrest, malina, porzeczka, truskawka Elitarny przed bazowy (PB) superelita (SE) Materiał rozmnożeniowy, który: 1) został wytworzony zgodnie z działaniami zapewniającymi zachowanie właściwych cech tej odmiany oraz ochrony przed porażeniem chorobami i szkodnikami w warunkach kontrolowanych; 2) jest przeznaczony do produkcji materiału bazowego; 3) został uznany po urzędowej ocenie za spełniający wymagania szczegółowe. bazowy (B) elita 1 (E1) Materiał rozmnożeniowy, który: 1) został wytworzony zgodnie z działaniami zapewniającymi zachowanie właściwych cech tej odmiany oraz ochrony przed porażeniem chorobami i szkodnikami; 2) jest przeznaczony do produkcji materiału kategorii kwalifikowany; w przypadku agrestu, maliny, porzeczek i truskawki jest to rozmnożenie dwukrotne; 3) został uznany po urzędowej ocenie za spełniający wymagania szczegółowe. elita 2 (E2) Kwalifikowany (C) oryginał (O) Materiał rozmnożeniowy, w szczególności zrazy, podkładki, nasiona, sadzonki oraz materiał nasadzeniowy, który: 1) został wytworzony z materiału kategorii elitarny; 2) jest przeznaczony do rozmnażania lub do nasadzeń owocujących; 3) został uznany po urzędowej ocenie za spełniający wymagania szczegółowe. Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych 1. Wymagania dotyczące wytwarzania materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych: 1) w trakcie wytwarzania materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin wykazujący widoczne oznaki lub objawy występowania organizmów szkodliwych lub chorób wymienionych w ust. 2 pkt 6 zostaje poddany właściwym zabiegom chemicznym lub usunięty; 2) podczas uprawy materiał powinien być utrzymywany w oddzielnych partiach stanowiących zbiór jednostek materiału rozmnożeniowego lub nasadzeniowego, który można zidentyfikować na podstawie ich jednorodnych cech; 3) partię, o której mowa w pkt 2, można tworzyć z materiału pochodzącego z różnych plantacji, jeżeli dostawca posiada dokumentację dotyczącą jej składu oraz pochodzenia poszczególnych składników; 4) materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin warzywnych może być oferowany do sprzedaży i sprzedawany jako pojedyncze rośliny, w wiązkach, doniczkach, na paletach i multiplatach oraz w pojemnikach szklanych z produkcji in vitro. 2. Wymagania dotyczące jakości materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych: Materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy powinien: 1) być praktycznie wolny od wad mogących obniżyć jego jakość; 2) charakteryzować się odpowiednią użytecznością, żywotnością oraz mieć właściwe rozmiary i być we właściwej fazie rozwoju, w odniesieniu do jego przydatności jako materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego; 3) zachowywać odpowiednią proporcję między korzeniami, łodygami i liśćmi; 4) mieć odpowiednią tożsamość, czystość rodzajową, gatunkową lub odmianową, za które odpowiada dostawca; 5) być wolny od organizmów kwarantannowych; 6) być praktycznie wolny od organizmów szkodliwych mających wpływ na jakość materiału rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych: Rodzaj lub gatunek Szczególne organizmy szkodliwe i choroby - Allium ascalonicum owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Delia spp. - Ditylenchus dipsaci - przylżeńce, w szczególności Thrips tabaci grzyby: - Botrytis spp. - Peronospora destructor - Sclerotium cepivorum wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie, w szczególności wirus żółtej karłowatości cebuli - Allium cepa owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Delia spp. - Ditylenchus dipsaci - Meloidogyne spp. - przylżeńce, w szczególności Thrips tabaci bakterie: - Pseudomonas spp. grzyby: - Botrytis spp. - Fusańum oxysporum f. sp. cepae - Peronospora destructor - Sclerotium cepivorum wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie, w szczególności wirus żółtej karłowatości cebuli - Allium futulosum owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Delia spp. - Ditylenchus dipsaci - przylżeńce, w szczególności Thrips tabaci grzyby: - Sclerotium cepivorum wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie - Allium porrum owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Delia spp. - Ditylenchus dipsaci - przylżeńce bakterie: - Pseudomonas spp. grzyby: - Alternaria porri - Fusarium culmorum - Phytophthora porri - Scelerotium cepivorutn wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie, w szczególności wirus żółtej pasiastości czosnku - Allium sativum owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Aceria tulipan - Delia spp. - Ditylenchus dipsaci - przylżeńce bakterie: - Pseudomonas fluorescens grzyby: - Sclerotium cepivorum wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie, w szczególności wirus żółtej karłowatości cebuli - Apium graveolens owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Acidia Heraklei - Ligus spp. - Psila rosae - przylżeńce, w szczególności Frankliniella occidentalis i Thrips tabaci bakterie: - Erwinia carotovora podp. carotovora - Pseudomonas syringae pv. apii grzyby: - Fusarium oxysporum f. sp. apii - Phoma apiicolaythium spp. - Sclerotinia sclerotiorum - Septoria apiicola wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie, w szczególności wirus mozaiki selera i wirus mozaiki ogórka - Asparagus officinalis owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Brachyorynella asparagi - Hypopta caestrum - Platyparea poecyloptera grzyby: - Fusarium spp. - Rhizoctonia violacea wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie - Beta vulgaris owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - Pegomyia betae grzyby: - Photna betae wirusy i organizmy wirusopodobne: wszystkie, w szczególności wirus nekrotycznej żółtaczki nerwów buraka - Brassica oleracea owady, roztocza i nicienie we wszystkich stadiach rozwoju: - mącznikowate - mszycowate - Heterodera spp. - łuskoskrzydłe, w szczególności Pieris brassicae - przylżeńce, w szczególności Frankliniella occidentalis bakterie: - Pseudomonas syringae pv. maculicola - Xanthomonas campestris pv.campestris grzyby: - Alternaria brassicae - Mycosphaerella spp. - Phoma lingam - Plasmodiophora brassicaeythium spp. - Rhizoctonia solani wirusy i organizmy w