Ustawaz dnia 10 lipca 2015 r.o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, ustawę z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ustawę z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego oraz ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Treść ustawy Art. 1. Ustawa określa: 1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego w ramach Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze”, zwanego dalej „programem operacyjnym”, określonego w: a) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz. Urz. UE L 149 z 20.05.2014, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 508/2014”, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, b) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1303/2013”, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia; 2) warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na realizację: a) działań objętych priorytetami zawartymi w programie operacyjnym, zwanej dalej „pomocą”, b) zadań określonych w art. 59 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz w art. 78 ust. 1 rozporządzenia nr 508/2014, zwanej dalej „pomocą techniczną” - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Art. 2. Minister właściwy do spraw rybołówstwa opracowuje oraz przekazuje Komisji Europejskiej wieloletni krajowy plan strategiczny na rzecz rozwoju działań w zakresie akwakultury, zwany dalej „planem strategicznym dla akwakultury”, o którym mowa w art. 34 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013, str. 22, z późn. zm.). Art. 3. 1. Program operacyjny obejmuje następujące priorytety i działania przyczyniające się do realizacji celów szczegółowych, o których mowa w art. 6 rozporządzenia nr 508/2014: 1) Priorytet 1. Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, który obejmuje następujące działania: a) wsparcie na rzecz opracowywania i wdrażania środków ochrony oraz współpracy regionalnej, o których mowa w art. 37 rozporządzenia nr 508/2014, b) zmniejszanie oddziaływania rybołówstwa na środowisko morskie i dostosowanie połowów do ochrony gatunków, o których mowa w art. 38 rozporządzenia nr 508/2014, c) innowacje związane z ochroną żywych zasobów morza, o których mowa w art. 39 rozporządzenia nr 508/2014, d) ochronę i odbudowę morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów morskich oraz systemy rekompensat w ramach zrównoważonej działalności połowowej - obejmujące następujące poddziałania: - zbieranie utraconych narzędzi połowowych i odpadów morskich, o których mowa w art. 40 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 508/2014, - o których mowa w art. 40 ust. 1 lit. b-g oraz i rozporządzenia nr 508/2014, - systemy rekompensaty za szkody wyrządzone połowom przez ssaki i ptaki chronione, o których mowa w art. 40 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 508/2014, e) porty rybackie, miejsca wyładunku, giełdy rybne i przystanie - inwestycje w zakresie ułatwiania przestrzegania obowiązku dotyczącego wyładunku wszystkich połowów, o których mowa w art. 43 ust. 2 rozporządzenia nr 508/2014, f) trwałe zaprzestanie działalności połowowej, o którym mowa w art. 34 rozporządzenia nr 508/2014, g) wsparcie na rzecz systemów przyznawania uprawnień do połowów, o którym mowa w art. 36 rozporządzenia nr 508/2014, h) różnicowanie i nowe formy dochodów, o których mowa w art. 30 rozporządzenia nr 508/2014, i) zdrowie i bezpieczeństwo, o których mowa w art. 32 rozporządzenia nr 508/2014, j) tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej, o którym mowa w art. 33 rozporządzenia nr 508/2014, k) wartość dodana, jakość produktów i wykorzystywanie niechcianych połowów, o których mowa w art. 42 rozporządzenia nr 508/2014, l) porty rybackie, miejsca wyładunku, giełdy rybne i przystanie - inwestycje w zakresie poprawy infrastruktury portów rybackich, giełd rybnych, miejsc wyładunku i przystani, o których mowa w art. 43 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 508/2014, m) innowacje, o których mowa w art. 26 rozporządzenia nr 508/2014, n) efektywność energetyczna i łagodzenie skutków zmiany klimatu - wymiana lub modernizacja głównych lub dodatkowych silników, o których mowa w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 508/2014, o) propagowanie kapitału ludzkiego, tworzenie miejsc pracy i dialog społeczny - szkolenia zawodowe, tworzenie sieci kontaktów, dialog społeczny oraz wsparcie dla małżonków i partnerów życiowych, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 508/2014; 2) Priorytet 2. Wspieranie akwakultury zrównoważonej środowiskowo, zasobooszczędnej, innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy, który obejmuje następujące działania: a) innowacje, o których mowa w art. 47 rozporządzenia nr 508/2014, b) usługi z zakresu zarządzania, zastępstw i doradztwa dla gospodarstw akwakultury, o których mowa w art. 49 rozporządzenia nr 508/2014, c) inwestycje produkcyjne w akwakulturę - obejmujące następujące poddziałania: - o których mowa w art. 48 ust. 1 lit. a-d oraz f-h rozporządzenia nr 508/2014, - zwiększanie efektywności energetycznej i odnawialne źródła energii, o których mowa w art. 48 ust. 1 lit. k rozporządzenia nr 508/2014, - efektywne gospodarowanie zasobami, zmniejszenie zużycia wody i chemikaliów, systemy recyrkulacji minimalizujące zużycie wody, o których mowa w art. 48 ust. 1 lit. e, i oraz j rozporządzenia nr 508/2014, d) zachęcanie nowych hodowców do rozpoczęcia działalności w sektorze zrównoważonej akwakultury, o którym mowa w art. 52 rozporządzenia nr 508/2014, e) akwakultura świadcząca usługi środowiskowe, o której mowa w art. 54 rozporządzenia nr 508/2014, f) promowanie kapitału ludzkiego i tworzenia sieci kontaktów, o których mowa w art. 50 rozporządzenia nr 508/2014, g) ubezpieczenie zasobów akwakultury, o którym mowa w art. 57 rozporządzenia nr 508/2014; 3) Priorytet 3. Wspieranie wdrażania Wspólnej Polityki Rybołówstwa, który obejmuje następujące działania: a) kontrolę i egzekwowanie, o których mowa w art. 76 rozporządzenia nr 508/2014, b) gromadzenie danych, o którym mowa w art. 77 rozporządzenia nr 508/2014; 4) Priorytet 4. Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej, który obejmuje następujące działania: a) wsparcie przygotowawcze, o którym mowa w art. 62 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 508/2014, b) realizację lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność, w tym koszty bieżące i aktywizację, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. b i d rozporządzenia nr 508/2014, c) prowadzone w ramach współpracy, o których mowa w art. 62 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 508/2014; 5) Priorytet 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, który obejmuje następujące działania: a) plany produkcji i obrotu, o których mowa w art. 66 rozporządzenia nr 508/2014, b) dopłaty do składowania, o których mowa w art. 67 rozporządzenia nr 508/2014, c) środki dotyczące obrotu, o których mowa w art. 68 rozporządzenia nr 508/2014, d) przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury, o którym mowa w art. 69 rozporządzenia nr 508/2014; 6) Priorytet 6. Wspieranie wdrażania Zintegrowanej Polityki Morskiej, który obejmuje następujące działania: a) Zintegrowany Nadzór Morski, o którym mowa w art. 80 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 508/2014, b) promowanie ochrony środowiska morskiego i zrównoważonej eksploatacji zasobów morskich i przybrzeżnych, o którym mowa w art. 80 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 508/2014, c) poprawę wiedzy na temat stanu środowiska morskiego, o którym mowa w art. 80 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 508/2014. 2. Program operacyjny, oprócz priorytetów i działań wymienionych w ust. 1, obejmuje również pomoc techniczną. Art. 4. 1. Wspieranie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale II rozporządzenia nr 1303/2013, w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4, odbywa się na zasadach określonych w przepisach o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. 2. W sprawach nieuregulowanych w przepisach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Art. 5. 1. Minister właściwy do spraw rybołówstwa pełni funkcję instytucji zarządzającej, o której mowa w art. 123 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013. 2. Oprócz zadań określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, instytucja zarządzająca: 1) wykonuje zadania państwa członkowskiego Unii Europejskiej w zakresie dotyczącym monitorowania realizacji i ewaluacji programu operacyjnego określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, nieprzyznane innym organom, w tym: a) powołuje, w drodze zarządzenia, komitet monitorujący, o którym mowa w art. 47 rozporządzenia nr 1303/2013, b) zapewnia wykonanie ewaluacji programu operacyjnego, o których mowa w art. 54-57 rozporządzenia nr 1303/2013, oraz przedkłada wyniki tych ewaluacji komitetowi monitorującemu i Komisji Europejskiej; 2) przedkłada Komisji Europejskiej opis systemów zarządzania i kontroli programu operacyjnego, o których mowa w art. 72 rozporządzenia nr 1303/2013; 3) może powoływać, w drodze zarządzenia, organy opiniodawczo-doradcze w sprawach należących do zadań i kompetencji instytucji zarządzającej, w skład których mogą wchodzić przedstawiciele instytucji pośredniczących, oraz inne osoby, których udział w pracach takiego organu jest uzasadniony zakresem jego zadań. Art. 6. 1. Zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych programem operacyjnym, w tym związane z przyznawaniem pomocy lub pomocy technicznej, wykonuje, jako instytucja pośrednicząca, o której mowa w art. 123 ust. 6 rozporządzenia nr 1303/2013: 1) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej „Agencją” - w zakresie priorytetów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-3 i 5; 2) samorząd województwa - w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, które zostały określone w rozporządzeniu nr 1303/2013 oraz w przepisach o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. 2. Zadania, o których mowa w art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia nr 1303/2013, w przypadku działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. c, są zadaniami instytucji zarządzającej, które wykonuje, jako delegowane, samorząd województwa. 3. Minister właściwy do spraw rybołówstwa może upoważnić, w drodze rozporządzenia, jednostkę sektora finansów publicznych albo fundację, której jedynym fundatorem jest Skarb Państwa, jako instytucję pośredniczącą do wykonywania zadań instytucji zarządzającej, o której mowa w art. 123 ust. 6 rozporządzenia nr 1303/2013, w zakresie priorytetu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6, oraz pomocy technicznej. 4. Minister, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 3, określi szczegółowy zakres powierzonych zadań, sposób ich wykonywania oraz warunki finansowania instytucji pośredniczącej, o której mowa w ust. 3, w związku z wykonywaniem powierzonych jej zadań, mając na względzie określone w programie operacyjnym zasoby i doświadczenie, jakie powinien posiadać podmiot wykonujący zadania instytucji zarządzającej, oraz konieczność zapewnienia realizacji priorytetu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6, oraz pomocy technicznej. 5. W przypadku upoważnienia: 1) jednostki sektora finansów publicznych do wykonywania zadań instytucji zarządzającej, realizacja zadań tej instytucji jest finansowana ze środków publicznych na wyprzedzające finansowanie na podstawie przepisów o finansach publicznych; 2) fundacji, której jedynym fundatorem jest Skarb Państwa, do wykonywania zadań instytucji zarządzającej, realizacja zadań tej instytucji jest finansowana ze środków przekazanych w ramach zaliczki przez ministra właściwego do spraw rybołówstwa na podstawie przepisów o finansach publicznych. 6. W przypadku instytucji pośredniczącej, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zakres powierzonych jej zadań i sposób ich wykonywania określa się w pisemnym porozumieniu. 7. Minister właściwy do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, warunki i sposób wykonywania przez instytucję pośredniczącą wymienioną w ust. 1 pkt 2 zadań instytucji zarządzającej oraz warunki jej finansowania, w związku z wykonywaniem powierzonych jej zadań, mając na względzie zapewnienie prawidłowości, skuteczności i efektywności zarządzania programem operacyjnym oraz prawidłowe wykonywanie zadań instytucji zarządzającej. 8. Instytucje pośredniczące, o których mowa w ust. 1 i 3, przekazują ministrowi właściwemu do spraw rybołówstwa dane niezbędne do sporządzenia wykazu operacji, o którym mowa w art. 119 ust. 2 rozporządzenia nr 508/2014. Wykaz operacji jest umieszczany na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa. 9. Informacje o podmiotach wykonujących zadania instytucji zarządzającej, zakresie tych zadań oraz dacie rozpoczęcia i zakończenia ich wykonywania są umieszczane na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa. Art. 7. 1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych pełni funkcję instytucji certyfikującej, o której mowa w art. 123 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. 2. Szczegółowe warunki współpracy między instytucją certyfikującą a instytucją zarządzającą w zakresie zarządzania środkami finansowymi pochodzącymi z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, zwanego dalej „EFMR”, określa się w pisemnym porozumieniu, zawartym między ministrem właściwym do spraw rybołówstwa a ministrem właściwym do spraw finansów publicznych. Art. 8. 1. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej: 1) pełni funkcję instytucji audytowej, o której mowa w art. 123 ust. 4 rozporządzenia nr 1303/2013; 2) wykonuje zadania niezależnego podmiotu audytowego, o którym mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. 2. Minister właściwy do spraw rybołówstwa, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowej realizacji przez instytucję pośredniczącą powierzonych jej zadań lub nieprzestrzegania przez tę instytucję przepisów prawa, może: 1) wydać rekomendacje instytucji, której powierzono zadania, wskazując uchybienia, które powinny zostać usunięte, oraz określić termin na ich usunięcie lub 2) zobowiązać instytucję, której powierzono zadania, do podjęcia określonych działań naprawczych oraz określić termin ich wykonania, lub 3) wstrzymać albo wycofać część albo całość dofinansowania z pomocy technicznej dla instytucji, która dopuściła się uchybień, nie usunęła ich w terminie, o którym mowa w pkt 1, lub nie wykonała działań naprawczych. 3. Zasady odpowiedzialności instytucji pośredniczącej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, określa porozumienie, o którym mowa w art. 6 ust. 6. Art. 9. 1. Pomoc w ramach programu operacyjnego jest przyznawana do wysokości limitu środków stanowiącej równowartość w złotych określonej w programie operacyjnym kwoty środków EFMR przeznaczonych na pomoc, powiększonej o wysokość kwoty krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie tej pomocy. 2. Minister właściwy do spraw rybołówstwa, po uzyskaniu opinii komitetu monitorującego, może wyrazić zgodę na przyznawanie pomocy do określonej wysokości nieprzekraczającej 2% wysokości limitu, o którym mowa w ust. 1, o czym niezwłocznie informuje ministra właściwego do spraw finansów publicznych. 3. Minister właściwy do spraw rybołówstwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może, na wniosek instytucji pośredniczącej, wyrazić zgodę na przyznawanie pomocy do określonej wysokości przekraczającej 2% wysokości limitu, o którym mowa w ust. 1. 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, instytucja zarządzająca i instytucja pośrednicząca umieszczają, odpowiednio na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa oraz na stronie internetowej administrowanej przez instytucję pośredniczącą, komunikat o nazwie działania oraz wysokości środków finansowych, do jakiej może być przyznawana pomoc w ramach danego działania oraz pomoc techniczna. 5. Minister właściwy do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, podział środków finansowych na realizację programu operacyjnego w ramach określonych działań, o których mowa w art. 3 ust. 1, oraz na pomoc techniczną, ustalając limity na poszczególne działania oraz na pomoc techniczną, mając na względzie wysokość limitu środków wynikającą z programu operacyjnego, zapewnienie efektywności wdrażania programu operacyjnego oraz wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na jego realizację. 6. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw rybołówstwa może również określić wysokość limitu środków przeznaczoną na określone typy operacji, mając na względzie wysokość limitu środków przeznaczoną na dane działanie w ramach programu operacyjnego, zapewnienie efektywności wdrażania tego działania oraz wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na jego realizację. Art. 10. 1. Minister właściwy do spraw rybołówstwa jest właściwy do ustalania kwoty technicznych i finansowych kosztów, o których mowa w art. 67 ust. 4 rozporządzenia nr 508/2014. 2. Kwotę technicznych i finansowych kosztów podaje się do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia jej ustalenia. Art. 11. W ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana: 1) osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, zwanej dalej „wnioskodawcą”; 2) na wniosek o dofinansowanie; 3) jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24; 4) na podstawie umowy o dofinansowanie. Art. 12. Pomoc nie przysługuje podmiotowi: 1) wobec którego został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 938 i 1646, z 2014 r. poz. 379, 911, 1146, 1626 i 1877 oraz z 2015 r. poz. 238, 532, 1045, 1117, 1130, 1189, 1190, 1269 i 1358.), zakaz korzystania z dotacji, subwencji lub innych form wsparcia finansowego środkami publicznymi lub zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne; 2) wobec którego sąd ogłosił upadłość; 3) który jest wpisany do: a) rejestru podmiotów wyk