Ustawaz dnia 15 stycznia 2015 r.o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki, ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych oraz ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk. Treść ustawy Art. 1. W ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1620) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „ 1) finansowania nauki ze środków finansowych ustalanych na ten cel w wyodrębnionej części budżetu państwa - „Nauka” oraz ze środków finansowych Funduszu Nauki i Technologii Polskiej, zwanych dalej „środkami finansowymi na naukę”, którymi dysponuje minister właściwy do spraw nauki, zwany dalej „Ministrem”; ” ; 2) w art. 2: a) pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie: „ 3) badania naukowe: a) badania podstawowe - oryginalne prace badawcze eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobywania nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne, b) badania stosowane - prace badawcze podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy, zorientowane przede wszystkim na zastosowanie w praktyce, c) badania przemysłowe - badania mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności w celu opracowywania nowych produktów, procesów i usług lub wprowadzania znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów i usług; badania te uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych, budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub w środowisku symulującym istniejące systemy, szczególnie do oceny przydatności danych rodzajów technologii, a także budowę niezbędnych w tych badaniach linii pilotażowych, w tym do uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych; 4) prace rozwojowe - nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do planowania produkcji oraz tworzenia i projektowania nowych, zmienionych lub ulepszonych produktów, procesów i usług, z wyłączeniem prac obejmujących rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, istniejących usług oraz innych operacji w toku, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń, w szczególności: a) opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych oraz demonstracje, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt nie został określony, b) opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy stanowi produkt końcowy gotowy do wykorzystania komercyjnego, a jego produkcja wyłącznie do celów demonstracyjnych i walidacyjnych jest zbyt kosztowna; ” , b) pkt 8 otrzymuje brzmienie: „ 8) działalność upowszechniająca naukę - realizację zadań wspierających rozwój polskiej nauki przez upowszechnianie, promocję i popularyzację wyników działalności badawczo-rozwojowej, innowacyjnej i wynalazczej, w tym w skali międzynarodowej, a także zadań związanych z utrzymaniem zasobów o dużym znaczeniu dla nauki i jej dziedzictwa, nieobejmujących prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych; ” , c) w pkt 9: - lit. c otrzymuje brzmienie: „ c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. Nr 96, poz. 618, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 i Nr 185, poz. 1092 oraz z 2014 r. poz. 1198.), ” , - lit. f otrzymuje brzmienie: „ f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a-e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014, str. 1); ” , d) pkt 17 otrzymuje brzmienie: „ 17) duża infrastruktura badawcza - aparaturę naukowo-badawczą w tym infrastrukturę informatyczną nauki, o wartości przekraczającej: a) 150 000 zł - w przypadku aparatury naukowo-badawczej służącej do prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej, b) 500 000 zł - w przypadku aparatury naukowo-badawczej służącej do prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w grupie nauk ścisłych i inżynierskich oraz w grupie nauk o życiu; ” , e) po pkt 17 dodaje się pkt 17a w brzmieniu: „ 17a) strategiczna infrastruktura badawcza - dużą infrastrukturę badawczą oraz infrastrukturę budowlaną, ujęte w wykazie przedsięwzięć w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej, który stanowi Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej; ” , f) pkt 18 otrzymuje brzmienie: „ 18) specjalne urządzenie badawcze - aparaturę naukowo-badawczą lub stanowisko badawcze, o co najmniej regionalnym znaczeniu, którego koszty utrzymania stanowią znaczną część kosztów utrzymania potencjału badawczego jednostki naukowej, służące do prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, w szczególności w kierunkach określonych w Krajowym Programie Badań, o którym mowa w art. 4, przy użyciu którego są świadczone, także odpłatnie, usługi z zakresu działalności badawczo-rozwojowej na rzecz innych jednostek naukowych; ” , g) po pkt 18 dodaje się pkt 18a w brzmieniu: „ 18a) specjalne urządzenie badawcze z zakresu infrastruktury informatycznej nauki - infrastrukturę centrów komputerów o dużej mocy obliczeniowej, akademickie miejskie sieci informatyczne o co najmniej regionalnym znaczeniu i zasięgu oraz koszty łączności międzynarodowej z naukowymi sieciami informatycznymi; ” , h) pkt 19 otrzymuje brzmienie: „ 19) młody naukowiec - osobę prowadzącą działalność badawczo-rozwojową, która w roku ubiegania się o przyznanie środków finansowych na naukę kończy nie więcej niż 35 lat; jeżeli osoba ta przebywała na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowym urlopie macierzyńskim, dodatkowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie ojcowskim, urlopie rodzicielskim lub urlopie wychowawczym, udzielonych na zasadach określonych w przepisach Kodeksu pracy albo pobierała zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej to może się ubiegać o środki finansowe na naukę po ukończeniu 35 roku życia przez okres odpowiadający czasowi przebywania na tych urlopach albo okresowi pobierania tego zasiłku lub świadczenia, jednakże okresy te nie mogą łącznie przekroczyć dwóch lat; ” , i) po pkt 19 dodaje się pkt 19a w brzmieniu: „ 19a) osoba rozpoczynająca karierę naukową - osobę rozpoczynającą karierę naukową w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 617, z późn. zm.3)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 185, poz. 1092, z 2013 r. poz. 675 oraz z 2014 r. poz. 1146 i 1198.); ” ; 3) w art. 4 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Projekt Krajowego Programu Badań opracowuje Minister po zasięgnięciu opinii Polskiej Akademii Nauk, Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich, Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Rady Głównej Instytutów Badawczych, Komitetu Polityki Naukowej i organizacji samorządu gospodarczego. ” ; 4) po art. 4 dodaje się art. 4a-4c w brzmieniu: „ Art. 4a. 1. Minister ustala Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, która stanowi wykaz przedsięwzięć w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej. 2. Wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej następuje na podstawie decyzji Ministra. 3. Wniosek o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej może złożyć jednostka naukowa, konsorcjum naukowe, centrum naukowo-przemysłowe, centrum naukowe Polskiej Akademii Nauk i centrum naukowe uczelni, reprezentowane przez jednostkę naukową, lub uczelnia. 4. Wniosek o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej zawiera: 1) tytuł przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej; 2) dane dotyczące wnioskodawcy: a) nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy, b) imię i nazwisko kierownika wnioskodawcy, c) imię i nazwisko, numer telefonu i adres e-mail osoby odpowiedzialnej za sporządzenie wniosku; 3) opis struktury własnościowej, operacyjnej, technicznej oraz organizacyjnej i prawnej przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej; 4) opis celów badawczych oraz programu badań, z uwzględnieniem unikatowego charakteru przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej i przewidywalnego wkładu w rozwój badań naukowych; 5) opis koncepcji realizacji programu badań i zasad dostępu do prowadzenia badań i ich wyników; 6) opis potencjału naukowo-badawczego wnioskodawcy; 7) opis harmonogramu realizacji przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej; 8) informację o planowanych kosztach realizacji przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej, w tym o planowanych źródłach pokrycia kosztów utrzymania i kosztów bieżących tego przedsięwzięcia; 9) opis koncepcji współpracy wnioskodawcy z innymi jednostkami naukowymi w kraju lub za granicą. 5. W przypadku wniosku składanego przez konsorcjum naukowe, centrum naukowo-przemysłowe lub centrum naukowe Polskiej Akademii Nauk do wniosku dołącza się poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię umowy o utworzeniu konsorcjum naukowego, centrum naukowo-przemysłowego lub centrum naukowego Polskiej Akademii Nauk wraz ze wskazaniem jednostki naukowej pełniącej funkcję koordynatora tego podmiotu. 6. Przy ocenie wniosków uwzględnia się kryteria: 1) unikatowość strategicznej infrastruktury badawczej w skali krajowej i międzynarodowej; 2) wartość naukową i zasadność programu badań naukowych lub prac rozwojowych realizowanego przy wykorzystaniu strategicznej infrastruktury badawczej w odniesieniu do posiadanego przez wnioskodawcę potencjału naukowego; 3) zgodność programu badań naukowych lub prac rozwojowych z założeniami polityki naukowej, w tym z Krajowym Programem Badań, o którym mowa w art. 4; 4) zasadność kosztów związanych ze strategiczną infrastrukturą badawczą; 5) zdolność wnioskodawcy do samodzielnego pokrycia kosztów utrzymania strategicznej infrastruktury badawczej i kosztów bieżących; 6) możliwość włączenia strategicznej infrastruktury badawczej w przedsięwzięcia międzynarodowe. 7. Do oceny wniosków stosuje się odpowiednio art. 15 ust. 3. 8. Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe kryteria i tryb oceny wniosków o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, 2) terminy i tryb składania wniosków o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, 3) wzory wniosków o wpisanie przedsięwzięcia w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej - mając na uwadze znaczenie przedsięwzięć w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej dla realizacji celów polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, integracji krajowej infrastruktury badawczej z infrastrukturą międzynarodową, rozszerzenie naukowej współpracy międzynarodowej i podnoszenie jakości badań naukowych lub prac rozwojowych oraz rozwoju gospodarczego i społecznego kraju. Art. 4b. Minister właściwy do spraw nauki ogłasza w dzienniku urzędowym Ministra komunikaty o przedsięwzięciach w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej wpisanych na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, o kategoriach przyznanych jednostkom naukowym oraz o przyznanych dotacjach ze środków finansowych na naukę. Art. 4c. 1. Minister prowadzi System Informacji o Nauce w ramach Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym „POL-on”, zwany dalej „Systemem”. 2. System jest prowadzony z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114) w celu upowszechniania informacji o efektach finansowania nauki. 3. System obejmuje dane o działalności badawczo-rozwojowej jednostek naukowych i jej efektach oraz wykaz, o którym mowa w ust. 9, i zawiera informacje o: 1) podstawowych danych jednostki naukowej; 2) publikacjach w czasopismach naukowych oraz monografiach naukowych lub w rozdziałach w monografiach naukowych autorstwa pracowników jednostki naukowej oraz publikacjach osób niebędących pracownikami jednostki, które afiliowały te publikacje do tej jednostki; 3) uzyskanych przez jednostkę naukową patentach i innych prawach ochronnych; 4) osiągnięciach artystycznych pracowników jednostki naukowej; 5) realizowanych krajowych i międzynarodowych projektach obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe; 6) laboratoriach badawczych; 7) wdrożonych systemach jakości; 8) zorganizowanych konferencjach naukowych; 9) nagrodach i wyróżnieniach otrzymanych przez jednostkę naukową i jej pracowników; 10) wydawanych przez jednostkę naukową czasopismach naukowych; 11) bibliotekach naukowych w jednostkach naukowych lub w uczelniach; 12) realizowanych inwestycjach, nieruchomościach będących w posiadaniu jednostki naukowej lub przez nią użytkowanych oraz infrastrukturze naukowo-badawczej i źródłach jej finansowania; 13) wyniku finansowym jednostki naukowej; 14) wdrożeniach wyników badań naukowych lub prac rozwojowych zrealizowanych w jednostce naukowej i przychodach jednostki naukowej z tego tytułu. 4. System obejmuje także informacje o: 1) czasopismach naukowych wraz z liczbą punktów przyznawanych za publikację w tych czasopismach, ujętych w wykazie ogłoszonym przez Ministra zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 44 ust. 2; 2) cytowaniach publikacji zamieszczonych w polskiej bazie cytowań czasopism naukowych (POL-index), na podstawie informacji uzyskanych od redakcji lub wydawców czasopism naukowych i podmiotów prowadzących bazy bibliograficzne. 5. Minister może zlecić nadzorowanemu instytutowi badawczemu administrowanie bazami danych Systemu, zapewniając na ten cel środki finansowe. 6. Jednostki naukowe, które posiadają kategorię naukową i ubiegają się o środki finansowe na zadania, o których mowa w art. 18 ust. 1, są obowiązane do wprowadzania do Systemu oraz systematycznego aktualizowania danych i informacji, o których mowa w ust. 3 i 10. Za prawidłowość, rzetelność i terminowość danych i informacji wprowadzanych do Systemu odpowiada kierownik jednostki naukowej. 7. Nieprawidłowe, nierzetelne lub nieterminowe wprowadzenie danych i informacji do Systemu może skutkować wstrzymaniem finansowania do czasu usunięcia tych nieprawidłowości. 8. W przypadku przekazania środków finansowych na naukę w wysokości ustalonej w oparciu o dane wprowadzone do Systemu przez jednostkę naukową, o której mowa w ust. 6, nieprawidłowo, nierzetelnie lub nieterminowo, Ministrowi przysługuje prawo do żądania zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych. Zwrot tych środków następuje na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.4)Zmiany teksu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 938 i 1646 oraz z 2014 r. poz. 379, 911, 1146, 1626 i 1877.). 9. Minister prowadzi centralny wykaz pracowników naukowych zatrudnionych w jednostkach naukowych przy realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, zwany dalej „Wykazem”: 1) w przypadku podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni - będących pracownikami, o których mowa w art. 108 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, oraz pracownikami naukowo-technicznymi i inżynieryjno-technicznymi, zatrudnionymi w celu wykonywania prac pomocniczych w badaniach naukowych lub pracach rozwojowych; 2) w przypadku jednostek naukowych Polskiej Akademii Nauk - będących pracownikami, o których mowa w art. 87 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk; 3) w przypadku instytutów badawczych - będących pracownikami, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych; 4) w przypadku pozostałych jednostek naukowych - będących pracownikami zatrudnionymi na stanowiskach związanych z prowadzeniem badań naukowych lub prac rozwojowych. 10. Wykaz zawiera następujące informacje: 1) imiona i nazwisko pracownika; 2) stopień naukowy, tytuł naukowy lub tytuł zawodowy; 3) dziedzinę i dyscyplinę nauki lub sztuki, w której pracownik naukowy prowadzi działalność badawczo-rozwojową; 4) datę uzyskania stopnia naukowego i tytułu naukowego oraz nazwę jednostki naukowej przeprowadzającej przewód doktorski, postępowanie habilitacyjne lub postępowanie w sprawie nadania tytułu naukowego; 5) numer PESEL, a w przypadku jego braku - numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz kraj wydania dokumentu tożsamości; 6) rok urodzenia; 7) kraj pochodzenia w przypadku cudzoziemców; 8) płeć; 9) dotyczące podstawowego miejsca pracy i dodatkowego miejsca pracy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym; 10) dotyczące dotychczas zajmowanych stanowisk, o których mowa w ust. 9, z oznaczeniem daty rozpoczęcia i zakończenia pracy na danym stanowisku; 11) wymiar czasu pracy; 12) dotyczące oświadczenia, o którym mowa w ust. 11. 11. Pracownicy, o których mowa w ust. 9, zatrudnieni w jednostkach naukowych ubiegających się o środki finansowe na zadania, o których mowa w art. 18 ust. 1, składają oświadczenie o wyrażeniu zgody na zaliczenie ich do liczby pracowników zatrudnionych w danej jednostce przy realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych. Pracownicy zatrudnieni na podstawie stosunku pracy w więcej niż jednej jednostce naukowej składają oświadczenie tylko w jednej, wybranej przez siebie, jednostce naukowej. 12. Dostęp do danych i informacji, o których mowa w ust. 3, 4 i 10, przysługuje Ministrowi, ministrowi nadzorującemu jednostkę naukową, kierownikowi jednostki naukowej zatrudniającej pracownika naukowego i Komitetowi Ewaluacji Jednostek Naukowych, a w przypadku uczelni - także rektorom w zakresie dotyczącym kierowanych przez nich jednostek naukowych. Dostęp do danych i informacji, o których mowa w ust. 10 pkt 1-9, przysługuje również Narodowemu Centrum Nauki, zwanemu dalej „Centrum Nauki”. 13. Dane i informacje, o których mowa w ust. 3, 4 i 10, z wyłączeniem informacji o przychodach jednostki naukowej, o których mowa w ust. 3 pkt 14, oraz danych, o których mowa w ust. 10 pkt 5-8 i 10-12, są powszechnie dostępne. 14. Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowy zakres danych i informacji, o których mowa w ust. 3 i 4, 2) terminy aktualizacji danych w Systemie, 3) sposób i formę udostępniania informacji zgromadzonych w Systemie - mając na uwadze powszechny dostęp do informacji o działalności badawczo-rozwojowej jednostek naukowych i efektach jej finansowania, z uwzględnieniem rodzaju