Obwieszczenie Ministra Infrastruktury i Rozwojuz dnia 23 stycznia 2015 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji Dział I Dział II - Prowadzenie ruchu na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Przygotowanie pociągów do jazdy Rozdział 2a - Przygotowanie pociągów do jazdy z wykorzystaniem systemu ERTMS/ETCS Rozdział 3 - Prowadzenie ruchu pociągów Rozdział 3a - Prowadzenie ruchu pociągów oraz manewry z wykorzystaniem systemu ERTMS/ETCS Rozdział 4 - Przyjmowanie, wyprawianie i przepuszczanie pociągów na posterunkach ruchu Rozdział 5 - Zamknięcia torów Rozdział 6 - Powiadamianie drużyn pociągowych i postępowanie w razie szczególnych wydarzeń Rozdział 7 - Postępowanie w razie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu i zdarzeń kolejowych Dział III - Sygnalizacja na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Sygnały nadawane przez semafory Rozdział 3 - Sygnały nadawane przez sygnalizatory powtarzające Rozdział 4 - Sygnały nadawane przez tarcze ostrzegawcze semaforowe Rozdział 5 - Sygnały nadawane przez tarcze ostrzegawcze przejazdowe Rozdział 6 - Tarcze manewrowe i rozrządowe Rozdział 7 - Zasady umieszczania sygnalizatorów Rozdział 8 - Sygnały zamknięcia toru Rozdział 9 - Sygnały zatrzymania i zmniejszenia prędkości podawane przenośnymi tarczami Rozdział 10 - Sygnały ogólnego stosowania dawane przez uprawnione osoby Rozdział 11 - Sygnały dawane dźwiękowym urządzeniem ostrzegającym pojazdu kolejowego Rozdział 12 - Sygnały dawane przy wyprawianiu i przepuszczaniu pociągów Rozdział 13 - Sygnały na pociągach i innych pojazdach kolejowych Rozdział 14 - Sygnały alarmowe Rozdział 15 - Wskaźniki Rozdział 15a - Wskaźniki stosowane do prowadzenia ruchu pociągów z wykorzystaniem systemu ERTMS/ETCS Rozdział 16 - Sygnały i wskaźniki stosowane wyłącznie na wyznaczonych liniach kolejowych i stacjach Rozdział 17 - Sygnały na semaforach świetlnych, tarczach ostrzegawczych i sygnalizatorach powtarzających, stosowane do odwołania Dział IV - Prowadzenie ruchu na liniach kolejowych wąskotorowych Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Przygotowanie pociągu do jazdy Rozdział 3 - Droga przebiegu pociągu Rozdział 4 - Zapowiadanie pociągów Rozdział 5 - Prowadzenie ruchu pociągów na podstawie zapowiadania pociągów Rozdział 6 - Krzyżowanie i spotkanie pociągów Rozdział 7 - Prowadzenie ruchu bez zapowiadania pociągów w czasie zamknięcia posterunku zapowiadawczego Rozdział 8 - Prowadzenie ruchu na podstawie zapowiadania pociągów w czasie zamknięcia posterunku zapowiadawczego Rozdział 9 - Prowadzenie dziennika ruchu Rozdział 10 - Prowadzenie raportu z jazdy Dział V - Sygnalizacja na liniach kolejowych wąskotorowych Rozdział 1 - Sygnały na semaforach i tarczach ostrzegawczych Rozdział 2 - Sygnały na pociągu Rozdział 3 - Sygnały dawane przez pracowników Rozdział 4 - Sygnały dawane podczas wykonywania próby hamulców zespolonych Rozdział 5 - Sygnały dawane podczas wykonywania manewrów Rozdział 6 - Sygnały drogowe Rozdział 7 - Wskaźniki Dział VI - Prowadzenie ruchu na liniach metra Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organizacja ruchu Rozdział 3 - Prowadzenie ruchu pociągów Rozdział 4 - Postępowanie przy ograniczonych możliwościach prowadzenia ruchu Rozdział 5 - Postępowanie w sytuacjach szczególnych Dział VII - Sygnalizacja na liniach metra Rozdział 1 - Postanowienia ogólne Rozdział 2 - Sygnały Rozdział 3 - Semafory Rozdział 4 - Sygnały na semaforach Rozdział 5 - Sygnały zamknięcia toru Rozdział 6 - Sygnały na tarczach manewrowych Rozdział 7 - Sygnały na pojazdach metra Rozdział 8 - Sygnały nadawane przez sygnalistę Rozdział 9 - Sygnały alarmowe Rozdział 10 - Wskaźniki stosowane na liniach metra Dział VIII - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 2 - Tablice hamowania pociągów Załącznik nr 3 - Zestawienie mas hamujących dla pojazdów kolejowych Załącznik nr 3 - Wzory sygnałów i wskaźników stosowanych na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych Załącznik nr 4 - Tablica hamowania pociągów dla kolei wąskotorowych. procenty wymaganej masy hamującej Załącznik nr 5 - Wzory sygnałów i wskaźników stosowanych na liniach kolejowych wąskotorowych Załącznik nr 6 - Wzory sygnałów i wskaźników stosowanych na liniach metra Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 i Nr 232, poz. 1378) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 172, poz. 1444), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 18 września 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 168, poz. 1198); 2) rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 18 września 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 173, poz. 1220); 3) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27 lutego 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 38, poz. 303); 4) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 lutego 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 63, poz. 325); 5) rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. poz. 1042); 6) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 lutego 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. poz. 357); 7) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 kwietnia 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. poz. 517). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje: 1) § 177 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 172, poz. 1444 oraz z 2007 r. Nr 173, poz. 1220), który stanowi: „ § 177. Przepisy wewnętrzne zarządców infrastruktury, przewoźników kolejowych i użytkowników bocznic kolejowych powinny zostać dostosowane do przepisów rozporządzenia w terminie do dnia 23 września 2008 r. ” ; 2) § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 18 września 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 168, poz. 1198), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 23 września 2006 r. ” ; 3) § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 18 września 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 173, poz. 1220), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 23 września 2007 r. ” ; 4) § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 38, poz. 303), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 5) § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lutego 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 63, poz. 325), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 6) § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. poz. 1042), które stanowią: „ § 2. Wskaźnik W 27 (rys. 189) o wzorze określonym w dotychczasowych przepisach stosuje się na liniach istniejących, które nie są modernizowane w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do czasu zastąpienia go wskaźnikiem W 27a (rys. 189a), jednak nie dłużej niż przez 2 lata od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem § 1 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 9 grudnia 2012 r. ” ; 7) § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 lutego 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. poz. 357), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 8) odnośnika nr 2 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 kwietnia 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. poz. 517), które stanowią: „ 2) Niniejsze rozporządzenie służy stosowaniu decyzji Komisji nr 2012/88/UE z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie technicznej specyfikacji interoperacyjności w zakresie podsystemów „Sterowanie” transeuropejskiego systemu kolei (Dz. Urz. UE L 51 z 23.02.2012, str. 1, z późn. zm.). ” „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji1)Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. poz. 1257). Na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1594, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 644, 768 i 962 oraz z 2015 r. poz. 200.) zarządza się, co następuje: Dział I § 1. Rozporządzenie określa ogólne warunki prowadzenia ruchu i sygnalizacji: 1) na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych; 2) na liniach kolejowych wąskotorowych; 3) na liniach metra. Dział II Prowadzenie ruchu na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych Rozdział 1 Przepisy ogólne § 2. 1. Sieć kolejowa składa się z linii kolejowych, których punkty początkowe i końcowe ustala zarządca infrastruktury. 2. Linie kolejowe dzielą się na: 1) odcinki - stanowiące część linii kolejowej między sąsiednimi stacjami węzłowymi albo między punktem początkowym lub końcowym linii kolejowej i najbliższą stacją węzłową; 2) szlaki - stanowiące część linii kolejowej między sąsiednimi posterunkami zapowiadawczymi lub posterunkiem zapowiadawczym i końcowym punktem linii; 3) odstępy - stanowiące część toru szlakowego między: a) posterunkiem zapowiadawczym a najbliższym posterunkiem odstępowym, bocznicowym lub semaforem odstępowym blokady samoczynnej, b) dwoma kolejnymi posterunkami odstępowymi lub bocznicowymi, c) posterunkiem odstępowym i bocznicowym, d) dwoma kolejnymi semaforami blokady samoczynnej dla tego samego kierunku jazdy przy danym torze. 3. Linia kolejowa łącząca dwie inne linie kolejowe z pominięciem stacji węzłowej stanowi łącznicę. § 3. 1. Na sieci kolejowej wyodrębnia się wyznaczone miejsca służące do eksploatacji kolei, zwane dalej „punktami eksploatacyjnymi”, które dzielą się na posterunki ruchu i punkty ekspedycyjne. 2. Zadaniem posterunku ruchu jest zapewnienie bezpiecznego i sprawnego prowadzenia ruchu kolejowego. 3. (uchylony).3)Przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lutego 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 63, poz. 325), które weszło w życie z dniem 8 kwietnia 2011 r. 4. Posterunek następczy służy do regulacji następstwa jazdy pociągów w ten sposób, że pozwala na przejazd lub odjazd pociągu tylko wówczas, gdy tor przyległego odstępu lub szlaku do tego posterunku jest wolny. Posterunki następcze dzielą się na: 1) posterunki zapowiadawcze, których zadaniem jest umożliwienie zmiany kolejności jazdy pociągów wyprawianych na tor szlakowy do niego przyległy; do posterunków tych zalicza się: a) stacje, które są posterunkami zapowiadawczymi, w obrębie których, oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się przynajmniej jeden tor główny dodatkowy, a pociągi mogą rozpoczynać i kończyć jazdę, krzyżować się i wyprzedzać, zmieniać kierunek jazdy lub swój skład, przy czym: - stację, na której łączą się szlaki z trzech lub więcej kierunków, nazywa się stacją węzłową, - stację, na której dokonywane jest tylko krzyżowanie i wyprzedzanie pociągów, nazywa się mijanką, b) posterunki odgałęźne, które urządza się poza stacją w miejscu odgałęzienia linii kolejowej lub łącznicy, przy przejściu ze szlaku jednotorowego w dwutorowy lub odwrotnie oraz w miejscu połączenia torów na szlaku; 2) posterunki bocznicowe, które urządza się na szlaku przy odgałęzieniu bocznicy; biorą one udział w prowadzeniu ruchu wszystkich pociągów kursujących na przyległych odstępach, jak posterunek odstępowy, i pociągów obsługujących bocznicę, jak posterunek zapowiadawczy. Jeżeli posterunek bocznicowy urządzany jest tylko dla umożliwienia wjazdu i wyjazdu pociągu obsługującego bocznicę i nie wyposaża się go w semafory, jest to posterunek pomocniczy; posterunek ten bierze udział w zapowiadaniu tylko pociągów obsługujących bocznicę; 3) posterunki odstępowe, których zadaniem jest wyłącznie regulacja następstwa pociągów, poprzez wydanie zezwolenia na ich przejazd tylko wówczas, gdy przyległy odstęp jest wolny; na szlakach wyposażonych w samoczynną blokadę liniową funkcje posterunków odstępowych spełniają samoczynne semafory odstępowe blokady. 5. (uchylony).3)Przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lutego 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 63, poz. 325), które weszło w życie z dniem 8 kwietnia 2011 r. 6. Granicę pomiędzy szlakiem a posterunkiem zapowiadawczym stanowi: 1) na liniach jednotorowych - semafor wjazdowy tego posterunku; 2) na liniach dwutorowych - miejsce znajdowania się semafora wjazdowego i linia prostopadła do osi torów, w miejscu ustawienia tego semafora, z wyjątkiem przypadków, w których granica między poszczególnymi torami szlakowymi a posterunkiem zapowiadawczym jest różna, to jest gdy: a) tory szlakowe oddalone są od siebie tak, że nie można określić linii prostopadłej do osi torów, w miejscu ustawienia semafora wjazdowego, wówczas granicą między tym torem szlakowym, przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest miejsce znajdujące się przy tym torze od strony szlaku w odległości 100 m przed najbliższym rozjazdem lub skrzyżowaniem, b) w torze najbliższy rozjazd lub skrzyżowanie znajduje się bliżej szlaku niż rozjazd lub skrzyżowanie w sąsiednim torze osłaniany semaforem wjazdowym, wówczas granicą między tym torem szlakowym, przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest miejsce znajdujące się przy tym torze od strony szlaku w odległości 100 m przed najbliższym rozjazdem lub skrzyżowaniem, c) przy torze znajduje się odnoszące się do tego toru urządzenie sygnałowe, za pomocą którego podaje się zezwolenie na wjazd pociągu, wówczas granicą między tym torem szlakowym a torem posterunku zapowiadawczego jest miejsce usytuowania tego urządzenia. § 4. Odcinek zdalnego prowadzenia ruchu jest to odcinek linii kolejowej przystosowany do prowadzenia ruchu z nastawni odcinkowej, w skład którego wchodzą posterunki ruchu zdalnie sterowane oraz znajdujące się między nimi szlaki. § 5. 14)Oznaczenie ust. 1 nadane przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Posterunek techniczny przeznaczony jest do wykonywania czynności ruchowych oraz bezpośredniego organizowania i nadzorowania tych czynności. Posterunki te dzielą się na posterunki nastawcze, dyspozytorskie, dróżnika przejazdowego oraz stwierdzenia końca pociągu. 25)Dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Organizację pracy oraz sposób postępowania pracowników obsługi ruchowych posterunków technicznych określa zarządca infrastruktury w przepisach wewnętrznych. § 6. 1. Dla każdego posterunku ruchu i odcinka zdalnego prowadzenia ruchu zarządca infrastruktury sporządza regulaminy techniczne według szczegółowych zasad określonych w przepisach wewnętrznych. 2. W regulaminie technicznym zamieszcza się szczegółowe postanowienia dostosowujące ogólnie obowiązujące przepisy do warunków miejscowych, w zakresie czynności związanych z prowadzeniem ruchu pociągów i manewrów oraz obsługą punktów ekspedycyjnych i bocznic kolejowych. 3. Dla każdej bocznicy kolejowej użytkownik bocznicy sporządza regulamin pracy bocznicy kolejowej, który podlega uzgodnieniu w zakresie techniczno-ruchowym z zarządcą infrastruktury, z którego torami bocznica jest połączona. 4. W regulaminie pracy bocznicy kolejowej zamieszcza się szczegółowe postanowienia dostosowujące ogólnie obowiązujące przepisy do warunków miejscowych, w zakresie czynności związanych z prowadzeniem ruchu pociągów i manewrów oraz obsługą punktów ładunkowych na bocznicy. § 7. 1. Pojazdy kolejowe dzielą się na tabor kolejowy i pojazdy pomocnicze. 2. Tabor kolejowy dzieli się na tabor zwykły i tabor specjalny. 3. Tabor zwykły stanowią pojazdy kolejowe przystosowane do kursowania w składzie pociągu na ogólnych zasadach, przeznaczone do przewozu osób i rzeczy. W szczególności są to: 1) wszystkie typy lokomotyw, zespoły trakcyjne i inne pojazdy silnikowe, zwane pojazdami trakcyjnymi; 2) wagony osobowe i towarowe, w tym także naczepy siodłowe na wózkach kolejowych, z których każdy traktowany jest jak odrębny wagon. 4. Tabor specjalny są to pojazdy kolejowe przeznaczone w szczególności do prac remontowo-budowlanych lub ratunkowych, których budowa pozwala na kursowanie samodzielne lub w składzie pociągu, przy zachowaniu określonych warunków dotyczących w szczególności miejsca ustawienia w składzie pociągu i prędkości jazdy. 5. Do taboru specjalnego zalicza się w szczególności: maszyny do kolejowych robót budowlanych, pojazdy do utrzymania i naprawy sieci trakcyjnej, żurawie kolejowe, wózki motorowe. 6. Na ścianach bocznych taboru specjalnego powinna być wskazana maksymalna prędkość jazdy, miejsce ustawienia w składzie pociągu i inne ograniczenia techniczne. 7. Pojazdy pomocnicze są to pojazdy kolejowe, których budowa nie pozwala na ich włączenie do składu pociągu, a w szczególności: maszyny budowlane na kołach, ciągniki szynowe, drezyny i wózki robocze oraz niektóre typy pojazdów ratunkowych. § 8. 1. Pociąg jest to skład wagonów lub innych pojazdów kolejowych sprzęgniętych z czynnym pojazdem trakcyjnym lub pojazd trakcyjny osygnalizowany i przygotowany do jazdy lub znajdujący się w drodze. 2. Na zasadach prowadzenia ruchu pociągów kursują: 1) tabor specjalny; 2) pojazdy pomocnicze oddziałujące na urządzenia sterowania ruchem kolejowym. § 9. 1. Manewry są to wszelkie zamierzone ruchy pojazdów kolejowych oraz związane z nimi czynności na torach, z wyjątkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociągów. 2. Manewry mogą być wykonywane pojazdami kolejowymi z napędem lub z wykorzystaniem siły ciężkości, z zastosowaniem górek rozrządowych, torów na pochyleniach, z wykorzystaniem ciągników szynowych i drogowych, siły ludzkiej lub specjalnych urządzeń mechanicznych. 3. Szc