Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansówz dnia 21 listopada 2016 r.w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz sprawozdań z działalności ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Prowadzenie ksiąg rachunkowych Rozdział 3 - Ewidencja i wycena lokat Rozdział 4 - Ustalenie wyniku finansowego oraz wycena niektórych aktywów i pasywów Rozdział 5 - Roczne sprawozdanie z działalności Funduszu Rozdział 6 - Kwartalne sprawozdanie z działalności Funduszu Rozdział 7 - Turystyczny Fundusz Gwarancyjny Rozdział 8 - przepis przejściowy i przepis końcowy Załącznik nr 1 - Zakres informacji wykazywanych w rocznym sprawozdaniu z działalności funduszu Załącznik nr 2 - Objaśnienia do rocznego sprawozdania z działalności Funduszu Załącznik nr 3 - Zakres informacji wykazywanych w kwartalnym sprawozdaniu z działalności Funduszu Treść rozporządzenia Na podstawie art. 119 ust. 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 392, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 827, z 2015 r. poz. 1273, 1691, 1844 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 1334.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczególne zasady rachunkowości Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w tym zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej; 2) szczegółowe warunki i tryb składania: a) rocznego sprawozdania z działalności, o którym mowa w art. 119 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zwanej dalej „ustawą”, b) kwartalnych sprawozdań z działalności, o których mowa w art. 98 ust. 5 ustawy - w tym terminy ich składania oraz zakres danych, jakie powinny zawierać te sprawozdania. § 2. Określenia użyte w rozporządzeniu oznaczają: 1) Fundusz - Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny; 2) fundusz pomocowy - fundusz tworzony w celu zapewnienia środków na finansowanie zadań Funduszu związanych z udzielaniem zwrotnej pomocy finansowej, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy, tworzony z wpłat zakładów ubezpieczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy; 3) fundusz statutowy - fundusz tworzony z rozliczenia wyniku finansowego Funduszu; 4) koszty informatycznej bazy danych - koszty związane bezpośrednio z realizacją zadań określonych w art. 102a ust. 1 ustawy, obejmujące w szczególności koszty wynagrodzeń pracowników bezpośrednio zajmujących się obsługą bazy wraz z narzutami, koszty związane z rozwojem i utrzymaniem bazy - w szczególności amortyzację, koszty utrzymania systemów informatycznych, koszty usług doradczych, prawnych oraz audytu bezpieczeństwa informacji; 5) koszty likwidacji szkód - koszty związane bezpośrednio z wykonywaniem czynności, o których mowa w art. 4 ust. 7 pkt 3, ust. 8 pkt 2 i 3 oraz ust. 9 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. poz. 1844 oraz z 2016 r. poz. 615), zwanej dalej „ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej”, obejmujące w szczególności koszty usług obcych, w tym wynagrodzenia zakładów ubezpieczeń z tytułu likwidacji szkód, koszty opinii i ekspertyz dotyczących oceny szkody, usług prawnych, obsługi likwidacji szkody i wypłaty odszkodowania oraz koszty postępowań sądowych i egzekucyjnych dotyczących spraw spornych; 6) koszty obsługi Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego - koszty związane z obsługą Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, o których mowa w art. 10e ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 187 i 1334), zwanej dalej „ustawą o usługach turystycznych”, obejmujące w szczególności: a) koszty obsługi rozliczeń składek należnych od przedsiębiorców na rzecz Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, b) koszty obsługi rozliczeń kosztów powrotu klientów z imprezy turystycznej, c) koszty obsługi rozliczeń zwrotów wpłat wniesionych przez klientów niezrealizowanych imprez turystycznych, d) koszty gromadzenia i przetwarzania danych zawartych w deklaracjach, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o usługach turystycznych, oraz ich analiz, oceny ryzyka i adekwatności posiadanych środków, e) koszty wynagrodzeń i szkoleń pracowników zajmujących się obsługą Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego wraz z narzutami, f) koszty nabycia rzeczowych składników majątku oraz wartości niematerialnych i prawnych Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego do obsługi rozliczeń z lit. a-c oraz przetwarzania danych z lit. d, g) koszty związane z utrzymaniem systemów informatycznych w zakresie niezbędnym do obsługi Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, h) koszty usług doradczych i prawnych w zakresie obsługi Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, i) koszty audytu bezpieczeństwa informacji, j) koszty stałe utrzymania Funduszu w części przypadającej na obsługę Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego; 7) koszty ośrodka informacji - koszty związane bezpośrednio z realizacją zadań Funduszu, o których mowa w art. 102 ust. 2-4, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1-5 ustawy, obejmujące koszty bezpośrednie wynagrodzeń pracowników zajmujących się obsługą ośrodka informacji, wraz z narzutami, koszty związane z rozwojem i utrzymaniem systemów informatycznych ośrodka informacji - w szczególności amortyzację, koszty utrzymania systemów informatycznych oraz koszty usług doradczych, prawnych i usługi audytu bezpieczeństwa informacji; 8) koszty windykacji opłat - koszty związane bezpośrednio z dochodzeniem opłat, o których mowa w art. 88 ust. 7 ustawy, obejmujące w szczególności koszty postępowań sądowych i egzekucyjnych oraz koszty usług pocztowych i bankowych; 9) koszty windykacji regresów - koszty związane bezpośrednio z prowadzeniem postępowań regresowych w przypadkach, o których mowa w art. 110 ust. 1 ustawy, obejmujące w szczególności koszty postępowań sądowych i egzekucyjnych oraz koszty usług pocztowych i bankowych; 10) opłata - opłatę, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy, wnoszoną na rzecz Funduszu z tytułu niespełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, z uwzględnieniem gradacji w zakresie określonym w art. 88 ust. 3 ustawy; 11) organ nadzoru - Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 174, 615, 888, 996 i 1823); 12) regres - roszczenie wobec osoby zobowiązanej do zwrotu wypłaconego przez Fundusz odszkodowania lub świadczenia, o których mowa w art. 110 ust. 1 ustawy, powiększone o koszty likwidacji szkody, z wyłączeniem kwot, o których mowa w art. 14 ust. 4a i art. 98 ust. 4 ustawy, zaliczanych do zwrotów odszkodowań; 13) rezerwy ubezpieczeniowe - rezerwy tworzone przez Fundusz na pokrycie szacowanych zobowiązań Funduszu wynikających: a) ze szkód z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, obejmujących szkody zaistniałe i zgłoszone do Funduszu, a niezlikwidowane do dnia bilansowego, uwzględniające szacowaną wartość zwrotów odszkodowań, regresów oraz szacowane koszty likwidacji szkód, stanowiące rezerwy na szkody zgłoszone do Funduszu, b) ze szkód z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, obejmujących szkody zaistniałe i niezgłoszone do Funduszu do dnia bilansowego, stanowiące rezerwy na szkody niezgłoszone do Funduszu, c) z wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I albo II załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w postaci rezerw techniczno -ubezpieczeniowych przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń, utworzonych na podstawie ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej; 14) rezerwy na niewypłacone odszkodowania i świadczenia - rezerwy, o których mowa w pkt 13 lit. a i b; 15) udziały, aktywa finansowe, skorygowana cena nabycia, aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, pożyczki udzielone i należności własne, aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności, aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, wartość godziwa - pojęcia określone odpowiednio w art. 3 ust. 1 pkt 4 i 24, art. 28 ust. 8a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047), zwanej dalej „ustawą o rachunkowości”, oraz w § 6-9 i § 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. poz. 1674, z 2004 r. poz. 266, z 2005 r. poz. 2146, z 2008 r. poz. 1508 oraz z 2015 r. poz. 1850); 16) udzielone pożyczki - zwrotną pomoc finansową, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy, udzieloną przez Fundusz zakładowi ubezpieczeń przejmującemu portfel ubezpieczeń obowiązkowych z funduszu pomocowego; 17) Turystyczny Fundusz Gwarancyjny - wyodrębniony rachunek w Funduszu, o którym mowa w art. 10c ustawy o usługach turystycznych, zapewniający odrębność jego aktywów i zobowiązań. § 3. 1. Fundusz prowadzi wyodrębnioną ewidencję: 1) szkód, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, oraz odszkodowań wypłaconych zgodnie z art. 98 ust. 1 i 1a ustawy; 2) szkód, o których mowa w art. 98 ust. 2 ustawy; 3) regresów; 4) zwrotów odszkodowań; 5) wierzytelności Funduszu - w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń, odrębnie dla każdego zakładu; 6) opłat; 7) udzielonych pożyczek oraz przychodów i kosztów z nimi związanych; 8) składek należnych od zakładów ubezpieczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy; 9) kosztów własnych Funduszu, z wyodrębnieniem kosztów pełnienia funkcji ośrodka informacji, o którym mowa w art. 102 ust. 1 ustawy, oraz kosztów informatycznej bazy danych, o których mowa w art. 102a ust. 1 ustawy; 10) składek na rzecz Funduszu, stanowiących dochód wynikający z art. 117 ust. 2 pkt 3a ustawy, obejmujących: a) składki początkowe oraz b) składki podstawowe. 2. Ewidencja, o której mowa w ust. 1: 1) pkt 1, 2, 4, 5, 7, 8 i 10 - jest prowadzona w podziale na zakłady ubezpieczeń; 2) pkt 1-4 - jest prowadzona indywidualnie dla każdej szkody; 3) pkt 7 - jest prowadzona dla każdego przypadku udzielonej pomocy zwrotnej; 4) pkt 3 i 6 - jest prowadzona indywidualnie dla każdego kontrahenta. Rozdział 2 Prowadzenie ksiąg rachunkowych § 4. Księgi rachunkowe są prowadzone w siedzibie Funduszu. Prowadzenie ksiąg rachunkowych nie może być powierzone podmiotowi, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o rachunkowości. § 5. 1. W księgach rachunkowych są ujmowane osiągnięte przez Fundusz przychody i związane z nimi koszty dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. 2. Przychody obejmują w szczególności przychody ze źródeł określonych w art. 117 ust. 2 ustawy. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 4 oraz w art. 98 ust. 1-2 ustawy, odszkodowania są ujmowane jako zobowiązania z chwilą ich zatwierdzenia do wypłaty przez Fundusz. 4. Szacowane kwoty zobowiązań z tytułu powodujących odpowiedzialność Funduszu zdarzeń określonych w art. 98 ust. 1 i 2 ustawy są ujmowane w postaci rezerw na niewypłacone odszkodowania i świadczenia. Kwoty z tytułu wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I albo II załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej są ujmowane w wysokości rezerw techniczno -ubezpieczeniowych utworzonych odpowiednio na dzień ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń. § 6. 1. Przychody ze składki, o której mowa w art. 117 ust. 3 ustawy, obejmują kwoty należne za okres, którego dotyczą. 2. Przychody ze składki, o której mowa w art. 112 ust. 1 ustawy, są ujmowane w księgach rachunkowych Funduszu w wysokości określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy. 3. Przychody ze składek, o których mowa w ust. 1 i 2, są ujmowane w oparciu o składkę przypisaną zdefiniowaną w § 2 ust. 1 pkt 15 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (Dz. U. poz. 562), zwanego dalej „rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji”. § 7. 1. Przychody ze składek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 10 lit. a, są ujmowane w miesiącu, w którym zostały wpłacone. 2. Przychody ze składek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 10 lit. b, są ujmowane w miesiącu, w którym stają się należne. 3. Przychody ze składek, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 10 lit. b, są ujmowane w oparciu o składkę przypisaną zdefiniowaną w § 2 ust. 1 pkt 15 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. § 8. 1. Fundusz rejestruje na bieżąco: 1) szkody zgłoszone z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu; 2) dochodzone regresy w przypadkach określonych w art. 98 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a ustawy; 3) dochodzone roszczenia z tytułu opłat; 4) szkody przejęte przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych; 5) wierzytelności przejęte przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej; 6) dochodzone wierzytelności z tytułu podziału masy upadłości zakładu ubezpieczeń, związane ze spłatą wierzytelności w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń; 7) dochodzone zwroty odszkodowań. 2. Na podstawie danych zawartych w rejestrach Fundusz, w postaci rezerw ubezpieczeniowych, ewidencjonuje: 1) szacowane zobowiązania z tytułu szkód z ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, zgłoszonych, a niezlikwidowanych do dnia bilansowego; 2) szacowane zobowiązania z tytułu szkód przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w zakresie ubezpieczeń obowiązkowych; 3) szacowane zobowiązania z tytułu wierzytelności przejętych przez Fundusz w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność w dziale I załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej; 4) szacowaną wartość zwrotów odszkodowań (jako wartość ujemną). 3. Fundusz, na podstawie danych zawartych w rejestrach, ujmuje w aktywach szacowaną wysokość dochodzonych regresów i opłat oraz wierzytelności z tytułu podziału masy upadłości zakładu ubezpieczeń, związanych ze spłatą wierzytelności w przypadku upadłości lub likwidacji zakładu ubezpieczeń. § 9. 1. Fundusz prowadzi rejestr szkód, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, na podstawie informacji otrzymanych od zakładów ubezpieczeń, do których zgłoszono roszczenie, oraz na podstawie informacji o szkodach zgłoszonych bezpośrednio do Funduszu. 2. Rejestr obejmuje: 1) nazwę zakładu ubezpieczeń, do którego zgłoszono roszczenie lub któremu Fundusz powierzył likwidację szkody; 2) datę i numer rejestracji szkody, datę wystąpienia szkody oraz datę zgłoszenia roszczenia do zakładu ubezpieczeń; 3) grupę i rodzaj ubezpieczenia, którego szkoda dotyczy; 4) dane identyfikujące osobę trzecią, jeżeli ustalono sprawcę szkody; 5) wysokość roszczenia odszkodowawczego lub jego oszacowania; 6) wysokość szacowanego odszkodowania ustaloną przez zakład ubezpieczeń w wyniku likwidacji szkody, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie; 7) datę przekazania przez zakład ubezpieczeń do Funduszu dokumentacji szkodowej i oszacowania przez zakład ubezpieczeń kwoty do wypłaty; 8) wysokość szacowanego odszkodowania ustaloną przez Fundusz, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie; 9) datę zatwierdzenia kwot do wypłaty przez Fundusz; 10) kwoty wypłacone przez Fundusz oraz datę ich wypłaty; 11) w przypadku ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - datę przekazania przez Fundusz dokumentacji szkodowej do zakładu ubezpieczeń. 3. Rejestr jest prowadzony w sposób umożliwiający sporządzenie na dzień bilansowy wykazu zobowiązań z tytułu szkód, dla których ustalono odpowiedzialność Funduszu, zgłoszonych, a niezlikwidowanych do dnia bilansowego, w podziale na: 1) lata kalendarzowe zgłoszenia szkody; 2) zakłady ubezpieczeń, do których zgłoszono roszczenie. 4. Wykaz szacowanych zobowiązań z tytułu szkód zgłoszonych zawiera: 1) wykaz szkód zgłoszonych do Funduszu w okresie sprawozdawczym, obejmujący dla każdej szkody: a) numer rejestracji szkody, b) datę zgłoszenia szkody, c) kwoty wypłacone w bieżącym okresie sprawozdawczym, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie, d) wartość zobowiązania na koniec okresu sprawozdawczego, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie, e) nazwę zakładu ubezpieczeń, któremu powierzono likwidację szkody; 2) wykaz szkód zgłoszonych do Funduszu w poprzednim okresie sprawozdawczym, a niezlikwidowanych do końca tego okresu, obejmujący dla każdej szkody dane, o których mowa w pkt 1, a ponadto: a) datę powstania szkody, b) wysokość zobowiązania na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego, odrębnie dla szkody na mieniu i dla szkody na osobie. § 10. 1. Dla każdej zgłoszonej szkody Fundusz prowadzi dokumentację szkodową, opatrzoną numerem rejestracji szkody. 2. Dokumentacja szkodowa zawiera ponumerowane dokumenty dotyczące zdarzenia i związanego z nim zgłoszenia szkody oraz dokumenty zawierające opis elementów szkody. 3. Fundusz uzupełnia dokumentację szkodową, przekazywaną do Funduszu przez zakład ubezpieczeń niezwłocznie po zakończeniu likwidacji szkody i ustaleniu odpowiedzialności Funduszu, o informacje dotyczące wpłat i wypłat związanych ze szkodą. 4. Dokumentacja szkodowa może być prowadzona w postaci papierowej albo elektronicznej. § 11. 1. Wysokość szacowanego zobowiązania z tytułu szkód zgłoszonych jest ustalana indywidualnie dla każdej szkody w kwocie przewidywanej wypłaty, według stanu na dzień bilansowy. 2. Zobowiązanie z tytułu zgłoszonej szkody, dla której ustalono odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń, podlega redukcji do kwoty zero. 3. Wysokość świadczenia płatnego okresowo w formie rent jest ustalana przy zastosowaniu metody aktuarialnej, w sposób przewidziany dla ubezpieczeń na życie, zgodnie z § 36 ust. 6, § 42 i § 46 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. 4. Kwoty zatwierdzone przez Fundusz do wypłaty są ujmowane w księgach rachunkowych jako zobowiązanie do wypłaty z tytułu szkód. 5. Wypłaty są dokonywane jednorazowo albo w ratach. 6. W przypadku wypłaty świadczeń w formie rent należne kwoty nie podlegają przeszacowaniu, z wyjątkiem zmian z tytułu aktualizacji wyceny na dzień bilansowy, przy zastosowaniu metody aktuarialnej, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji; przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. § 12. 1. Fundusz prowadzi rejestr dochodzonych regresów, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, w podziale na lata, w sposób umożliwiający ustalenie: 1) numeru identyfikacyjnego regresu; 2) numeru szkody, której dotyczy regres, a w przypadku gdy regres dotyczy dwóch lub więcej szkód - numerów wszystkich szkód; 3) danych identyfikujących osobę zobowiązaną do zwrotu Funduszowi wypłaconych odszkodowań, świadczeń i poniesionych kosztów; 4) daty podjęcia dochodzenia regresu, którą jest data skierowania wezwania do zapłaty; 5) kwalifikacji szkody, której regres dotyczy, zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 i 4; 6) kwoty regresu, w