Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwaz dnia 4 marca 2016 r.w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Ośrodek szkolenia kierowców Rozdział 3 - Szkolenie osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub Rozdział 4 - Szkolenie instruktorów i wykładowców Rozdział 5 - Warsztaty doskonalenia zawodowego instruktorów i wykładowców Rozdział 6 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 1 - Szczegółowy program szkolenia dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, motorowerami lub tramwajami Załącznik nr 2 - Wzór książki ewidencji osób szkolonych Załącznik nr 3 - Wzór karty przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych Załącznik nr 4 - Wzór karty przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na instruktorów Załącznik nr 5 - Wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu kwalifikacyjnego dla kandydatów na instruktorów lub wykładowców Treść rozporządzenia Na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 541, 1045, 1273, 1327, 1893, 2183 i 2281) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe wymagania w zakresie wyposażenia dydaktycznego, warunków lokalowych i placu manewrowego: a) ośrodków szkolenia kierowców i innych podmiotów prowadzących szkolenie osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem, b) ośrodków szkolenia kierowców i innych podmiotów prowadzących szkolenie osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem, spełniających dodatkowe wymagania w zakresie, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami; 2) szczegółowy program oraz szczegółowe warunki, tryb, zakres i sposób prowadzenia: a) szkolenia osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem, b) szkolenia kandydatów na instruktorów i instruktorów oraz kandydatów na wykładowców i wykładowców, c) warsztatów doskonalenia zawodowego dla instruktorów i wykładowców; 3) szczegółowe warunki i tryb: a) postępowania z dokumentami dotyczącymi osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem i kandydatów na instruktorów oraz wzory stosowanych dokumentów, b) prowadzenia dokumentacji przez ośrodki szkolenia kierowców; 4) wzory dokumentów związanych z prowadzeniem szkolenia. oraz z 2016 r. poz. 27. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami; 2) pozwoleniu - rozumie się przez to pozwolenie na kierowanie tramwajem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy; 3) osobie szkolonej - rozumie się przez to osobę, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy; 4) egzaminie państwowym - rozumie się przez to egzamin, o którym mowa w art. 51 ustawy; 5) egzaminie wewnętrznym - rozumie się przez to egzamin, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy; 6) ośrodku egzaminowania - rozumie się przez to wojewódzki ośrodek ruchu drogowego, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy; 7) osobie egzaminowanej - rozumie się przez to osoby, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy; 8) pojeździe szkoleniowym - rozumie się przez to pojazdy, o których mowa w art. 24 ustawy; 9) pojeździe z automatyczną skrzynią biegów - rozumie się przez to pojazd, w którym nie ma pedału sprzęgła, a w przypadku motorowerów i motocykli ręcznej dźwigni sprzęgła; 10) profilu kandydata na kierowcę - rozumie się przez to profil, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy. Rozdział 2 Ośrodek szkolenia kierowców § 3. 1. Ośrodek szkolenia kierowców i inne podmioty prowadzące szkolenie osób szkolonych powinny spełniać następujące wymagania: 1) sala wykładowa powinna: a) mieć powierzchnię nie mniejszą niż 25 m2, b) być wyposażona w stoliki i miejsca siedzące dla każdej osoby biorącej udział w szkoleniu, c) być przystosowana do szkolenia minimum 10 osób, d) być oświetlona, ogrzewana i przewietrzana, e) być odizolowana od innych pomieszczeń, f) być oznaczona nazwą ośrodka szkolenia kierowców oraz informacją „Sala wykładowa”, g) być wyposażona w pomoce dydaktyczne odpowiadające obowiązującemu stanowi prawnemu, obejmujące co najmniej: - tablicę do pisania, - makietę lub programy komputerowe umożliwiające symulowanie sytuacji na drodze, - tablice poglądowe z zakresu szkolenia, programy komputerowe lub filmy wideo prezentujące: zasady bezpiecznego poruszania się w ruchu drogowym, zasady kierowania pojazdem, podstawowe czynności kontrolno-obsługowe i zasady udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadku, - przedmioty i urządzenia umożliwiające korzystanie z tych pomocy dydaktycznych; 2) pomieszczenie biurowe powinno: a) być oznaczone przez wskazanie nazwy, adresu oraz godzin pracy ośrodka szkolenia kierowców, b) umożliwiać obsługę osób i przechowywanie dokumentacji związanej z prowadzonymi szkoleniami w sposób uniemożliwiający dostęp osób postronnych; 3) plac manewrowy powinien: a) mieć nawierzchnię asfaltową, betonową lub kostkową, b) być wyłączony z ruchu pojazdów innych niż pojazdy szkoleniowe, c) umożliwiać, przez trwałe wyznaczenie odpowiednich stanowisk, wykonanie każdego z zadań egzaminacyjnych przewidzianych do wykonania na placu manewrowym na egzaminie państwowym, z wyjątkiem ruszania na wzniesieniu, odpowiednio do zakresu prowadzonego szkolenia, d) umożliwiać jazdę tramwajem na odcinku o długości co najmniej 100 m oraz powinien być wyposażony w sieć trakcyjną i torowisko umożliwiające realizację zadań wchodzących w skład części praktycznej egzaminu w zakresie pozwolenia realizowanej na placu manewrowym - dotyczy podmiotu prowadzącego szkolenie w zakresie pozwolenia. 2. Jeżeli w sali wykładowej jest prowadzone jednocześnie szkolenie dla więcej niż 20 osób, to minimalna wymagana powierzchnia sali zostaje zwiększona o 1 m2 - dla każdej szkolonej osoby powyżej liczby 20 osób. 3. W pobliżu sali wykładowej powinna znajdować się toaleta. 4. Pojazdy wykorzystywane do prowadzenia szkolenia powinny być oznaczone nazwą i adresem ośrodka szkolenia kierowców umieszczonymi na zewnątrz pojazdu na jego prawej i lewej stronie - z wyjątkiem motocykli, przyczep i tramwajów; litery i cyfry oznaczenia powinny być czytelne. 5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do ośrodków szkolenia kierowców prowadzonych przez jednostki wojskowe oraz jednostki organizacyjne służb podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz do pojazdów zastępczych stosowanych do prowadzenia szkolenia w przypadku pozostawienia podstawowego pojazdu szkoleniowego w naprawie. § 4. W celu uzyskania poświadczenia o spełnianiu dodatkowych wymagań, zwanego dalej „poświadczeniem”, oprócz wymagań, o których mowa w § 3 i art. 31 ust. 1 ustawy, należy spełnić następujące dodatkowe wymagania w zakresie: 1) sali wykładowej, która powinna być wyposażona w: a) cyfrowe urządzenie zobrazowania wielkoformatowego oraz urządzenie komputerowe umożliwiające współpracę z tym urządzeniem, b) stanowiska komputerowe przeznaczone do prowadzenia szkolenia w sposób, o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy - jeżeli takie szkolenie ma być prowadzone; 2) lokalu biurowego, który powinien: a) posiadać osobne pomieszczenie wyłącznie do przyjmowania interesantów, b) zapewniać przechowywanie dokumentacji związanej ze szkoleniem w sposób uniemożliwiający dostęp osób postronnych, c) być wyposażony w telefon, d) być wyposażony w komputer z dostępem do Internetu; 3) placu manewrowego, który powinien umożliwiać, przez trwałe wyznaczenie odpowiednich stanowisk, wykonanie każdego z zadań egzaminacyjnych przewidzianych do wykonania na placu manewrowym na egzaminie państwowym dla prawa jazdy kategorii objętej poświadczeniem; 4) prowadzenia szkolenia, o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy - należy dysponować odpowiednim specjalistycznym oprogramowaniem komputerowym wspomagającym proces kształcenia, które powinno zapewnić co najmniej: a) przydzielenie osobie szkolonej indywidualnego identyfikatora pozwalającego na bezpośrednie śledzenie jej postępów w nauce, b) przeprowadzenie zajęć w zakresie i w czasie wymaganych programem szkolenia, c) zabezpieczenie przed ingerencją w kolejność prowadzonych zajęć, d) przeprowadzenie testu sprawdzającego wiedzę po każdym module tematycznym szkolenia oraz zabezpieczenie przed ingerencją w jego wynik, e) możliwość kontynuowania szkolenia wyłącznie po uprzednim uzyskaniu pozytywnego wyniku z testu sprawdzającego wiedzę, o którym mowa w lit. d. Rozdział 3 Szkolenie osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem § 5. 1. Szkolenie osoby szkolonej jest przeprowadzane jako: 1) szkolenie podstawowe - przed przystąpieniem po raz pierwszy do egzaminu państwowego, w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub pozwolenia; 2) szkolenie uzupełniające - przeprowadzane na wniosek osoby, która ukończyła szkolenie podstawowe. 2. Szkolenie: 1) podstawowe - przeprowadza się zgodnie ze szczegółowym programem szkolenia dla osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, motorowerami lub tramwajami, który jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia; 2) uzupełniające - przeprowadza się w zakresie ustalonym przez osobę szkoloną i kierownika ośrodka szkolenia kierowców, na podstawie szczegółowego programu szkolenia, o którym mowa w pkt 1. 3. W przypadku osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - posiadających prawo jazdy kategorii C lub D, 2) AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, D1 lub D - posiadających odpowiednio prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, D1 lub D z ograniczeniem do prowadzenia tylko pojazdów z automatyczną skrzynią biegów - uznaje się, że te osoby odbyły szkolenie podstawowe w ramach procedury uzyskiwania dotychczas posiadanych uprawnień. § 6. 1. Przed rozpoczęciem szkolenia osoba szkolona informuje ośrodek szkolenia kierowców, jednostkę wojskową, jednostkę organizacyjną służb podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo szkołę o numerze identyfikującym profil kandydata na kierowcę umieszczonym w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 16a ustawy. 2. Ośrodek szkolenia kierowców przed przyjęciem na szkolenie podstawowe lub szkolenie uzupełniające: 1) sprawdza, czy osoba szkolona spełnia warunki, o których mowa w art. 22 ustawy; 2) pobiera na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, oraz na podstawie numeru PESEL osoby szkolonej albo daty urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL informacje i dane zawarte w profilu kandydata na kierowcę udostępnionym w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 16a ustawy; 3) wpisuje imię i nazwisko osoby szkolonej, jej numer PESEL albo datę urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL oraz rodzaj szkolenia do książki ewidencji osób szkolonych; 4) przydziela osobie szkolonej instruktora prowadzącego; 5) wydaje osobie szkolonej kartę przeprowadzonych zajęć stosowaną na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych lub tworzy dla niej kartę w systemie teleinformatycznym ośrodka szkolenia kierowców przed rozpoczęciem szkolenia w części: a) teoretycznej albo b) praktycznej - jeżeli zakres szkolenia obejmuje wyłącznie zajęcia praktyczne; 6) wpisuje do karty przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych numer ewidencyjny instruktora prowadzącego przydzielonego danej osobie szkolonej. 3. Jednostka wojskowa lub jednostka organizacyjna służb podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, przyjmując osobę na szkolenie podstawowe lub uzupełniające: 1) pobiera na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, oraz na podstawie numeru PESEL osoby szkolonej albo daty urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL informacje i dane zawarte w profilu kandydata na kierowcę udostępnionym w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 16a ustawy; 2) wpisuje imię i nazwisko osoby szkolonej oraz jej numer PESEL albo datę urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL do książki ewidencji osób szkolonych oraz do dziennika przeprowadzonych zajęć; 3) wydaje osobie szkolonej kartę przeprowadzonych zajęć stosowaną na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych przed rozpoczęciem części praktycznej szkolenia; 4) wpisuje do karty przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych numer ewidencyjny instruktora prowadzącego przydzielonego danej osobie szkolonej. 4. Szkoła, rozpoczynając zajęcia szkolne: 1) pobiera na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, oraz na podstawie numeru PESEL osoby szkolonej albo daty urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL informacje i dane zawarte w profilu kandydata na kierowcę udostępnionym w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 16a ustawy; 2) wpisuje imię i nazwisko osoby szkolonej oraz jej numer PESEL albo datę urodzenia w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL do książki ewidencji osób szkolonych oraz do dziennika przeprowadzonych zajęć; 3) wydaje osobie szkolonej kartę przeprowadzonych zajęć stosowaną na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych przed rozpoczęciem części praktycznej szkolenia; 4) wpisuje do karty przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych numer ewidencyjny instruktora prowadzącego przydzielonego danej osobie szkolonej. 5. Wzór książki ewidencji osób szkolonych jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 6. Wzór karty przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 7. Dokumenty, o których mowa w ust. 2 pkt 3 i 5, ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 4 pkt 2 i 3, mogą być prowadzone w odpowiadającej im postaci elektronicznej w systemie teleinformatycznym umożliwiającym niezwłoczny odczyt lub wydruk całości lub części zapisanych danych. Kierownik podmiotu prowadzącego szkolenie potwierdza swoje wpisy bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu lub profilem zaufanym ePUAP, zgodnie z ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114), a instruktor, wykładowca, osoba, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 757, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 1245 i 1635, z 2014 r. poz. 1802,), lub osoba szkolona - podpisem elektronicznym lub unikalnym identyfikatorem i hasłem nadanymi w tym systemie. § 7. 1. Instruktor prowadzący: 1) koordynuje realizację procesu szkolenia kandydata na kierowcę lub motorniczego; 2) może brać udział w części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy na pisemny wniosek osoby szkolonej; 3) nie może ingerować w przebieg egzaminu, o którym mowa w pkt 2. 2. Instruktor prowadzący przeprowadza: 1) co najmniej 50% szkolenia praktycznego dla osoby szkolonej w danym ośrodku szkolenia kierowców; 2) egzamin wewnętrzny lub uczestniczy w nim. 3. Za instruktora prowadzącego uznaje się także instruktora, który: 1) został wyznaczony dla osoby szkolonej przez kierownika ośrodka szkolenia kierowców, jeżeli dotychczasowy instruktor nie prowadzi szkolenia w danej jednostce lub udokumentowane okoliczności uniemożliwiają mu wykonywanie obowiązków; 2) został wyznaczony dla osoby szkolonej przez kierownika ośrodka szkolenia kierowców, w którym kontynuuje szkolenie. § 8. 1. Przeprowadzenie poszczególnych zajęć w ramach szkolenia jest potwierdzane w karcie przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych każdorazowo: 1) w momencie rozpoczynania zajęć poprzez wpisanie daty i godziny rozpoczęcia szkolenia oraz numeru ewidencyjnego osoby prowadzącej zajęcia, jeżeli go posiada; 2) po zakończeniu zajęć poprzez wpisanie godziny zakończenia szkolenia i złożenie podpisu przez osobę prowadzącą zajęcia i osobę szkoloną. z 2015 r. poz. 1887 i 1991 oraz z 2016 r. poz. 65. 2. W przypadku szkolenia prowadzonego przez jednostkę wojskową, jednostkę organizacyjną służb podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub szkolenia prowadzonego przez szkołę na karcie przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych dokonuje się wpisu i potwierdzenia przeprowadzenia wyłącznie zajęć w zakresie części praktycznej. Potwierdzenie przeprowadzenia zajęć w zakresie części teoretycznej oraz nauki udzielania pierwszej pomocy jest dokonywane w dzienniku przeprowadzonych zajęć. 3. W przypadku wykładów prowadzonych zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy potwierdzenia odbycia zajęć teoretycznych w karcie przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych dokonuje wykładowca lub instruktor jednorazowo po zakończeniu wszystkich zajęć. § 9. 1. Liczbę godzin zajęć w zakresie części teoretycznej i praktycznej szkolenia dla każdej osoby podlegającej szkoleniu podstawowemu ustala indywidualnie instruktor prowadzący w porozumieniu z tą osobą, przy czym: 1) liczba godzin dla zajęć w zakresie części teoretycznej szkolenia nie może być mniejsza niż: a) 26 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii A1, A2, A, B1, B, T lub pozwolenia, b) 4 godziny zajęć teoretycznych i ćwiczeń w zakresie udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych - dotyczy prawa jazdy kategorii A1, A2, A, B1, B, T i pozwolenia, c) 20 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C, D1, D, d) 5 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii AM; 2) liczba godzin dla zajęć w zakresie części praktycznej szkolenia nie może być mniejsza niż: a) 5 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii AM, b) 15 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, c) 20 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii A1, A2, A, C1, C1+E, D1+E lub T, d) 25 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii C+E lub D+E, e) 30 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii B1, B, C, D1 lub pozwolenia, z zastrzeżeniem pkt 5, f) 60 godzin w zakresie prawa jazdy kategorii D; 3) wymagania, o których mowa w pkt 1, nie dotyczą osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B, C lub D, jeżeli posiadają prawo jazdy odpowiednio kategorii B1, C1 lub D1 albo zaświadczenie o uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy odpowiednio kategorii B1, C1 lub D1; 4) wymagania, o których mowa w pkt 1, nie dotyczą osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii A2, jeżeli posiadają prawo jazdy kategorii A1, oraz osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii A, jeżeli posiadają prawo jazdy kategorii A1 lub A2; 5) dla szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii C prowadzonego przez jednostki wojskowe dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej lub żołnierzy służby kandydackiej liczba godzin zajęć w zakresie części praktycznej szkolenia nie może być mniejsza niż 20. 2. W przypadku gdy osoba rozpoczyna szkolenie: 1) jednocześnie w zakresie więcej niż jednej kategorii prawa jazdy, to określona dla każdej kategorii, o której mowa w: a) ust. 1 pkt 1 lit. a, liczba godzin zajęć w zakresie części teoretycznej szkolenia ulega zmniejszeniu o 10, b) ust. 1 pkt 1 lit. c, liczba godzin zajęć w zakresie części teoretycznej szkolenia ulega zmniejszeniu o 5; 2) w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C, D1 lub D, to określona w ust. 1 pkt 2 liczba godzin zajęć w zakresie części praktycznej szkol