Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 1 sierpnia 2017 r.w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli 1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz. 1903). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Wykaz egzaminów potwierdzających kwalifikacje do nauczania języków obcych Treść rozporządzenia Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r. poz. 1189) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli, w szczególności poziom wykształcenia i jego zakres w odniesieniu do poszczególnych typów szkół i rodzajów placówek; 2) warunki uzyskiwania kwalifikacji do nauczania języków obcych; 3) wykaz egzaminów, poprzez które uzyskuje się kwalifikacje do nauczania języków obcych; 4) szkoły i wypadki, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) nauczycielu - należy przez to rozumieć nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych, wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 2 pkt 1a i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela; 2) przygotowaniu pedagogicznym - należy przez to rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną - w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; w przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego; 3) przedszkolu - należy przez to rozumieć także oddział przedszkolny w szkole podstawowej oraz inną formę wychowania przedszkolnego, działające na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 i 949); 4) gimnazjum - należy przez to rozumieć dotychczasowe gimnazjum działające na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1954, 1985 i 2169 oraz z 2017 r. poz. 60, 949 i 1292.), a także klasy gimnazjum prowadzone w szkole działającej na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, powstałej w wyniku przekształcenia gimnazjum albo do której zostało włączone gimnazjum; 5) branżowej szkole I stopnia - należy przez to rozumieć także klasy dotychczasowej zasadniczej szkoły zawodowej prowadzone w branżowej szkole I stopnia; 6) liceum ogólnokształcącym - należy przez to rozumieć: a) czteroletnie liceum ogólnokształcące działające na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, b) dotychczasowe trzyletnie liceum ogólnokształcące działające na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, c) klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego prowadzone w czteroletnim liceum ogólnokształcącym; 7) technikum - należy przez to rozumieć: a) pięcioletnie technikum działające na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, b) dotychczasowe czteroletnie technikum działające na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, c) klasy dotychczasowego czteroletniego technikum prowadzone w pięcioletnim technikum; 8) szkołach ponadpodstawowych - należy przez to rozumieć szkoły, o których mowa w pkt 5-7, a także branżową szkołę II stopnia, szkołę specjalną przysposabiającą do pracy i szkołę policealną; 9) szkołach podstawowych za granicą, gimnazjach za granicą i liceach ogólnokształcących za granicą - należy przez to rozumieć szkoły, o których mowa w art. 8 ust. 5 pkt 2 lit. c tiret drugie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, a także szkolne punkty konsultacyjne, o których mowa w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, prowadzące kształcenie zgodnie z ramami programowymi kształcenia uzupełniającego i planami nauczania dla szkolnych punktów konsultacyjnych; 10) kierunku, którego efekty kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1933, 2169 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 60, 777, 858, 859, 1321, 1428 i 1530.), w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym - należy przez to rozumieć także: a) kierunek, którego zakres określony w standardach nauczania, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. poz. 385, z późn. zm.4)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1992 r. poz. 254 i 314, z 1994 r. poz. 3, 163, 509 i 591, z 1996 r. poz. 34 i 110, z 1997 r. poz. 153, 590, 661, 770 i 943, z 1998 r. poz. 310, 668, 1115 i 1118, z 2000 r. poz. 1268 i 1314, z 2001 r. poz. 924, 1129, 1193, 1194 i 1383, z 2002 r. poz. 33, 34, 1239, 1271 i 1683, z 2003 r. poz. 595, 1176, 1304 i 2081, z 2004 r. poz. 959, 1206, 1598 i 1845 oraz z 2005 r. poz. 71, 187, 788 i 1365.), dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, lub b) kierunek, którego zakres określony w standardach kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 2011 r., dla tego kierunku studiów w grupie treści podstawowych i kierunkowych obejmuje treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym; 11) zakładzie kształcenia nauczycieli - należy przez to rozumieć kolegium nauczycielskie, nauczycielskie kolegium języków obcych, studium nauczycielskie, studium wychowania przedszkolnego, studium nauczania początkowego lub pedagogiczne studium techniczne; 12) kursie kwalifikacyjnym - należy przez to rozumieć kurs kwalifikacyjny z zakresu określonego przedmiotu, prowadzonych zajęć lub przygotowania pedagogicznego, organizowany zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, którego ukończenie umożliwia nauczycielowi posiadającemu poziom wykształcenia wymagany od nauczycieli danego typu szkoły lub placówki uzyskanie kwalifikacji do nauczania przedmiotu, prowadzenia zajęć lub przygotowania pedagogicznego; 13) ukończeniu studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich, studiów podyplomowych, zakładu kształcenia nauczycieli lub kursu kwalifikacyjnego, w zakresie nadającym kwalifikacje do pracy z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną - należy przez to rozumieć także ukończenie studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich, studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego, w zakresie oligofrenopedagogiki, lub ukończenie zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności oligofrenopedagogika. § 3. 1. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w placówkach doskonalenia nauczycieli, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, bibliotekach pedagogicznych, kolegiach pracowników służb społecznych, szkołach policealnych, liceach ogólnokształcących, technikach, branżowych szkołach II stopnia, branżowych szkołach I stopnia, gimnazjach, placówkach oświatowo-wychowawczych oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem § 12-24, posiada osoba, która ukończyła: 1) studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, na kierunku, którego efekty kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub 3) studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, na kierunku (specjalności) innym niż wymieniony w pkt 1 i 2, i studia podyplomowe w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć oraz posiada przygotowanie pedagogiczne. 2. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach, o których mowa w ust. 1, posiada również osoba, która ukończyła: 1) studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) studia pierwszego stopnia na kierunku, którego efekty kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne. 3. Kwalifikacje do nauczania przedmiotów uzupełniających w szkołach, o których mowa w § 2 pkt 4, 6 lit. b i c oraz pkt 7 lit. b i c, posiada osoba, która ma kwalifikacje określone odpowiednio w ust. 1. 4. Kwalifikacje do nauczania przyrody jako przedmiotu uzupełniającego w szkołach, o których mowa w § 2 pkt 6 lit. b i c oraz pkt 7 lit. b i c, posiada również osoba, która ma kwalifikacje do nauczania biologii, geografii, fizyki lub chemii, określone w ust. 1. Zajęcia z tego przedmiotu uzupełniającego mogą być również prowadzone przez zespół dwóch lub więcej osób posiadających kwalifikacje do nauczania biologii, fizyki, geografii lub chemii. 5. Kwalifikacje do nauczania historii i społeczeństwa jako przedmiotu uzupełniającego w szkołach, o których mowa w § 2 pkt 6 lit. b i c oraz pkt 7 lit. b i c, posiada również osoba, która ma kwalifikacje do nauczania historii określone w ust. 1. Zajęcia z tego przedmiotu uzupełniającego mogą być również prowadzone przez zespół dwóch lub więcej osób, z których jedna ma kwalifikacje do nauczania historii, a pozostałe osoby mają kwalifikacje do nauczania wiedzy o społeczeństwie, wiedzy o kulturze, filologii klasycznej lub filozofii. 6. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska wychowawcy w szkolnych schroniskach młodzieżowych posiada również osoba, która ukończyła studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie na dowolnym kierunku (specjalności) oraz posiada przygotowanie pedagogiczne. § 4. 1. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach i szkołach podstawowych, z zastrzeżeniem § 12-24, posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje określone w § 3 ust. 1 lub 2) ukończyła: a) studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub prowadzonymi zajęciami oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub b) studia pierwszego stopnia na kierunku, którego efekty kształcenia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub c) studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) innym niż wymieniony w lit. a i lit. b oraz studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny, w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne, lub d) zakład kształcenia nauczycieli w specjalności odpowiadającej nauczanemu przedmiotowi lub prowadzonym zajęciom, lub e) zakład kształcenia nauczycieli w specjalności innej niż wymieniona w lit. d oraz kurs kwalifikacyjny w zakresie nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć. 2. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach i klasach I-III szkół podstawowych posiada również osoba, która ukończyła: 1) studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, na kierunku pedagogika w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym; 2) zakład kształcenia nauczycieli w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym. § 5. 1. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w klasach I-III szkół podstawowych za granicą posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w klasach I-III szkół podstawowych określone w § 4, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania w zakresie edukacji wczesnoszkolnej zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 20 godzin, lub 2) ma kwalifikacje wymagane do nauczania języka polskiego określone w § 4 ust. 1, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania w zakresie edukacji wczesnoszkolnej zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 160 godzin. 2. Kwalifikacje do nauczania języka polskiego w klasach IV-VIII szkół podstawowych za granicą posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje wymagane do nauczania języka polskiego określone w § 4 ust. 1, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania języka polskiego zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 20 godzin, lub 2) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w klasach I-III szkół podstawowych określone w § 4, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania języka polskiego zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 160 godzin, lub 3) ma kwalifikacje wymagane do nauczania języka obcego określone w § 12 ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 pkt 1 lub 2, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania języka polskiego zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 160 godzin. 3. Kwalifikacje do nauczania języka polskiego w gimnazjach za granicą i liceach ogólnokształcących za granicą posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje wymagane do nauczania języka polskiego określone w § 3 ust. 1, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania języka polskiego zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 20 godzin, lub 2) ma kwalifikacje wymagane do nauczania języka obcego określone w § 12 ust. 1 pkt 1, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania języka polskiego zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 160 godzin. 4. Kwalifikacje do nauczania wiedzy o Polsce w klasach IV-VIII szkół podstawowych za granicą, gimnazjach za granicą i liceach ogólnokształcących za granicą posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje wymagane do nauczania historii określone w § 3 ust. 1 lub § 4 ust. 1, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania wiedzy o Polsce zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 40 godzin, lub 2) ma kwalifikacje wymagane do nauczania języka polskiego, geografii lub wiedzy o społeczeństwie określone w § 3 ust. 1 lub § 4 ust. 1, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania wiedzy o Polsce zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 80 godzin, lub 3) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela, a ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny przygotowujący do nauczania wiedzy o Polsce zgodnie z planem nauczania uzupełniającego, w wymiarze nie mniejszym niż 120 godzin. 5. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela bibliotekarza w szkołach podstawowych za granicą, gimnazjach za granicą i liceach ogólnokształcących za granicą posiada osoba, która ma kwalifikacje określone w ust. 1-4 lub § 7. 6. Kursy kwalifikacyjne, o których mowa w ust. 1-4, są organizowane na zlecenie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. § 6. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu w branżowych szkołach I stopnia, branżowych szkołach II stopnia, technikach i szkołach policealnych, w tym w szkołach w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje określone w § 3 lub 2) legitymuje się dyplomem ukończenia pedagogicznego studium technicznego, lub 3) posiada świadectwo dojrzałości i dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zakresie zawodu, którego będzie nauczać, oraz przygotowanie pedagogiczne, a także co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczać, lub 4) posiada tytuł mistrza w zawodzie, którego będzie nauczać, oraz przygotowanie pedagogiczne. § 7. 1. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela bibliotekarza, z wyjątkiem bibliotek pedagogicznych, posiada osoba, która: 1) ukończyła studia wyższe w zakresie bibliotekoznawstwa, na poziomie wymaganym do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) posiada wykształcenie na poziomie wymaganym do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki oraz przygotowanie pedagogiczne, a ponadto ukończyła: a) studia pierwszego stopnia, studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny, w zakresie bibliotekoznawstwa, lub b) zakład kształcenia nauczycieli w specjalności bibliotekoznawstwo, lub c) pomaturalne studium bibliotekarskie. 2. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela bibliotekarza w szkołach podstawowych posiada również osoba, która ukończyła zakład kształcenia nauczycieli w specjalności bibliotekoznawstwo. § 8. Kwalifikacje do nauczania religii posiada osoba, która spełnia wymagania kwalifikacyjne określone w porozumieniach pomiędzy ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania a Konferencją Episkopatu Polski, a także władzami innych kościołów i związków wyznaniowych. § 9. Kwalifikacje do prowadzenia zajęć sportowych rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów oraz zajęć sportowych obejmujących szkolenie sportowe w szkołach sportowych, oddziałach sportowych w szkołach ogólnodostępnych, oddziałach mistrzostwa sportowego w szkołach ogólnodostępnych oraz szkołach mistrzostwa sportowego posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowania fizycznego w danym typie szkoły, określone w § 3 ust. 1 lub § 4 ust. 1, lub 2) posiada świadectwo dojrzałości i tytuł zawodowy trenera lub instruktora sportu, uzyskany na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2017 r. poz. 1463), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 23 sierpnia 2013 r., oraz posiada przygotowanie pedagogiczne. § 10. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela lub prowadzenia zajęć w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego i ośrodkach dokształcania i doskonalenia zawodowego posiada osoba, która ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela określone w § 3, § 4, § 6 lub § 15 w zakresie przedmiotu lub zajęć, które prowadzi. § 11. Kwalifikacje do prowadzenia zaję