Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 16 października 2017 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 792), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. poz. 2181), 2) ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. poz. 706) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 13 października 2017 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 3-6 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. poz. 2181), które stanowią: „ Art. 3. Do umów ubezpieczenia zawartych w 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 4. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 5 ust. 2e i 4 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc. Art. 5. 1. Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy nie przekroczy kwoty: 1) w 2017 r. - 725 886 tys. zł; 2) w 2018 r. - 957 425 tys. zł; 3) w 2019 r. - 1 188 965 tys. zł; 4) w 2020 r. - 1 420 504 tys. zł; 5) w 2021 r. - 1 420 504 tys. zł; 6) w 2022 r. - 1 420 504 tys. zł; 7) w 2023 r. - 1 420 504 tys. zł; 8) w 2024 r. - 1 420 504 tys. zł; 9) w 2025 r. - 1 420 504 tys. zł; 10) w 2026 r. - 1 420 504 tys. zł. 2. Minister właściwy do spraw rolnictwa monitoruje przekroczenie limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, oraz w razie potrzeby wdraża mechanizm korygujący. 3. Mechanizm korygujący, o którym mowa w ust. 2, polega na proporcjonalnym zmniejszeniu w umowach w sprawie dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, wysokości limitu dopłat zgłoszonego przez zakłady ubezpieczeń, z uwzględnieniem wskaźnika wynikającego z ilorazu limitu wydatków ustalonych na dany rok i łącznego limitu dopłat zgłoszonego na ten rok przez zakłady ubezpieczeń. 4. Wysokość limitu dopłat dla zakładu ubezpieczeń na dany rok budżetowy po zastosowaniu mechanizmu korygującego oblicza się jako iloczyn zgłoszonego przez dany zakład ubezpieczeń limitu dopłat i wskaźnika, o którym mowa w ust. 3. Art. 6. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. ” ; 2) art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. poz. 706), które stanowią: „ Art. 3. Do umów ubezpieczenia zawartych w 2017 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Art. 1. 1. Ustawa określa zasady: 1) stosowania dopłat do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie; 2) zawierania i wykonywania umów obowiązkowego ubezpieczenia upraw od określonego ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie, zwanych dalej „umowami ubezpieczenia obowiązkowego”; 3) udzielania dotacji celowej na pokrycie części odszkodowań z tytułu szkód spowodowanych przez suszę. 2. Dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, zwane dalej „dopłatami”, oraz dotacja, o której mowa w ust. 1 pkt 3, są realizowane ze środków budżetu państwa ustalonych w ustawie budżetowej, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw rolnictwa. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) gospodarstwo rolne - obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, a także obszar takich gruntów, niezależnie od powierzchni, jeżeli jest prowadzona na nim produkcja rolna stanowiąca dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych; 2) producent rolny - osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, w której posiadaniu lub współposiadaniu jest gospodarstwo rolne, prowadzącą działalność rolniczą, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1307/2013”. Art. 3. 1. Ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia: 1) upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub 2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności - zwanych dalej „umowami ubezpieczenia”. 1a. (uchylony)1)Przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. poz. 2181), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. 2. Szkody spowodowane przez: 1) (uchylony) 2) huragan - oznaczają szkody powstałe w wyniku działania wiatru o prędkości nie mniejszej niż 24 m/s, którego działanie wyrządza masowe szkody; pojedyncze szkody uważa się za spowodowane przez huragan, jeżeli w najbliższym sąsiedztwie stwierdzono działanie huraganu; 3) powódź - oznaczają szkody powstałe wskutek: a) zalania terenów w następstwie podniesienia się poziomu wód płynących lub stojących, b) zalania terenów wskutek deszczu nawalnego, c) spływu wód po zboczach lub stokach na terenach górskich i podgórskich; 4) deszcz nawalny - oznaczają szkody powstałe wskutek deszczu o współczynniku wydajności o wartości co najmniej 4; w przypadku braku możliwości ustalenia tego współczynnika bierze się pod uwagę stan faktyczny i rozmiar szkód w miejscu ich powstania, świadczące wyraźnie o działaniach deszczu nawalnego; 5) grad - oznaczają szkody powstałe wskutek opadu atmosferycznego składającego się z bryłek lodu; 6) piorun - oznaczają szkody będące następstwem wyładowania atmosferycznego pozostawiającego bezsporne ślady tego zdarzenia; 7) (uchylony) 8) obsunięcie się ziemi - oznaczają szkody spowodowane przez zapadanie się ziemi oraz usuwanie się ziemi, z tym że za szkody spowodowane przez: a) zapadanie się ziemi - uważa się szkody powstałe wskutek obniżenia się terenu z powodu zawalenia się podziemnych wolnych przestrzeni w gruncie, b) usuwanie się ziemi - uważa się szkody powstałe wskutek ruchów ziemi na stokach; 9) lawinę - oznaczają szkody powstałe wskutek gwałtownego zsuwania się lub staczania ze zboczy górskich lub podgórskich mas śniegu, lodu, skał, kamieni, ziemi lub błota; 102)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.) suszę - oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb; 11) ujemne skutki przezimowania - oznaczają szkody spowodowane wymarznięciem, wymoknięciem, wyprzeniem, wysmaleniem lub wysadzeniem roślin, w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 kwietnia, polegające na całkowitym lub częściowym zniszczeniu roślin lub całkowitej utracie plonu lub jego części; 11a) przymrozki wiosenne - oznaczają szkody spowodowane przez obniżenie się temperatury poniżej 0oC, w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 30 czerwca, polegające na całkowitym lub częściowym zniszczeniu roślin lub całkowitej utracie plonu lub jego części; 12) ubój z konieczności - oznaczają szkody spowodowane w wyniku uboju zarządzonego przez lekarza weterynarii, dokonanego w następstwie zdarzeń losowych określonych w pkt 1-9. 3. Umowa ubezpieczenia uprawy obejmuje uprawy roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uprawianych w plonie głównym, przy czym za plon główny uznaje się w przypadku: 1) buraków cukrowych - korzenie buraka; 2) kukurydzy przeznaczonej na paszę - kolby i nadziemne części rośliny; 3) zbóż, rzepaku i rzepiku, kukurydzy przeznaczonej na ziarno - ziarna lub nasiona; 4) ziemniaków - bulwy; 5) warzyw gruntowych - części warzyw gruntowych przeznaczone do konsumpcji; 6) drzew i krzewów owocowych oraz truskawek - owoce lub całe nasadzenia; 7) chmielu - szyszki; 8) tytoniu - liście; 9) roślin strączkowych - nasiona. 4. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, mając na uwadze warunki agrometeorologiczne i glebowe w poszczególnych województwach. 53)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 1.. Minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy. Art. 4. 1. Wnioski o zawarcie umów ubezpieczenia są składane przez producentów rolnych w zakładach ubezpieczeń, które zawarły z ministrem właściwym do spraw rolnictwa umowy w sprawie dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 1. 2. Zakłady ubezpieczeń zawierają umowy ubezpieczenia z producentami rolnymi do wyczerpania w danym roku limitu dopłat, których wysokość dla danego zakładu ubezpieczeń określa się w umowach w sprawie dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 1. 3. Umowy ubezpieczenia są zawierane na okres do 12 miesięcy. 4. Jeżeli po zawarciu przez producenta rolnego umowy ubezpieczenia posiadanie gospodarstwa rolnego przeszło na innego producenta rolnego, prawa i obowiązki producenta wynikające z umowy ubezpieczenia przechodzą na tego producenta. Umowa ubezpieczenia ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że producent rolny obejmujący gospodarstwo rolne w posiadanie wypowie ją przed upływem 30 dni od dnia objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie. W przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia rozwiązuje się ona z upływem 30 dni następujących po dniu objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie. Art. 54)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.. 1. Dopłaty są wypłacane przez ministra właściwego do spraw rolnictwa. 2. Dopłaty wynoszą, w przypadku ubezpieczenia upraw albo zwierząt od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa odpowiednio w art. 3 ust. 1 pkt 1 albo 2: 1) do 65% składki z tytułu ubezpieczenia upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia od ubezpieczenia upraw od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w tym przepisie, nie przekraczają 9% sumy ubezpieczenia, a w przypadku: a) upraw prowadzonych na użytkach rolnych klasy V - nie przekraczają 12% sumy ubezpieczenia tych upraw, b) upraw prowadzonych na użytkach rolnych klasy VI - nie przekraczają 15% sumy ubezpieczenia tych upraw; 2) do 65% składki z tytułu ubezpieczenia zwierząt, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2, jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia od ubezpieczenia zwierząt od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w tym przepisie, nie przekraczają 0,5% sumy ubezpieczenia. 3. Sumy ubezpieczenia, odrębnie dla każdej uprawy rolnej i każdego zwierzęcia gospodarskiego, ustala producent rolny z zakładem ubezpieczeń w umowie ubezpieczenia, z tym że nie mogą one przekroczyć maksymalnych sum ubezpieczenia określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 9. 4. W przypadku ubezpieczenia upraw albo zwierząt od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa odpowiednio w art. 3 ust. 1 pkt 1 albo 2, zakłady ubezpieczeń mogą określić stawki taryfowe ubezpieczenia wyższe niż określone w ust. 2. 5. Jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia przekroczą: 15)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. poz. 706), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r.) odpowiednio 9%, 12% i 15% sumy ubezpieczenia upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, z wyłączeniem upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, od ubezpieczenia upraw od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w tym przepisie, dopłaty przysługują w wysokości stanowiącej iloraz: a) iloczynu wysokości dopłat określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 10 i odpowiednio liczby 9, 12 lub 15 oraz b) sumy ustalonych przez zakład ubezpieczeń stawek taryfowych ubezpieczenia od rodzajów ryzyka objętych ubezpieczeniem, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, z wyłączeniem ryzyka suszy i ujemnych skutków przezimowania - nie większej jednak niż określona w ust. 2 pkt 1; 1a6)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5.) odpowiednio 9%, 12% i 15% sumy ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, od ubezpieczenia tych upraw od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, dopłaty przysługują w wysokości określonej w ust. 2 pkt 1; 2) 0,5% sumy ubezpieczenia zwierząt, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2, od ubezpieczenia zwierząt od wszystkich rodzajów ryzyka, o których mowa w tym przepisie, dopłaty nie przysługują. 6. Producent rolny może zawrzeć umowę ubezpieczenia obejmującą jeden rodzaj ryzyka albo kilka wybranych rodzajów ryzyka z tych, o których mowa odpowiednio w art. 3 ust. 1 pkt 1 albo 2. 77)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.. W przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której mowa w ust. 6, dopłaty przysługują w wysokości do 65% składki z tytułu ubezpieczenia upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, lub zwierząt, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2, jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia od jednego rodzaju ryzyka lub łącznie od kilku wybranych rodzajów ryzyka nie przekroczą stawek taryfowych ubezpieczenia określonych w ust. 2, z uwzględnieniem ust. 7a i 7b. 7a8)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.. Jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia z tytułu ubezpieczenia upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, z wyłączeniem upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek, przekroczą stawki taryfowe ubezpieczenia określone w ust. 2 pkt 1, dopłaty przysługują w wysokości stanowiącej iloraz: 1) iloczynu wysokości dopłat określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 10 i odpowiednio liczby 9, 12 lub 15 oraz 2) sumy ustalonych przez zakład ubezpieczeń stawek taryfowych ubezpieczenia od rodzajów ryzyka objętych ubezpieczeniem, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, z wyłączeniem ryzyka suszy i ujemnych skutków przezimowania - nie większej jednak niż określona w ust. 2 pkt 1. 7b8)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.. Jeżeli określone przez zakłady ubezpieczeń stawki taryfowe ubezpieczenia upraw drzew i krzewów owocowych oraz truskawek przekroczą stawki taryfowe ubezpieczenia określone w ust. 2 pkt 1, dopłaty przysługują w wysokości określonej w ust. 2 pkt 1. 8. W przypadku gdy uprawa rolna, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, jest prowadzona na działce ewidencyjnej, na której występują użytki rolne różnych klas, przy ustalaniu stawek taryfowych ubezpieczenia zakłady ubezpieczeń uwzględniają klasę tych użytków rolnych, których powierzchnia jest największa, zgodnie z oświadczeniem złożonym przez producenta rolnego w tym zakresie. 9. Minister właściwy do spraw rolnictwa określa corocznie, w terminie do dnia 30 listopada, w drodze rozporządzenia, maksymalne sumy ubezpieczenia dla poszczególnych upraw rolnych i zwierząt gospodarskich na rok następny, mając na uwadze zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony ubezpieczeniowej producentów rolnych, a także uwzględniając możliwości budżetu państwa. 10. Rada Ministrów określa corocznie, w terminie do dnia 30 listopada, w drodze rozporządzenia, wysokość dopłat na rok następny, mając na względzie powierzchnię upraw i liczbę zwierząt przewidzianą do objęcia ubezpieczeniem przez zakłady ubezpieczeń w następnym roku, a także założenia do ustawy budżetowej. Art. 6. 1. Ubezpieczenie obejmuje szkody powstałe w następstwie zdarzeń wchodzących w zakres ochrony ubezpieczeniowej, zaistniałe w gospodarstwach rolnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscu wskazanym w umowie ubezpieczenia. 2. W ubezpieczeniu upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, zakład ubezpieczeń odpowiada za szkody spowodowane przez: 1) huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne, jeżeli szkody w plonie głównym wyniosą co najmniej 10%; 2) suszę, jeżeli szkody w plonie głównym wyniosą co najmniej 25%. 3. Odszkodowanie za szkody, o których mowa w ust. 2, może być pomniejszone o nie więcej niż 10% wartości tych szkód. Art. 7. 1. Dopłaty stanowią część należnych zakładom ubezpieczeń składek z tytułu zawartych umów ubezpieczenia. 2. Dopłaty są wypłacane zakładowi ubezpieczeń za dany kwartał, w terminie do 30. dnia miesiąca następującego po tym kwartale, na podstawie wniosku złożonego przez zakład ubezpieczeń, w terminie do 20. dnia tego miesiąca. 2a. W przypadku zawarcia przez zakłady ubezpieczeń porozumienia koasekuracyjnego, na podstawie którego zakłady ubezpieczeń zamierzają zawierać umowy ubezpieczenia na zasadach koasekuracji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1170 i 1089), zwanego dalej „porozumieniem koasekuracyjnym”, dopłaty są wypłacane zakładowi ubezpieczeń wskazanemu w tym porozumieniu do reprezentowania pozostałych zakładów ubezpieczeń, zwanemu dalej „wiodącym zakładem ubezpieczeń”. 3. Wniosek zakładu ubezpieczeń zawiera informacje o: 1) wysokości składek z tytułu ubezpieczenia, z podziałem na składki z tytułu ubezpieczenia upraw i składki z tytułu ubezpieczenia zwierząt: a) należnych zakładowi ubezpieczeń, b) wpłaconych przez producentów rolnych; 2) wysokości d