Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 28 grudnia 2017 r.zmieniające rozporządzenie - Regulamin urzędowania sądów powszechnych 1)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża decyzję ramową Rady 2001/470/WE z dnia 28 maja 2001 r. ustanawiającą Europejską Sieć Sądową w sprawach cywilnych i handlowych (Dz. Urz. WE L 174 z 27.06.2001, str. 25, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 4, str. 145, z późn. zm.). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Podział spraw na kategorie w poszczególnych urządzeniach ewidencyjnych Treść rozporządzenia Na podstawie art. 41 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2062, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, 2103 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 38, 60, 803, 1139, 1452 i 2217.) w związku z art. 20 ustawy z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1452) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. poz. 2316, z 2016 r. poz. 418, 517, 970 i 2070 oraz z 2017 r. poz. 1527) wprowadza się następujące zmiany: 1) w § 2 w pkt 5 w lit. m średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. n-q w brzmieniu: „ n) sprawy z wniosku, o którym mowa w art. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1390), o) sprawy dotyczące podziału sumy uzyskanej z egzekucji, p) sprawy, w których oskarżonym jest sędzia lub prokurator, q) sprawy o uchylenie, stwierdzenie nieważności oraz ustalenie istnienia albo nieistnienia uchwał spółek kapitałowych; ” ; 2) w § 11 w ust. 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie: „ 7) podział czynności oraz sposób uczestniczenia w przydziale spraw dla każdego sędziego, asesora sądowego i referendarza sądowego; ” ; 3) w § 16 w ust. 1 skreśla się wyrazy „oraz współpracy szkoleniowej z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury”; 4) w § 22 w ust. 3a dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „ Wiceprezesowi sądu okręgowego o liczbie stanowisk sędziowskich do 50 można nie powierzyć funkcji przewodniczącego wydziału także w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach. ” ; 5) w § 28: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. W sądzie, w ramach oddziału administracyjnego, samodzielnej sekcji administracyjnej lub jako odrębną komórkę organizacyjną, tworzy się biuro obsługi interesantów, zwane dalej „biurem”, chyba że nie jest to celowe z uwagi na realizację zadań w zakresie informowania zainteresowanych w wydziałach sądu lub z innych ważnych względów. Jeżeli sąd zajmuje więcej niż jeden budynek, biuro funkcjonuje we wszystkich budynkach, chyba że byłoby to niecelowe z uwagi na zakres zadań realizowanych w poszczególnych budynkach sądu. W budynku sądu, w którym nie utworzono biura, zadania w zakresie informowania zainteresowanych są realizowane, z uwzględnieniem standardów obsługi interesanta oraz katalogu usług z kartami usług i powiązanymi z nimi procedurami świadczenia usług, o których mowa w ust. 6, przez wyznaczonego pracownika biura podawczego w punkcie informacyjnym lub przez pracowników sekretariatów wydziałów. ” , b) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie: „ 3. Biuro jest w miarę możliwości usytuowane w pobliżu wejścia do budynku sądu. Jeżeli nie ma możliwości takiej lokalizacji, jego usytuowanie wskazuje tablica kierunkowa, której sposób oznakowania uwzględnia w miarę możliwości potrzeby osób niepełnosprawnych. 4. W biurze należy zapewnić miejsca siedzące oraz stoły dla interesantów. Dostęp do biura uwzględnia w miarę możliwości potrzeby osób niepełnosprawnych. ” , c) dodaje się ust. 6 w brzmieniu: „ 6. Zadania biura są realizowane z uwzględnieniem standardów obsługi interesanta oraz katalogu usług z kartami usług i powiązanymi z nimi procedurami świadczenia usług, opracowanymi i udostępnionymi przez Ministra Sprawiedliwości. ” ; 6) po § 33 dodaje się § 33a w brzmieniu: „ § 33a. Każdy sędzia, bez względu na przydział do wydziału lub sekcji, ma zapewniony stały dostęp do danych statystycznych dotyczących wszystkich jednostek wewnętrznych sądu. Dostęp do danych zapewnia się w szczególności za pośrednictwem systemu informatycznego sądu. ” ; 7) w § 34 w ust. 1 po pkt 16 dodaje się pkt 16a w brzmieniu: „ 16a) rozstrzyga wątpliwości co do zasad przydziału spraw oraz sposobu uczestniczenia sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych w przydziale spraw; ” ; 8) § 43 otrzymuje brzmienie: „ § 43. 1. Sprawy są przydzielane referentom (sędziom i asesorom sądowym) losowo, zgodnie z ustalonym podziałem czynności, przez narzędzie informatyczne działające w oparciu o generator liczb losowych, oddzielnie dla każdego repertorium, wykazu lub innego urządzenia ewidencyjnego, chyba że przepisy niniejszego rozporządzenia przewidują inne zasady przydziału. Przydziału przez narzędzie informatyczne nie stosuje się, jeżeli tylko jeden sędzia lub asesor sądowy uczestniczy w przydziale spraw danego rodzaju. 2. Jeżeli w danym urządzeniu ewidencyjnym sprawy zostały podzielone na kategorie, przydział odbywa się oddzielnie dla każdej kategorii. Podział spraw na kategorie jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 3. Do przydziału spraw referendarzom sądowym przepisy niniejszego oddziału stosuje się odpowiednio, zgodnie z ustalonym podziałem czynności. 4. Sprawy, które mogą być rozpoznane przez referendarzy sądowych, powinny być przydzielane wyłącznie referendarzom sądowym, chyba że wpływ spraw wymaga ich przydzielania także sędziom i asesorom sądowym. 5. Czynności w sprawie zakończonej lub zawieszonej, jeżeli referent nie orzeka już w wydziale, podejmuje przewodniczący wydziału. Jeżeli po podjęciu czynności okaże się, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, podlega ona ponownemu przydziałowi. Przewodniczący wydziału może zarządzić ponowny przydział także innych spraw zakończonych lub zawieszonych. 6. Nie podlega ponownemu przydziałowi sprawa ponownie zarejestrowana w tym samym lub innym urządzeniu ewidencyjnym. 7. Sprawa wyłączona do odrębnego rozpoznania nie podlega odrębnemu przydziałowi, z zastrzeżeniem § 52c ust. 3. Sprawa połączona ze sprawą innego referenta, a następnie wyłączona do odrębnego rozpoznania, podlega przydzieleniu pierwotnemu referentowi. 8. Referent sprawy o ustanowienie kuratora lub zarządcy jest referentem w sprawach związanych ze sprawowaniem albo uchyleniem kurateli lub zarządu. 9. Skład wyznaczony do rozpoznania apelacji rozpoznaje wszystkie środki odwoławcze przedstawione przez sąd I instancji przed zwrotem sprawy temu sądowi. Skład wyznaczony do rozpoznania zażalenia rozpoznaje wszystkie zażalenia przedstawione przez sąd I instancji przed zwrotem sprawy temu sądowi, chyba że przed rozpoznaniem zażalenia został wyznaczony skład do rozpoznania apelacji. Jeżeli kolejny środek odwoławczy podlega rozpoznaniu w składzie jednego sędziego, rozpoznaje go sędzia referent, a jeżeli jest nim sędzia delegowany z sądu niższego, środek odwoławczy rozpoznaje przewodniczący składu. 10. Przepis ust. 9 stosuje się odpowiednio do wniosków o przedłużenie tymczasowego aresztowania oraz zażaleń w przedmiocie tymczasowego aresztowania dotyczących jednego postępowania przygotowawczego, chyba że ze względu na liczbę środków odwoławczych przewodniczący wydziału zarządzi odrębny przydział części zażaleń. 11. Jeżeli środek odwoławczy, do rozpoznania którego dokonano przydziału, podlegał rozpoznaniu w składzie jednego sędziego i przed jego rozpoznaniem wpłynął środek odwoławczy podlegający rozpoznaniu przez skład trzech lub pięciu sędziów, stosuje się § 43a ust. 1 i 7. 12. Jeżeli zachodzi potrzeba wyznaczenia do udziału w losowaniu sędziego orzekającego w innym wydziale, przewodniczący zwraca się w tej sprawie do prezesa sądu. W losowaniu biorą udział wszyscy sędziowie z wydziałów lub sekcji wskazanych przez prezesa. 13. Sprawy podlegające losowemu przydziałowi rejestruje się w systemie informatycznym obsługującym narzędzie informatyczne, o którym mowa w ust. 1, w terminie czterech dni roboczych od daty wpływu do sądu, chyba że sprawa podlega przydziałowi po uzupełnieniu braków. Przewodniczący wydziału w wybranych urządzeniach ewidencyjnych lub kategoriach spraw może wstrzymać kierowanie spraw do przydziału w przypadku krótkotrwałych nieobecności części sędziów, do zakończenia tych nieobecności, chyba że w sprawie jest konieczne podjęcie czynności niecierpiących zwłoki. 14. W aktach spraw przydzielonych przez narzędzie informatyczne, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się wydruk raportu z losowania. W pozostałych sprawach przewodniczący wydziału wydaje zarządzenie o przydziale, chyba że sprawa została przydzielona przez inne narzędzie informatyczne. 15. Jeżeli ze względów technicznych przydział przez narzędzie informatyczne nie jest możliwy przez trzy kolejne dni, przewodniczący wydziału przydziela sprawy w oparciu o listę sędziów, asesorów sądowych lub referendarzy sądowych, stosując odpowiednio przepisy niniejszego oddziału. ” ; 9) po § 43 dodaje się § 43a w brzmieniu: „ § 43a. 1. W sprawach rozpoznawanych w składach wieloosobowych przydzielenie pozostałych członków składu przez narzędzie informatyczne, o którym mowa w § 43 ust. 1, może nastąpić jednocześnie z wyznaczeniem referenta lub później, na zarządzenie referenta. 2. Na potrzeby przydziału spraw rozpoznawanych w składzie 3 sędziów narzędzie informatyczne losowo tworzy składy, którym przydziela sprawy referentów wyznaczonych w trybie § 43. Przewodniczący wydziału określa okres, nie dłuższy niż 6 miesięcy, po upływie którego narzędzie informatyczne na nowo tworzy składy określone w zdaniu poprzedzającym. Przed upływem tego okresu przewodniczący wydziału może zarządzić ponowne utworzenie składów, jeżeli uległa zmianie liczba sędziów uczestniczących w przydziale spraw danego rodzaju oraz w innych uzasadnionych przypadkach. 3. Jeżeli do utworzenia składów na nowo zgodnie z ust. 2 pozostało mniej niż trzy miesiące, w składach tych sędzia, w stosunku do którego zaprzestano przydziału, może zostać zastąpiony przez sędziego dotychczas nieuczestniczącego w przydziale spraw tego rodzaju. 4. Na potrzeby przydziału spraw, o których mowa w ust. 2, referenci mający zmniejszony wskaźnik procentowy udziału w przydziale spraw mogą zostać ujęci jako jeden referent zbiorczy o wskaźniku przydziału będącym sumą, określonych w podziale czynności, wskaźników przydziałów poszczególnych referentów. Przed rozpoczęciem przydziału spraw referentowi zbiorczemu przewodniczący wydziału ustala kolejność przydziału spraw referenta zbiorczego sędziom. 5. Przed delegowaniem sędziego na podstawie art. 77 § 9 ustawy prezes sądu apelacyjnego określa liczbę dni delegowania, a przewodniczący wydziału określa kategorie oraz liczbę spraw, które zostaną przydzielone temu sędziemu, tak aby możliwe było ich rozpoznanie w ustalonej liczbie dni. Po wyznaczeniu terminów w poszczególnych sprawach prezes sądu apelacyjnego deleguje sędziego na wyznaczone dni. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio w sposób zapewniający losowość przydziału. 6. Zamiast losowego przydziału ławników do sprawy można podzielić ławników losowo na pary przypisane do referenta, który przydziela je do poszczególnych spraw. Niniejszego przepisu nie stosuje się w sprawach karnych. 7. W sprawach rozpoznawanych w składzie dwóch sędziów i trzech ławników lub pięciu sędziów stosuje się przepisy dotyczące odpowiednio składu jednego sędziego i dwóch ławników lub składu trzech sędziów. Przewodniczący wydziału zarządza dodatkowo wylosowanie do składu odpowiednio jednego sędziego i ławnika lub dwóch sędziów. 8. W losowaniu, o którym mowa w ust. 7, biorą udział wszyscy sędziowie orzekający w wydziale, w tym sędziowie, dla których podział czynności nie przewiduje orzekania w sprawach tego rodzaju. Z losowania można wyłączyć sędziów, którzy odbyli największą liczbę sesji w charakterze członka składu niebędącego referentem, oraz ławników, co do których zachodzi niebezpieczeństwo przekroczenia liczby sesji określonej w art. 170 § 1 ustawy. 9. Jeżeli rozpoznanie sprawy karnej w pierwszej instancji w składzie trzech sędziów następuje na podstawie postanowienia sądu lub zarządzenia prezesa sądu, prezes sądu może zarządzić losowanie sędziego z innego wydziału lub sekcji albo wydziału z wyłączeniem sekcji. 10. Przepisy ust. 7 i 8 stosuje się odpowiednio w razie zarządzenia przydzielenia do sprawy dodatkowego sędziego lub ławnika. 11. Referent z odpowiednim wyprzedzeniem zawiadamia prezesa sądu o potrzebie zwiększenia liczby dni sesyjnych ławników oraz przewidywanej liczbie sesji koniecznych do zakończenia spraw z udziałem tych ławników. W przypadku niezwiększenia liczby dni wyznaczenie nowych ławników następuje według zasad ogólnych. 12. W przypadku zmiany referenta na skutek wyłączenia sędziego lub podziału referatu przewodniczący wydziału, jeżeli przemawiają za tym względy organizacyjne, może zarządzić ponowne wyznaczenie także pozostałych członków składu zgodnie z przepisami ust. 1-11. ” ; 10) § 45 otrzymuje brzmienie: „ § 45. 1. W przypadku pisemnej zgody wszystkich sędziów i asesorów sądowych orzekających w wydziale podział czynności może obejmować zwiększenie lub zmniejszenie sędziemu lub asesorowi sądowemu przydziału spraw w określonych kategoriach spraw. 2. Zgoda, o której mowa w ust. 1, nie jest wymagana w przypadku referendarzy, powierzenia sędziemu lub asesorowi sądowemu orzekania w sekcji oraz przydzielania spraw sędziom delegowanym na podstawie art. 77 § 9 ustawy tylko w niektórych kategoriach. 3. W przypadku sędziów i asesorów sądowych, o których mowa w ust. 1 i 2, podział czynności może przewidywać zmniejszenie wskaźników procentowych lub wyłączenie przydziału w pozostałych sprawach oraz wyłączenie pozostałych sędziów i asesorów sądowych z orzekania w tych sprawach lub zmniejszenie w nich wskaźników przydziału. 4. Jeżeli w składach orzekających w sprawach rozpoznawanych w składzie trzech sędziów biorą udział sędziowie nieuczestniczący w przydziale tych spraw w charakterze referentów, mogą oni zostać wyznaczeni do określonej grupy spraw. Przepisy § 43a ust. 7 i 8 stosuje się odpowiednio. ” ; 11) w § 46: a) uchyla się ust. 1, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. W sprawach należących do właściwości sądu opiekuńczego i w sprawach nieletnich przydział spraw może nastąpić według kryterium terytorialnego po określeniu obszarów przyporządkowanych poszczególnym sędziom, w sposób zapewniający równy przydział spraw. Przydziału obszarów poszczególnym sędziom dokonuje się losowo na okres 7 lat. W losowaniu obszaru nie uczestniczy sędzia, któremu ten obszar był dotychczas przydzielony. ” , c) po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2c w brzmieniu: „ 2a. Dla sędziów o wskaźnikach przydziału co najwyżej 75% można określić obszary o odpowiednio mniejszym wpływie spraw. Obszary te są wyłączone z przydziału obszarów, o którym mowa w ust. 2. 2b. Referentowi rozpoczynającemu orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 2, lub kończącemu przydział spraw z obszaru, o którym mowa w ust. 2a, można przydzielić obszar referenta kończącego przydział spraw z danego obszaru. Jeżeli ponowny przydział obszarów, o których mowa w ust. 2, następuje przed upływem 2 lat od przydziału obszaru referenta kończącego przydział, obszar ten nie podlega ponownemu losowaniu. 2c. Określenie obszarów oraz ich przyporządkowanie może zostać zmienione w przypadku zmiany liczby sędziów w wydziale, istotnej zmiany liczby spraw na danym obszarze lub innych ważnych przyczyn. ” , d) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie: „ 3. W wydziałach rejestrowych sprawy są przydzielane zgodnie z podziałem czynności, z wyłączeniem narzędzia informatycznego, o którym mowa w § 43 ust. 1. W szczególności dopuszcza się przydział spraw według przypisania poszczególnym orzekającym spraw dotyczących konkretnych pozycji właściwego rejestru, zapewniających równy przydział spraw. 4. W wydziałach ksiąg wieczystych sprawy są przydzielane zgodnie z podziałem czynności, z wyłączeniem narzędzia informatycznego, o którym mowa w § 43 ust. 1. W szczególności przydział spraw może nastąpić według konkretnej pozycji repertorium KW, według oznaczeń księgi hipotecznej (gruntowej, wieczystej) lub z uwzględnieniem zasady przydziału jednemu orzecznikowi wszystkich spraw zarejestrowanych kolejno z jednego aktu notarialnego, zapewniających równy przydział spraw. ” , e) po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu: „ 4a. Przydział spraw referendarzom sądowym może nastąpić według numerów porządkowych sprawy lub przez narzędzie informatyczne inne niż określone w § 43 ust. 1. W sprawach rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym sprawy przydziela narzędzie informatyczne obsługujące to postępowanie. ” , f) ust. 5 otrzymuje brzmienie: „ 5. W sprawach związanych z wykonaniem orzeczeń sprawy są przydzielane zgodnie z podziałem czynności. W szczególności przydział spraw może nastąpić: 1) w wydziałach penitencjarnych według kryterium terytorialnego położenia jednostki penitencjarnej (zakładu karnego, aresztu śledczego) po określeniu jednostek penitencjarnych przyporządkowanych poszczególnym sędziom, w sposób zapewniający równy przydział spraw; 2) według rodzaju kary lub środka karnego; 3) referentowi, który wydał wykonywane orzeczenie; 4) referentowi, któremu według odrębnych zasad już została przydzielona sprawa związana z wykonaniem tego samego orzeczenia. ” , g) ust. 6 otrzymuje brzmienie: „ 6. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz rozpoznawanych w Sądzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów przewodniczący wydziału może łączyć sprawy pozostające ze sobą w związku w grupy podlegające przydziałowi jednemu referentowi. W takim przypadku przewodniczący wydziału określa, ilu sprawom jest równoważna dana grupa spraw, a narzędzie informatyczne przydziela tylko sprawę o najniższej sygnaturze. ” ; 12) § 47 otrzymuje brzmienie: „ § 47. 1. W przydziale spraw nie uwzględnia się referentów nieobecnych w pracy nieprzerwanie co najmniej 4 dni robocze. Po okresie nieobecności narzędzie informatyczne przydziela sprawy tak, aby w okresie roku od rozpoczęcia nieobecności liczba spraw przydzielonych poszczególnym referentom w każdej kategorii była proporcjonalna do liczby dni pracy poszczególnych referentów z uwzględnieniem wskaźników przydziału. 2. W sprawach przydzielanych bez wykorzystania narzędzia informatycznego, o którym mowa w § 43 ust. 1, podział czynności może ustanowić zasadę odmienną od określonej w ust. 1. W sprawach tych nie stosuje się przepisu ust. 1 zdanie drugie. ” ; 13) w § 48: a) w ust. 1 w pkt 2: - lit. b otrzymuje brzmienie: „ b) co najmniej 90% - sędzia będący członkiem kolegium sądu okręgowego, w obszarze właściwości którego limit etatów sędziowskich wynosi mniej niż 200, lub sądu apelacyjnego, w obszarze właściwości którego limit etatów sędziowskich wynosi mniej niż 900, a ponadto zastępca przewodniczącego wydziału liczącego do 15 sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych, zastępca rzecznika dyscyplinarnego oraz rzecznik prasowy w sądzie okręgowym, w obszarze właściwości którego limit etatów sędziowskich wynosi mniej niż 200, jak również koordynator do spraw mediacji, ” , - lit. d otrzymuje brzmienie: „ d) co najmniej 50% - sędzia, asesor sądowy lub referendarz sądowy pełniący funkcję przewodniczącego wydziału liczącego do 15 sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych, sędzia będący członkiem Krajowej Rady Sądownictwa, koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych albo w sprawach karnych oraz wizytator, z tym że przy określaniu zakresu udziału wizytatora w przydziale spraw wpływających do wydziału uwzględnia się liczbę jednostek organizacyjnych w obszarze właściwości sądu apelacyjnego lub okręgowego, liczbę etatów sędziowskich, asesorskich i referendarskich w tych jednostkach oraz zakres zaplanowanych czynności nadzorczych, ” , - lit. g otrzymuje brzmienie: „ g) co najmniej 10% - rzecz