Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowejz dnia 27 lutego 2018 r.w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków 1)Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej - gospodarka wodna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2324 oraz z 2018 r. poz. 100). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Wniosek o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (wzór) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 23 ust. 1, art. 25 i art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r. poz. 328, 1566 i 2180) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe sposoby określania taryf, w tym: a) kryteria ustalania niezbędnych przychodów, b) alokację kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług, c) kryteria różnicowania cen i stawek opłat; 2) wzór wniosku o zatwierdzenie taryfy; 3) warunki prowadzenia rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) cena za dostarczoną wodę - wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za 1 m3 dostarczonej wody; do ceny dolicza się podatek od towarów i usług w wysokości określonej odrębnymi przepisami; 2) cena za odprowadzone ścieki - wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za 1 m3 odprowadzonych ścieków, w tym ścieków komunalnych lub ścieków przemysłowych; do ceny dolicza się podatek wymieniony w pkt 1; 3) koszty gotowości do świadczenia usług - koszty eksploatacji i utrzymania urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych, stanowiące nie więcej niż 15% całości tych kosztów, podzielone zgodnie z przyjętym współczynnikiem alokacji na taryfowe grupy odbiorców usług oraz liczbę odbiorców usług w danej grupie; 4) niepodzielony zysk z lat ubiegłych - część zysku netto, która nie została rozdysponowana na rzecz wspólników lub akcjonariuszy przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego z tytułu dywidendy lub która nie została przekazana na kapitał zapasowy lub rezerwowy tego przedsiębiorstwa; 5) okres obrachunkowy poprzedzający wprowadzenie nowej taryfy - 36 kolejnych miesięcy obrachunkowych poprzedzających nie więcej niż o 120 dni dzień złożenia wniosku o zatwierdzenie taryfy; 6) stawka opłaty abonamentowej - wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych na odbiorcę usług za okres rozliczeniowy, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych, oraz jednostkę usługi odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i rozliczenia należności za ilość dostarczonej wody lub ilość odprowadzonych ścieków; do stawki opłaty abonamentowej dolicza się podatek wymieniony w pkt 1; 7) subsydiowanie skrośne - pokrywanie kosztów dotyczących jednego rodzaju prowadzonej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej lub jednej z taryfowych grup odbiorców usług przychodami pochodzącymi z innego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej lub od innej taryfowej grupy odbiorców usług. § 3. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne: 1) opracowuje taryfę w sposób zapewniający: a) uzyskanie niezbędnych przychodów, b) ochronę odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat, c) eliminowanie subsydiowania skrośnego, d) motywowanie odbiorców usług do racjonalnego korzystania z wody i ograniczania zanieczyszczenia ścieków, e) łatwość obliczania i sprawdzania cen i stawek opłat; 2) określa taryfę odpowiednią do zakresu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. § 4. 1. W taryfie określa się: 1) rodzaje prowadzonej działalności; 2) rodzaj i strukturę taryfy; 3) taryfowe grupy odbiorców usług; 4) rodzaje i wysokość cen i stawek opłat; 5) warunki rozliczeń, z uwzględnieniem wyposażenia nieruchomości w przyrządy i urządzenia pomiarowe; 6) warunki stosowania cen i stawek opłat. 2. W warunkach stosowania cen i stawek opłat, o których mowa w ust. 1 pkt 6, określa się w szczególności: 1) zakres świadczonych usług dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług; 2) standardy jakościowe obsługi odbiorców usług. 3. Ceny i stawki opłat ustala się w taki sposób, aby na ich podstawie i na podstawie zakresu i wielkości świadczonych usług było możliwe obliczenie należności za korzystanie z tych usług. § 5. Taryfa, w zależności od jej rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług zawiera: 1) cenę za dostarczoną wodę, w rozliczeniach dokonywanych na podstawie odczytu wskazań wodomierza lub w oparciu o przeciętne normy zużycia wody; 2) stawkę opłaty abonamentowej w rozliczeniach: a) w oparciu o wskazania wodomierza głównego lub wskazania wodomierza mierzącego ilość wody bezpowrotnie zużytej, b) z osobą korzystającą z lokalu w budynku wielolokalowym, c) w oparciu o przeciętne normy zużycia wody; 3) cenę za odprowadzone ścieki w rozliczeniach z odbiorcami usług za ilość odprowadzonych ścieków ustaloną na podstawie wskazań urządzenia pomiarowego lub zużycia wody określonego zgodnie ze wskazaniami wodomierza lub w oparciu o przeciętne normy zużycia wody lub na podstawie umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków; 4) stawkę opłaty abonamentowej w rozliczeniach za ilość odprowadzonych ścieków ustaloną: a) na podstawie zużycia wody określonego zgodnie ze wskazaniami wodomierza głównego lub w oparciu o przeciętne normy zużycia wody lub na podstawie umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, b) zgodnie ze wskazaniami urządzenia pomiarowego; 5) stawkę opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych, w zależności od wykorzystania przepustowości oczyszczalni, stosowanej technologii oczyszczania ścieków komunalnych oraz uzyskiwanego stopnia redukcji ładunku zanieczyszczeń i sposobu stosowania osadów ściekowych; do stawki opłaty dolicza się podatek, o którym mowa w § 2 pkt 1. § 6. 1. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ustala niezbędne przychody na podstawie kosztów w okresie obrachunkowym poprzedzającym wprowadzenie nowej taryfy na potrzeby obliczenia cen i stawek opłat planowanych na 3 lata obowiązywania taryfy, uwzględniając w szczególności: 1) koszty eksploatacji i utrzymania ponoszone w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym: a) amortyzację lub odpisy umorzeniowe ustalane zgodnie z przepisami o rachunkowości od wartości początkowej środków trwałych metodą liniową niezależnie od źródeł ich finansowania, b) opłaty za korzystanie ze środowiska, c) opłaty za usługi wodne; 2) podatki i opłaty niezależne od przedsiębiorstwa; 3) koszty zakupionej przez siebie wody lub wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych niebędących w jego posiadaniu; 4) spłaty odsetek od zaciągniętych kredytów i pożyczek lub wyemitowanych obligacji; 5) rezerwy na należności nieregularne; 6) spłaty rat kapitałowych ponad wartość amortyzacji lub umorzenia, która została przyjęta do wyliczenia niezbędnych przychodów, o których mowa w pkt 1 lit. a, oraz koszty nabycia własnych akcji lub udziałów w celu umorzenia lub koszty spłaty kredytów i pożyczek zaciągniętych w celu sfinansowania takiego umorzenia; 7) marżę zysku zapewniającą ochronę interesów odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen. 2. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przy ustalaniu niezbędnych przychodów może nie uwzględniać w kosztach eksploatacji i utrzymania ponoszonych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, o których mowa w ust. 1 pkt 1, amortyzacji lub odpisów umorzeniowych środków trwałych wytworzonych lub nabytych z dotacji lub subwencji do wysokości otrzymanej kwoty dotacji lub subwencji. § 7. 1. Koszty, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1-6, planuje się na podstawie kosztów: 1) poniesionych w okresie obrachunkowym poprzedzającym wprowadzenie nowej taryfy, ustalonych na podstawie ewidencji księgowej kosztów sporządzonej zgodnie z przepisami o rachunkowości, z uwzględnieniem planowanych zmian warunków ekonomicznych wpływających na poziom kosztów w latach obowiązywania taryfy; 2) wynikających z inwestycji modernizacyjno-rozwojowych, ochrony środowiska i korzystania z usług wodnych, ustalonych na podstawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych w okresie obrachunkowym poprzedzającym wprowadzenie nowej taryfy, z uwzględnieniem zmian wynikających z planu w latach obowiązywania nowej taryfy. 2. Koszty, o których mowa w ust. 1, planuje się w przeliczeniu na okres 12 miesięcy. 3. Niepodzielony zysk z lat ubiegłych ustala się jako sumę wartości tego zysku w okresie obrachunkowym poprzedzającym wprowadzenie nowej taryfy. 4. Koszty wynikające z inwestycji modernizacyjno-rozwojowych, ochrony środowiska i korzystania z usług wodnych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmują w szczególności odsetki od kredytów lub pożyczek zaciągniętych na realizację inwestycji oraz koszty finansowe ich obsługi. 5. Koszty świadczenia usług wodociągowych i kanalizacyjnych obciąża się kosztami inwestycji finansowanych: 1) ze środków własnych przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego; 2) kredytów lub pożyczek spłacanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. 6. Uwzględnienie w niezbędnych przychodach oraz cenach i stawkach opłat kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinno być dokonywane stopniowo i rozłożone w czasie. 7. Przy ustalaniu nowej taryfy kwota kosztów, o których mowa w ust. 1, może zostać pomniejszona o niepodzielony zysk z lat ubiegłych. Niepodzielony zysk z lat ubiegłych z usług świadczonych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków nie może zostać przeznaczony na finansowanie działalności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego wykraczającej poza zadania z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. 8. Jeżeli przy ustalaniu nowej taryfy kwota kosztów, o których mowa w ust. 1, nie zostanie pomniejszona o niepodzielony zysk z lat ubiegłych, niepodzielony zysk z lat ubiegłych z usług świadczonych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków powinien zostać przeznaczony na inwestycje związane ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę lub zbiorowym odprowadzaniem ścieków w kolejnych latach lub na pokrycie kosztów zobowiązań finansowych, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 6. § 8. 1. Na podstawie kosztów, o których mowa w § 7 ust. 1, zaplanowanych zgodnie z § 7 ust. 2, ustala się niezbędne przychody jako sumę składników: 1) iloczynu sumy kosztów wynagrodzeń oraz świadczeń na rzecz pracowników i średniorocznego wskaźnika przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ustalonego przez strony uprawnione do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy, a w przypadku braku zawarcia takiego układu - średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ustalonego w ustawie budżetowej lub Wieloletnim Planie Finansowym Państwa; 2) iloczynu sumy kosztów materiałów, usług transportowych i średniorocznego wskaźnika cen produkcji sprzedanej przemysłu; 3) pozostałych kosztów eksploatacji i utrzymania według planowanych lub obowiązujących stawek na lata obowiązywania taryfy; 4) planowanych lub wynikających z zawartej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne umowy kosztów zakupionej wody lub kosztów wprowadzanych ścieków do urządzeń niebędących w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego; 5) należności nieregularnych ustalanych na podstawie odpisów aktualizujących te należności. 2. Koszty, o których mowa w § 7 ust. 4, ustala się w wielkościach wynikających z umowy kredytowej lub pożyczkowej w latach obowiązywania taryfy na podstawie odsetek od kredytów i pożyczek, kosztów finansowych ich obsługi zgodnie z wielkościami wynikającymi z zawartych umów. 3. Kwotę rat kapitałowych ponad wartość amortyzacji ustala się w wysokości różnicy pomiędzy kwotą raty do spłaty a kwotą amortyzacji, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 lit. a. § 9. 1. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które zgodnie z zawartą umową użytkuje nieodpłatnie środki trwałe, może uwzględniać w niezbędnych przychodach amortyzację lub umorzenie, jeżeli zawrze z gminą porozumienie ustalające, że środki finansowe pozyskane przez przedsiębiorstwo z tego tytułu, pomniejszone o należny podatek dochodowy, będą wykorzystywane wyłącznie na cele modernizacji i odtworzenia tych środków trwałych. 2. Wartość należności nieregularnych uprawdopodabnia się w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2018 r. poz. 395 i 398). 3. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, którego forma organizacyjno-prawna uniemożliwia zaliczanie kosztów amortyzacji lub umorzenia do kosztów eksploatacji i utrzymania, może uwzględniać je w niezbędnych przychodach, stanowiących podstawę do ustalania cen i stawek opłat, jeżeli środki pochodzące z amortyzacji lub umorzenia będą stanowić wyłącznie źródło finansowania modernizacji i odtworzenia środków trwałych oraz spłaty kredytów i pożyczek zaciągniętych na sfinansowanie inwestycji. § 10. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa alokację kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług odpowiednio dla zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. § 11. 1. Dla dokonania alokacji na taryfowe grupy odbiorców usług, uzasadnione koszty pośrednie, wspólne dla wszystkich rodzajów działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dzieli na poszczególne rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. 2. Metody podziałów kosztów, o których mowa w ust. 1, nie mogą ulec zmianie w okresie obowiązywania taryfy. 3. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dokonuje alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług, uwzględniając lokalne uwarunkowania, w szczególności: 1) wielkość zróżnicowania kosztów świadczenia usług w poszczególnych taryfowych grupach odbiorców usług, mierzoną kosztami jednostkowymi; 2) dostępność danych odnoszących się do poszczególnych rodzajów kosztów; 3) strukturę i rodzaj planowanej taryfy; 4) stabilność stosowanych metod alokacji kosztów; 5) wyposażenie w wodomierze i urządzenia pomiarowe; 6) możliwość wyodrębniania kosztów dla ich właściwej alokacji. 4. Na potrzeby alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług metody podziału kosztów uwzględniają w szczególności określenie współczynników alokacji kosztów ustalonych: 1) na podstawie udziałów poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług w całkowitej ilości dostarczonej wody lub w całkowitej ilości odebranych ścieków - w odniesieniu do kosztów, których wysokość dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług jest wprost proporcjonalna do wielkości świadczonych usług dla tych grup; 2) w oparciu o ewidencję księgową kosztów, sporządzoną zgodnie z przepisami o rachunkowości - w odniesieniu do kosztów, których nie da się podzielić na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług w oparciu o wielkość świadczonych usług. 5. Metody, o których mowa w ust. 4, mogą uwzględniać określenie współczynników alokacji kosztów ustalonych w oparciu o analizę kosztów - w odniesieniu do kosztów zależnych od uwarunkowań technicznych świadczenia usług, w szczególności takich jak: 1) wielkość ładunku zanieczyszczeń w przyjmowanych do odprowadzenia ściekach; 2) wykorzystanie przepustowości urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. § 12. Na potrzeby alokacji kosztów system finansowo-księgowy przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego powinien w szczególności umożliwiać podział na poszczególne rodzaje prowadzonej działalności i taryfowe grupy odbiorców usług oraz określać: 1) przychody; 2) koszty eksploatacji i utrzymania, z podziałem na bezpośrednie i pośrednie; 3) odsetki i raty kapitałowe ponad wartość amortyzacji lub umorzenia od zaciągniętych kredytów lub udzielonych pożyczek; 4) środki trwałe. § 13. 1. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dokonuje wyboru rodzaju i struktury taryfy, uwzględniając lokalne uwarunkowania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. 2. Ceny i stawki opłat powinny być różnicowane w taki sposób, żeby zapewnić: 1) uzyskanie z wpłat odbiorców usług przychodów na poziomie zapewniającym samofinansowanie się działalności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz zysku z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków; 2) motywowanie odbiorców usług do racjonalnego korzystania z wody i ograniczania zanieczyszczenia ścieków; 3) eliminowanie subsydiowania skrośnego; 4) łatwość obliczania i sprawdzania cen i stawek opłat. 3. Koszty gotowości do świadczenia usług nie są uwzględniane w stawce opłaty abonamentowej dla osób korzystających z lokali w budynku wielolokalowym, które są rozliczane zgodnie z umową zawartą z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. 4. Koszty odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego nie są uwzględniane w stawce opłaty abonamentowej dla odbiorców usług rozliczanych w oparciu o przeciętne normy zużycia wody. 5. Włączenie do stawki opłaty abonamentowej kosztów gotowości do świadczenia usług pomniejsza odpowiednio o tę wartość koszty eksploatacji i utrzymania urządzeń wodociągowych lub urządzeń kanalizacyjnych przy ustalaniu cen za wodę lub ścieki. 6. Różnicowanie cen i stawek opłat zapewnia się w szczególności przez: 1) podział odbiorców usług na taryfowe grupy odbiorców usług i przypisanie do poszczególnych grup odpowiadających im planowanych kosztów świadczenia usług; 2) wybór rodzaju taryfy i odpowiedniej dla niej struktury cen i stawek opłat; 3) uwzględnienie, przy określaniu niezbędnych przychodów odpowiadających poszczególnym cenom i stawkom opłat, zróżnicowania kosztów eksploatacji i utrzymania odpowiednio do zużycia wody i odprowadzania ścieków przez odbiorców usług z poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług oraz kosztów wynikających z nakładów inwestycyjnych. § 14. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dokonuje wyboru struktury i rodzaju taryfy, uwzględniając w zależności od: 1) przyjętego rodzaju taryfy dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług: a) taryfę jednolitą - zawierającą jednolite ceny usług i jednolite stawki opłat dla wszystkich taryfowych grup odbiorców usług, odrębne dla zaopatrzenia w wodę i dla odprowadzania ścieków, b) taryfę niejednolitą - zawierającą różne dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług ceny za dostarczoną wodę i ceny za odprowadzane ścieki lub różne dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług stawki opłat; 2) struktury taryfy: a) taryfę jednoczłonową - zawierającą cenę odniesioną do 1 m3 dostarczanej wody lub 1 m3 odprowadzanych ścieków, bez stawki opłaty abonamentowej, b) taryfę wieloczłonową - zawierającą ceny i stawki opłat, w tym stawkę opłaty abonamentowej; 3) zróżnicowania cen wody w różnych przedziałach jej zużycia lub ścieków w różnych przedziałach ich wprowadzania: a) taryfę sezonową, charakteryzującą się wyższymi cenami wody lub ścieków w sezonie szczytowego zapotrzebowania na usługi wodociągowo-kanalizacyjne i niższymi cenami poza sezonem, b) taryfę progresywną, stosowaną przy ograniczonych możliwościach ujmowania wody lub oczyszczania ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w której ceny za wodę lub ścieki rosną wraz ze wzrostem ich ilości pon