Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 3 października 2019 r.w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego podręczników 1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz. 1055). Treść rozporządzenia Na podstawie art. 22aw ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1481 i 1818) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe warunki, jakie muszą spełniać podręczniki dopuszczane do użytku szkolnego; 2) rodzaj zajęć edukacyjnych, do których nie dopuszcza się podręczników do użytku szkolnego, z uwagi na specyfikę tych zajęć edukacyjnych; 3) szczegółowe warunki i tryb dopuszczania podręczników do użytku szkolnego; 4) dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku o wpis na listę rzeczoznawców; 5) wysokość opłat wnoszonych w postępowaniu o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego; 6) tryb wnoszenia i zwrotu opłat w postępowaniu o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego. 2. Rozporządzenie dotyczy dopuszczania do użytku szkolnego podręczników do zajęć z zakresu edukacji: polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej i społecznej, podręczników do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego oraz podręczników do zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, w tym podręczników przeznaczonych do kształcenia specjalnego, uwzględniających podstawę programową kształcenia ogólnego określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. b-h ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, 1078, 1287, 1680, 1681 i 1818), zwanej dalej „ustawą - Prawo oświatowe”. § 2. 1. Podręcznik do zajęć z zakresu edukacji: polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej i społecznej oraz podręcznik do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego, w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznik do danych zajęć edukacyjnych w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej, w tym podręcznik przeznaczony do kształcenia specjalnego oraz podręcznik dla mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym: 1) jest poprawny pod względem merytorycznym, dydaktycznym, wychowawczym i językowym, w szczególności: a) uwzględnia aktualny stan wiedzy naukowej, w tym metodycznej, b) jest przystosowany do danego poziomu kształcenia, zwłaszcza pod względem stopnia trudności, formy przekazu, właściwego doboru pojęć, nazw, terminów i sposobu ich wyjaśniania, c) zawiera materiał rzeczowy i materiał ilustracyjny odpowiedni do przedstawianych treści nauczania, d) ma logiczną konstrukcję; 2) zawiera zakres materiału rzeczowego i materiału ilustracyjnego odpowiedni do liczby godzin przewidzianych na dane zajęcia edukacyjne w ramowym planie nauczania dla danego typu szkoły; 3) zawiera propozycje działań edukacyjnych aktywizujących i motywujących uczniów; 4) umożliwia uczniom ze zróżnicowanymi możliwościami nabycie umiejętności ustalonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego; 5) określa zakres kształcenia: podstawowy lub rozszerzony - w przypadku szkoły ponadpodstawowej; 6) zawiera treści zgodne z przepisami prawa, w tym ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi; 7) ma przejrzystą szatę graficzną; 8) nie zawiera opisu egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego oraz zadań egzaminacyjnych wykorzystanych w arkuszach egzaminacyjnych; 9) w przypadku pytań, poleceń, zadań i ćwiczeń zawartych w podręczniku w postaci papierowej, wymagających udzielenia przez ucznia pisemnej odpowiedzi - zawiera informację, że odpowiedzi nie należy umieszczać w podręczniku; miejsca w zadaniach i ćwiczeniach, które powinny być wypełnione przez ucznia, są zaciemnione i przedstawione w sposób uniemożliwiający uczniowi wpisanie odpowiedzi. 2. Podręcznik do historii i geografii uwzględnia także zalecenia dwustronnych komisji podręcznikowych oraz innych komisji i zespołów do spraw podręczników, działających na podstawie międzypaństwowych umów dotyczących współpracy w zakresie edukacji lub porozumień komitetów narodowych UNESCO. 3. Podręcznik do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej oraz podręcznik do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej jest przeznaczony do realizacji określonego w podstawie programowej kształcenia ogólnego poziomu zaawansowania znajomości języka obcego nowożytnego. 4. Jeżeli do podręcznika do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej, podręcznika do języka mniejszości narodowej lub podręcznika do języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego dołączono nagrania dźwiękowe rozwijające sprawność rozumienia ze słuchu, zamieszczone na informatycznym nośniku danych lub w internecie, nagrania te stanowią integralną część podręcznika. 5. Podręcznik do: 1) własnej historii i kultury mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, 2) geografii państwa, z którego obszarem kulturowym utożsamia się mniejszość narodowa - zawiera usystematyzowaną prezentację treści nauczania z tego zakresu; przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. § 3. 1. Podręcznik w postaci elektronicznej może być zamieszczony na informatycznym nośniku danych lub w internecie. 2. Podręcznik w postaci elektronicznej zawiera: 1) opis sposobu uruchomienia albo opis sposobu instalacji i uruchomienia; 2) system pomocy zawierający opis użytkowania podręcznika; 3) mechanizmy nawigacji i wyszukiwania, w szczególności spis treści i skorowidz w postaci hiperłączy; 4) opcję drukowania treści podręcznika, z wyłączeniem dynamicznych elementów multimedialnych, których wydrukowanie nie jest możliwe. 3. Podręcznik w postaci elektronicznej uwzględnia wymagania dostępności określone w załączniku do ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz. U. poz. 848). § 4. Dopuszczeniu do użytku szkolnego nie podlegają podręczniki do dodatkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo oświatowe. § 5. 1. Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika w postaci papierowej jest uzyskanie trzech pozytywnych opinii sporządzonych przez rzeczoznawców wpisanych na listę, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym: 1) dwóch opinii merytoryczno-dydaktycznych zawierających szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika przeznaczonego do kształcenia specjalnego jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego; 2) jednej opinii językowej zawierającej szczegółową ocenę poprawności pod względem językowym, w tym ocenę tekstów zamieszczonych w materiale ilustracyjnym, oraz ocenę komunikatywności tekstu podręcznika. 2. Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika w postaci papierowej do przedmiotu przyroda w klasie IV szkoły podstawowej jest uzyskanie trzech pozytywnych opinii sporządzonych przez rzeczoznawców wpisanych na listę, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym: 1) dwóch opinii merytoryczno-dydaktycznych, po jednej z zakresu biologii i geografii, zawierających szczegółową ocenę poprawności pod względem merytorycznym i szczegółową ocenę przydatności dydaktycznej, w tym ocenę materiału ilustracyjnego, z tym że w przypadku podręcznika przeznaczonego do kształcenia specjalnego co najmniej jedną opinię sporządza rzeczoznawca do spraw podręczników do kształcenia specjalnego; 2) jednej opinii językowej zawierającej szczegółową ocenę poprawności pod względem językowym, w tym ocenę tekstów zamieszczonych w materiale ilustracyjnym, oraz ocenę komunikatywności tekstu podręcznika. 3. Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego podręcznika w postaci elektronicznej jest uzyskanie czterech pozytywnych opinii sporządzonych przez rzeczoznawców wpisanych na listę, o której mowa w § 11 ust. 1, w tym: 1) dwóch opinii merytoryczno-dydaktycznych, o których mowa odpowiednio w ust. 1 pkt 1 albo ust. 2 pkt 1, które zawierają także szczegółową ocenę spełniania przez podręcznik warunków określonych w § 3 ust. 2; 2) jednej opinii językowej, o której mowa odpowiednio w ust. 1 pkt 2 albo ust. 2 pkt 2; 3) jednej opinii rzeczoznawcy do spraw podręczników do kształcenia specjalnego, zawierającej szczegółową ocenę spełniania przez podręcznik warunków określonych w § 3 ust. 2 i 3. 4. W przypadku podręcznika wydawanego w częściach opinia merytoryczno-dydaktyczna zawiera także ocenę koncepcji opracowania podręcznika, o której mowa w § 6 ust. 4, w szczególności rozkładu i uwzględnienia treści nauczania w pozostałych częściach podręcznika. 5. W przypadku podręcznika, o którym mowa w § 2 ust. 4, opinii merytoryczno-dydaktycznej podlega także dołączone do podręcznika nagranie dźwiękowe. 6. Warunek uzyskania opinii językowej nie dotyczy podręcznika do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej, podręcznika do języka mniejszości narodowej oraz podręcznika do języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego, które nie zawierają tekstów w języku polskim, z wyjątkiem strony tytułowej, redakcyjnej lub okładki. 7. Warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego tłumaczenia na język obcy nowożytny podręcznika wpisanego do wykazu podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego jest uzyskanie jednej pozytywnej opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę wpisanego na listę, o której mowa w § 11 ust. 1, zawierającej szczegółową ocenę poprawności pod względem językowym tłumaczenia i jego zgodności z wydaniem w języku polskim. § 6. 1. Wniosek o dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika, zwany dalej „wnioskiem”, określa: 1) etap edukacyjny, rodzaj zajęć edukacyjnych (w tym zakres kształcenia: podstawowy lub rozszerzony), typ szkoły; 2) autora (autorów) podręcznika, tytuł podręcznika, rok jego wydania; 3) w przypadku podręcznika do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej - poziom zaawansowania znajomości języka obcego nowożytnego określony w podstawie programowej kształcenia ogólnego oraz poziom zaawansowania w sześciostopniowej skali poziomów biegłości w zakresie poszczególnych umiejętności językowych Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, zdefiniowanego przez Radę Europy2)Europejski System Opisu Kształcenia Językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie (Common European Framework of Reference for Languages: learning, teaching, assessment).; 4) w przypadku podręcznika w postaci elektronicznej i podręcznika w postaci papierowej - środowisko sprzętowe i programowe niezbędne do użytkowania odpowiednio podręcznika w postaci elektronicznej lub cyfrowego odzwierciedlenia podręcznika w postaci papierowej, o którym mowa w art. 22ao ust. 3 pkt 6a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zwanej dalej „ustawą o systemie oświaty”; 5) w przypadku podręcznika przeznaczonego do kształcenia specjalnego - rodzaj niepełnosprawności uczniów, dla których podręcznik jest przeznaczony. 2. W przypadku podręcznika wydawanego w częściach wniosek dotyczy danej części podręcznika. 3. Do wniosku dołącza się: 1) w przypadku podręcznika w postaci papierowej - przygotowany do publikacji egzemplarz poprawnego pod względem edytorskim opracowania podręcznika w postaci papierowej zawierający materiał ilustracyjny wraz z projektem okładki, cyfrowe odzwierciedlenie podręcznika, o którym mowa w art. 22ao ust. 3 pkt 6a ustawy o systemie oświaty, zamieszczone na informatycznym nośniku danych, a w przypadku zamieszczenia tego odzwierciedlenia podręcznika w internecie - także informację o miejscu zamieszczenia w internecie i sposobie dostępu do cyfrowego odzwierciedlenia podręcznika, oraz oświadczenie podmiotu ubiegającego się o dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika, zwanego dalej „wnioskodawcą”, że cyfrowe odzwierciedlenie podręcznika jest zgodne z podręcznikiem w postaci papierowej; 2) w przypadku podręcznika w postaci elektronicznej - przygotowany do publikacji egzemplarz poprawnego pod względem edytorskim opracowania podręcznika w postaci elektronicznej zawierający materiał ilustracyjny, zamieszczony na informatycznym nośniku danych, a w przypadku zamieszczenia tego podręcznika w internecie - także informację o miejscu zamieszczenia w internecie i sposobie dostępu do tego podręcznika; 3) w przypadku podręcznika, o którym mowa w § 2 ust. 4 - dołączone do podręcznika nagranie dźwiękowe zamieszczone na informatycznym nośniku danych, a w przypadku zamieszczenia tego nagrania w internecie - także informację o miejscu zamieszczenia w internecie i sposobie dostępu do tego nagrania; 4) oświadczenie wnioskodawcy, że: a) posiada autorskie prawa majątkowe do podręcznika lub inne prawa do korzystania z utworu będącego podręcznikiem, b) nie narusza praw osób trzecich, w szczególności praw autorskich; 5) dowód wniesienia opłaty, o której mowa odpowiednio w § 15 ust. 1 albo 2. 4. W przypadku gdy wniosek dotyczy podręcznika wydawanego w częściach, do wniosku dołącza się także koncepcję opracowania podręcznika zawierającą informację o planowanej liczbie części podręcznika wraz z rozkładem treści nauczania w pozostałych częściach podręcznika oraz planowany termin złożenia wniosku lub wniosków o dopuszczenie do użytku szkolnego pozostałych części. 5. Wniosek o dopuszczenie do użytku szkolnego zmienionej wersji podręcznika wpisanego do wykazu podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego zawiera także szczegółową informację o zakresie wprowadzonych zmian. § 7. 1. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wskazuje rzeczoznawców właściwych do sporządzenia opinii, o których mowa w § 5 ust. 1-3 i 7, oraz informuje o tym wnioskodawcę. 2. Wnioskodawca przekazuje każdemu ze wskazanych rzeczoznawców: 1) w przypadku podręcznika w postaci papierowej - przygotowany do publikacji egzemplarz poprawnego pod względem edytorskim opracowania podręcznika w postaci papierowej zawierający materiał ilustracyjny wraz z projektem okładki; 2) w przypadku podręcznika w postaci elektronicznej - przygotowany do publikacji egzemplarz poprawnego pod względem edytorskim opracowania podręcznika w postaci elektronicznej zawierający materiał ilustracyjny, zamieszczony na informatycznym nośniku danych, a w przypadku zamieszczenia tego podręcznika w internecie - także informację o miejscu zamieszczenia w internecie i sposobie dostępu do tego podręcznika; 3) w przypadku podręcznika, o którym mowa w § 2 ust. 4 - dołączone do podręcznika nagranie dźwiękowe zamieszczone na informatycznym nośniku danych, a w przypadku zamieszczenia tego nagrania w internecie - także informację o miejscu zamieszczenia w internecie i sposobie dostępu do tego nagrania. 3. W przypadku podręcznika wydawanego w częściach wnioskodawca przekazuje także każdemu z rzeczoznawców wskazanych do sporządzenia opinii merytoryczno-dydaktycznej koncepcję opracowania podręcznika wydawanego w częściach, o której mowa w § 6 ust. 4, a w przypadku gdy część lub części składające się na podręcznik zostały już dopuszczone do użytku szkolnego - egzemplarze tych części podręcznika. 4. Rzeczoznawca sporządza opinię w terminie 30 dni od dnia, w którym otrzymał egzemplarz podręcznika. 5. W przypadku złożenia wniosku o dopuszczenie do użytku szkolnego co najmniej dwóch części: 1) podręcznika do zajęć z zakresu edukacji: polonistycznej, matematycznej, przyrodniczej i społecznej w klasach I-III szkoły podstawowej - rzeczoznawca sporządza opinię dotyczącą części podręcznika, których dotyczy wniosek, w terminie 30 dni od dnia, w którym otrzymał egzemplarze części podręcznika; 2) podręcznika do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do danych zajęć edukacyjnych w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej, podręcznika dla mniejszości narodowej oraz podręcznika dla mniejszości etnicznej lub społeczności posługującej się językiem regionalnym - rzeczoznawca sporządza opinię dotyczącą części podręcznika, których dotyczy wniosek, w terminie 45 dni od dnia, w którym otrzymał egzemplarze części podręcznika. § 8. 1. Rzeczoznawca stwierdza w opinii, czy podręcznik spełnia warunki określone odpowiednio w art. 22ao ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie oświaty oraz w § 2 i § 3, z zastrzeżeniem § 5 ust. 7. Opinia rzeczoznawcy kończy się stwierdzeniem o pozytywnym albo negatywnym zaopiniowaniu podręcznika albo stwierdzeniem o pozytywnym zaopiniowaniu podręcznika pod warunkiem dokonania wskazanych przez rzeczoznawcę poprawek, z zastrzeżeniem § 9. 2. Jeżeli opinia rzeczoznawcy kończy się stwierdzeniem o negatywnym zaopiniowaniu podręcznika, rzeczoznawca wskazuje w opinii warunki określone odpowiednio w art. 22ao ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie oświaty oraz w § 2 i § 3, których podręcznik nie spełnia, oraz uzasadnia swoją opinię. 3. Jeżeli opinia rzeczoznawcy kończy się stwierdzeniem o pozytywnym zaopiniowaniu podręcznika pod warunkiem dokonania wskazanych przez rzeczoznawcę poprawek, rzeczoznawca wskazuje w opinii wszystkie konieczne do wprowadzenia poprawki. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, rzeczoznawca, po przedstawieniu mu poprawionego egzemplarza podręcznika, sporządza opinię końcową stwierdzającą dokonanie wskazanych przez niego poprawek. 5. W przypadku pozytywnych końcowych opinii merytoryczno-dydaktycznych, o których mowa w ust. 4, poprawione fragmenty podręcznika podlegają ocenie pod względem poprawności językowej. Rzeczoznawca sporządza końcową opinię językową na podstawie przedstawionego mu poprawionego egzemplarza podręcznika wraz z wykazem wprowadzonych poprawek. 6. Rzeczoznawca sporządza opinię końcową, o której mowa odpowiednio w ust. 4 i 5, w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał poprawiony egzemplarz podręcznika. 7. Opinię dotyczącą podręcznika, w tym opinię końcową, rzeczoznawca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania oraz wnioskodawcy. § 9. 1. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może zwrócić się do rzeczoznawcy wpisanego na listę, o której mowa w § 11 ust. 1, właściwego ze względu na rodzaj podręcznika, o sporządzenie dodatkowej opinii, w szczególności gdy w stosunku do podręcznika wydano: 1) opinie dotyczące tego samego zakresu zakończone różniącymi się stwierdzeniami; 2) negatywną opinię - w przypadku gdy warunkiem dopuszczenia do użytku szkolnego jest uzyskanie jednej opinii w danym zakresie. 2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania przekazuje rzeczoznawcy opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2. 3. Wnioskodawca przekazuje rzeczoznawcy egzemplarz ostatecznej wersji podręcznika. 4. Dodatkowa opinia rzeczoznawcy kończy się stwierdzeniem o pozytywnym albo negatywnym zaopiniowaniu podręcznika. Dodatkową opinię rzeczoznawca sporządza w terminie 30 dni od dnia, w którym otrzymał egzemplarz ostatecznej wersji podręcznika. § 10. 1. Wnioskodawca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania egzemplarz wersji podręcznika, w stosunku do której rzeczoznawcy wydali pozytywne opinie, o których mowa w § 8 ust. 4 i 5 lub § 9 ust. 4. 2. W przypadku podręcznika w postaci papierowej wnioskodawca przekazuje także oświadczenie, że cyfrowe odzwierciedlenie podręcznika, o którym mowa w art. 22ao ust. 3 pkt 6a ustawy o systemie oświaty, jest zgodne z wersją podręcznika w postaci papierowej, o której mowa w ust. 1. § 11. 1. Opinie dotyczące podręczników sporządzają rzeczoznawcy wpisani na prowadzoną pr