Obwieszczenie Ministra Infrastrukturyz dnia 8 listopada 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie licencji maszynisty 1)Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie licencji maszynisty Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Licencja maszynisty Rozdział 3 - Wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne, zakres badań lekarskich i psychologicznych oraz sposób oceny zdolności fizycznej i psychicznej osób ubiegających się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności, a także tryb orzekania o tej zdolności Rozdział 4 - Szkolenie i egzaminowanie kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty Rozdział 5 - Rejestr licencji maszynistów Rozdział 6 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 1 - Wzór wniosku o wydanie licencji maszynisty, przedłużenie ważności, wydanie wtórnika, przywrócenie tego dokumentu i aktualizację danych zawartych w tym dokumencie Załącznik nr 2 - Wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne, jakie powinny spełniać osoby ubiegające się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności Załącznik nr 3 - Wzór orzeczenia lekarskiego o zdolności fizycznej i psychicznej osób ubiegających się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności Załącznik nr 4 - Program oraz czas trwania szkolenia kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty Załącznik nr 5 - Wzór dokumentu potwierdzającego zdanie egzaminu w celu uzyskania licencji maszynisty Załącznik nr 6 - Wzór rejestru licencji maszynistów Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie licencji maszynisty (Dz. U. poz. 211), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 sierpnia 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie licencji maszynisty (Dz. U. poz. 1432). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje odnośnika nr 2 oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 sierpnia 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie licencji maszynisty (Dz. U. poz. 1432), które stanowią: „ 2) Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Komisji 2014/82/UE z dnia 24 czerwca 2014 r. zmieniającą dyrektywę 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów w zakresie zdrowia, wiedzy zawodowej i licencji (Dz. Urz. UE L 184 z 25.06.2014, str. 11). ” „ § 2. Szkolenia i egzaminy dla osób ubiegających się o uzyskanie licencji maszynisty, rozpoczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, prowadzi się na podstawie dotychczasowych przepisów. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. ” . 1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). Załącznik - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie licencji maszynisty1)Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). 2)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża postanowienia dyrektywy 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 315 z 03.12.2007, str. 51). Na podstawie art. 22a ust. 11 pkt 1-7, 11 i 12 lit. a i b ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710, 730, 1214, 1979 i 2020) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe warunki i tryb wydawania, przedłużania ważności, zawieszania, przywracania i cofania licencji maszynisty, aktualizacji danych zawartych w licencji maszynisty oraz wydawania jej wtórników; 2) wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne, jakie powinny spełniać osoby ubiegające się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności; 3) zakres badań lekarskich i psychologicznych oraz sposób oceny zdolności fizycznej i psychicznej osób ubiegających się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności oraz tryb orzekania o tej zdolności; 4) wzory dokumentów potwierdzających zdolność fizyczną i psychiczną osób ubiegających się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności; 5) zakres wiedzy i umiejętności objętych szkoleniem i egzaminem niezbędny dla uzyskania licencji maszynisty; 6) program oraz czas trwania szkolenia kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty; 7) sposób, formę i tryb przygotowania oraz przeprowadzania egzaminów dla kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty, a także tryb pracy komisji egzaminacyjnej; 8) warunki, sposób prowadzenia rejestru licencji maszynistów, zakres danych w nim ujętych oraz okres ich przechowywania, wzór tego rejestru, a także tryb przekazywania danych ujętych w rejestrze podmiotom, o których mowa w art. 22a ust. 1a ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym; 9) wzór: a) wniosku o wydanie licencji maszynisty, przedłużenie ważności, wydanie wtórnika, przywrócenie tego dokumentu i aktualizację danych zawartych w tym dokumencie, b) dokumentu potwierdzającego ukończenie szkolenia i zdanie egzaminu w celu uzyskania licencji maszynisty. § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) ustawa - ustawę z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym; 2) Prezes UTK - Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego; 3) rozporządzenie nr 36/2010 - rozporządzenie Komisji (UE) nr 36/2010 z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie wspólnotowych wzorów licencji maszynisty, świadectw uzupełniających, uwierzytelnionych odpisów świadectw uzupełniających oraz wniosków o wydanie licencji maszynisty zgodnie z dyrektywą 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 13 z 19.01.2010, str. 1, z późn. zm.); 4) ośrodek szkolenia i egzaminowania - ośrodek szkolenia i egzaminowania maszynistów oraz kandydatów na maszynistów, o którym mowa w art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy; 5) podmiot uprawniony - podmiot uprawniony do przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych oraz orzekania, w celu sprawdzenia spełniania wymagań zdrowotnych, fizycznych i psychicznych, niezbędnych do uzyskania licencji oraz świadectwa maszynisty, a także zachowania ich ważności, o którym mowa w art. 22a ust. 1 pkt 3 ustawy. Rozdział 2 Licencja maszynisty § 3. 1. Kandydat na maszynistę ubiegający się o wydanie licencji maszynisty składa do Prezesa UTK wniosek o wydanie licencji maszynisty. 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć: 1) kserokopię dokumentu potwierdzającego spełnienie wymagania, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy; 2) orzeczenie lekarskie potwierdzające spełnianie wymagań zdrowotnych, fizycznych i psychicznych, niezbędnych do uzyskania licencji maszynisty; 3) dokument potwierdzający zdanie egzaminu w celu uzyskania licencji maszynisty; 4) oświadczenie o niekaralności, o którym mowa w art. 22 ust. 2b ustawy; 5) oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych; 6) kserokopię dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. 3. Jeżeli orzeczenie lekarskie potwierdzające spełnienie przez kandydata na maszynistę wymagań zdrowotnych, fizycznych i psychicznych, niezbędnych do uzyskania licencji maszynisty, zawiera ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia w postaci obowiązkowego korzystania z okularów lub soczewek kontaktowych, Prezes UTK wpisuje do licencji maszynisty kod ograniczeń zdrowotnych „b.1” określony w pkt 3 lit. d załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 36/2010. 4. Licencja maszynisty jest wydawana w jednym egzemplarzu. § 4. 1. Posiadacz licencji maszynisty składa do Prezesa UTK wniosek o przedłużenie ważności licencji maszynisty nie później niż na 30 dni przed upływem terminu jej ważności. 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć: 1) kserokopię dotychczasowej licencji maszynisty; 2) oświadczenie o niekaralności za przestępstwa umyślne, o którym mowa w art. 22 ust. 2b ustawy; 3) kserokopię dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. § 5. Posiadacz zawieszonej licencji maszynisty składa do Prezesa UTK wniosek o jej przywrócenie, do którego dołącza: 1) orzeczenie lekarskie potwierdzające spełnienie wymagań zdrowotnych, fizycznych i psychicznych, niezbędnych do uzyskania albo zachowania ważności licencji maszynisty lub świadectwa maszynisty; 2) kserokopię dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. § 6. W przypadkach, o których mowa w art. 22 ust. 6 i 7 ustawy, zawieszenie albo cofnięcie licencji maszynisty następuje na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego. § 7. 1. Posiadacz licencji maszynisty składa do Prezesa UTK wniosek o dokonanie aktualizacji danych zawartych w licencji maszynisty, do którego dołącza: 1) kserokopię dotychczasowej licencji maszynisty; 2) kserokopię dokumentu potwierdzającego zmianę danych zawartych w licencji maszynisty; 3) oświadczenie o niekaralności za przestępstwa umyślne, o którym mowa w art. 22 ust. 2b ustawy; 4) kserokopię dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. 2. Po wydaniu nowego dokumentu dotychczasowa licencja maszynisty podlega zwrotowi Prezesowi UTK na zasadach określonych w pkt 5 załącznika I do rozporządzenia nr 36/2010. § 8. Posiadacz licencji maszynisty składa do Prezesa UTK wniosek o wydanie jej wtórnika, do którego dołącza: 1) oświadczenie o utracie licencji maszynisty - w przypadku jej kradzieży albo zaginięcia; 2) dotychczasową licencję maszynisty - w przypadku jej zniszczenia w stopniu powodującym nieczytelność; 3) oświadczenie o niekaralności za przestępstwa umyślne, o którym mowa w art. 22 ust. 2b ustawy; 4) kserokopię dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. § 9. Do postępowań dotyczących przedłużania ważności, przywracania licencji maszynisty, aktualizacji danych zawartych w licencji maszynisty oraz wydawania jej wtórników stosuje się odpowiednio przepisy § 3 ust. 3 i 4. § 10. Wzór wniosku o wydanie licencji maszynisty, przedłużenie ważności, wydanie wtórnika, przywrócenie tego dokumentu i aktualizację danych zawartych w tym dokumencie określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Rozdział 3 Wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne, zakres badań lekarskich i psychologicznych oraz sposób oceny zdolności fizycznej i psychicznej osób ubiegających się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności, a także tryb orzekania o tej zdolności § 11. Wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne, jakie powinny spełniać osoby ubiegające się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. § 12. 1. Lekarz, o którym mowa w § 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2067), zwany dalej „lekarzem uprawnionym”, wykonuje badanie lekarskie osób ubiegających się o licencję maszynisty w celu sprawdzenia spełniania wymagań zdrowotnych, fizycznych i psychicznych oraz orzeka o zdolności fizycznej i psychicznej do uzyskania licencji maszynisty przez te osoby. 2. Lekarz uprawniony przeprowadza badanie samodzielnie, uwzględniając wyniki badań specjalistycznych i pomocniczych oraz ocenę psychologicznej przydatności zawodowej dokonaną przez psychologa. 3. Przed rozpoczęciem badania lekarz uprawniony sprawdza tożsamość osoby zgłaszającej się na badanie. 4. Lekarz uprawniony odmawia wykonania badania i uzgadnia z osobą zgłaszającą się na badanie jego nowy termin, w przypadku gdy osoba ta zgłosiła się na badanie bezpośrednio po ukończeniu pracy lub jej stan nie pozwala na prawidłową ocenę spełniania wymagań zdrowotnych, fizycznych i psychicznych. 5. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio przy przeprowadzaniu badań psychologicznych. 6. Osoby ubiegające się o uzyskanie licencji maszynisty albo zachowanie jej ważności, uwzględniając wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, są poddawane następującym badaniom: 1) ogólnemu badaniu lekarskiemu ze szczególnym uwzględnieniem oceny: stanu układu krążenia i układu oddechowego, stanu psychicznego i sprawności narządu ruchu; 2) badaniu narządu wzroku wykonywanemu przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie okulistyki; 3) badaniu narządu słuchu i równowagi oraz aparatu głosowego, z uwzględnieniem audiogramu, wykonywanemu przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie otorynolaryngologii; 4) badaniu układu nerwowego wykonywanemu przez lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie neurologii; 5) badaniu psychologicznej przydatności zawodowej, uwzględniającemu czynniki ryzyka zawodowego i szczególne wymogi sprawności psychicznych w transporcie kolejowym oraz metodykę badań psychologicznych, wykonywanemu przez psychologa; 6) badaniu krwi, w tym: morfologii z rozmazem, glikemii na czczo, aminotransferazy i gamma-glutamylo-transpeptydazy oraz badaniu ogólnemu moczu; 7) badaniu elektrokardiograficznemu w spoczynku; 8) badaniu radiologicznemu klatki piersiowej; 9) badaniu w kierunku substancji psychotropowych i nadużywania alkoholu; 10) innym badaniom diagnostycznym i specjalistycznym, jeżeli są potrzebne do oceny zdolności fizycznej i psychicznej badanego. 7. Wyniki badań laboratoryjnych, z wyjątkiem badania poziomu glikemii na czczo, uznaje się za miarodajne, jeżeli od dnia ich wykonania minęło nie więcej niż 6 miesięcy, a w przypadku badania radiologicznego - nie więcej niż 48 miesięcy, o ile nie zachodzą okoliczności uzasadniające ponowne ich wykonanie. § 13. 1. Lekarz uprawniony sporządza orzeczenie lekarskie w dwóch egzemplarzach, które przekazuje osobie badanej. 2. Lekarz uprawniony wyznacza w orzeczeniu lekarskim termin kolejnego badania. Jeżeli termin kolejnego badania został wyznaczony na dzień przypadający przed upływem okresu, o którym mowa odpowiednio w art. 22 ust. 2d pkt 1 albo 2 ustawy, lekarz uprawniony wpisuje do dokumentacji medycznej uzasadnienie wyznaczenia takiego terminu. 3. Osoba badana, która nie zgadza się z treścią wydanego orzeczenia lekarskiego, może wystąpić w ciągu 7 dni od dnia jego wydania za pośrednictwem lekarza uprawnionego, który wydał to orzeczenie, z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania w podmiocie uprawnionym, w którym przeprowadzono badanie. 4. Ponowne badanie powinno być przeprowadzone nie później niż po upływie 21 dni od dnia złożenia wniosku. 5. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu badania ponownego jest ostateczne. 6. Wzór orzeczenia lekarskiego o zdolności fizycznej i psychicznej osób ubiegających się o licencję maszynisty albo o zachowanie jej ważności określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Rozdział 4 Szkolenie i egzaminowanie kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty § 14. 13)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 sierpnia 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie licencji maszynisty (Dz. U. poz. 1432), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. Zakres wiedzy i umiejętności objętych szkoleniem i egzaminem obejmuje następujące zagadnienia: 1) specyfikę i środowisko pracy maszynisty, w tym jego rolę i odpowiedzialność w ruchu kolejowym, wymagania zawodowe i predyspozycje niezbędne do wykonywania pracy na tym stanowisku; 2) technologię transportu kolejowego, w tym przepisy bezpieczeństwa i eksploatacji; 3) infrastrukturę kolejową; 4) radiołączność pociągową; 5) pociągi, ich składy oraz wymogi techniczne dotyczące lokomotyw, zespołów trakcyjnych, wagonów osobowych i towarowych oraz innego rodzaju taboru kolejowego; 6) zagrożenia występujące w ruchu kolejowym; 7) podstawowe zasady fizyki. 1a4)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Szkolenie kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty obejmuje wiedzę ogólną z zakresu zagadnień, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem zasad, które można zastosować niezależnie od określonego rodzaju i typu taboru kolejowego lub infrastruktury kolejowej. 2. Program oraz czas trwania szkolenia kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. 35)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. W wyniku ukończonego szkolenia kandydat na maszynistę ubiegający się o licencję maszynisty powinien: 1) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1: a) znać podstawowe akty prawne i instrukcje dotyczące bezpieczeństwa kolei w zakresie związanym z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty, w szczególności określające: - zasady przyznawania uprawnień maszynistom, - warunki wykonywania przewozu towarów niebezpiecznych i przewozów wojskowych, - zasady ochrony środowiska i ochrony przeciwpożarowej w miejscu pracy, b) rozumieć szczególne wymagania stawiane maszynistom, w tym wymagania zawodowe i osobowościowe niezbędne do wykonywania obowiązków maszynisty, polegające w szczególności na: - jeździe przeważnie w pojedynczej obsadzie, - zmiennym rytmie dobowym pracy, - konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej i innego wyposażenia, - umiejętności posługiwania się dokumentacją związaną z pracą maszynisty, w tym bieżącego jej aktualizowania, c) rozumieć, które zachowania są zgodne z zakresem odpowiedzialności maszynisty za kluczowe kwestie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, i znać czynniki wpływające negatywnie na jego pracę, takie jak przyjmowanie określonych leków, alkoholu, narkotyków i innych substancji psychoaktywnych, choroby, stres, zmęczenie, d) umieć wskazać dokumenty związane z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty, w szczególności akty prawne, instrukcje i służbowe rozkłady jazdy, e) umieć określić odpowiedzialność i zadania pracowników wykonujących czynności związane z bezpieczeństwem i prowadzeniem ruchu kolejowego, f) rozumieć znaczenie dokładności wykonywania zadań i metod pracy, g) rozumieć zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności w zakresie zachowania na obszarze kolejowym, postępowania przy wsiadaniu do i wysiadaniu z pojazdu trakcyjnego, ergonomii, bezpieczeństwa personelu kolejowego i używanych środków ochrony indywidualnej, h) znać sposoby radzenia sobie ze stresem i w sytuacjach ekstremalnych, i) umieć stosować zasady ochrony środowiska w pracy maszynisty, w tym techniki jazdy minimalizujące negatywny wpływ na środowisko; 2) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2: a) znać postanowienia aktów prawnych, procedur i instrukcji z zakresu eksploatacji kolei, b) umieć określić odpowiedzialność i zadania pracowników wykonujących czynności związane z eksploatacją kolei; 3) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, znać: a) budowę toru kolejowego i stacji kolejowych, w tym stacji rozrządowych, b) budowle kolejowe, c) techniki prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizację kolejową, d) stosowane systemy zabezpieczenia ruchu i łącznoś