Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 22 listopada 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym Dział I - Organizacja Trybunału Konstytucyjnego Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organy Trybunału Rozdział 3 - Kancelaria Trybunału oraz Biuro Służby Prawnej Trybunału Dział II - Postępowanie przed Trybunałem Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Składy orzekające Rozdział 3 - Wyłączenie sędziego Trybunału Rozdział 4 - Uczestnicy postępowania Rozdział 5 - Pisma procesowe Rozdział 6 - Koszty postępowania Rozdział 7 - Przebieg postępowania przed Trybunałem Rozdział 8 - Przepisy szczególne o postępowaniu przed Trybunałem Rozdział 9 - Rozprawy i posiedzenia Rozdział 10 - Orzeczenia Trybunału Dział III - Przepis końcowy Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 13 listopada 2019 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje odnośnika nr 1 oraz art. 102, art. 103 i art. 108 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125), które stanowią: „ 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającej decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 89). ” „ Art. 102. 1. W terminie 1 roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy administrator dostosowuje zasady przetwarzania danych osobowych do środków technicznych i organizacyjnych, o których mowa w art. 39. 2. Jeżeli wymaga to niewspółmiernie dużego wysiłku lub nakładów, administrator może dostosować zautomatyzowane systemy przetwarzania danych osobowych do środków technicznych i organizacyjnych, w terminie dłuższym niż wskazany w ust. 1, nie później jednak niż do dnia 6 maja 2023 r. 3. Dotychczasowe rozstrzygnięcia określające zasady udostępniania informacji i danych osobowych z Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, zachowują moc do dnia wejścia w życie decyzji wydanych na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, nie dłużej jednak niż przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 4. Dostosowanie zasad przetwarzania informacji i danych osobowych w zbiorach danych utworzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do wymogów, o których mowa w art. 19, art. 20 i art. 36, nastąpi nie później niż do dnia 6 maja 2023 r. Art. 103. Wydane przed dniem wejścia w życie ustawy upoważnienia do przetwarzania danych osobowych zachowują moc przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. ” „ Art. 108. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 58 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2019 r.; 2) art. 82 pkt 5 w zakresie art. 25c-25h, które wchodzą w życie po upływie roku od dnia ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym Dział I Organizacja Trybunału Konstytucyjnego Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Trybunał Konstytucyjny, zwany dalej „Trybunałem”, jest organem władzy sądowniczej powołanym w celu wykonywania kompetencji określonych w Konstytucji i ustawach. Art. 2. Siedzibą Trybunału jest m.st. Warszawa. Art. 3. W skład Trybunału wchodzi piętnastu sędziów. Art. 4. Odrębna ustawa określa: 1) sposób nawiązania, zakres i zasady ustania stosunku służbowego sędziego Trybunału; 2) prawa i obowiązki sędziego Trybunału; 3) sprawy immunitetu i nietykalności osobistej oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego Trybunału; 4) prawa i obowiązki sędziego Trybunału w stanie spoczynku. Rozdział 2 Organy Trybunału Art. 5. Organami Trybunału są: 1) Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału, zwane dalej „Zgromadzeniem Ogólnym”; 2) Prezes Trybunału. Art. 6. 1. Zgromadzenie Ogólne tworzą urzędujący sędziowie Trybunału, którzy złożyli ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Do kompetencji Zgromadzenia Ogólnego należy: 1) zatwierdzanie informacji, o której mowa w art. 13 ust. 1; 2) przedstawianie kandydatów na stanowiska Prezesa i Wiceprezesa Trybunału; 3) wyrażanie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej oraz pozbawienie wolności sędziego Trybunału, na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 4) stwierdzanie wygaśnięcia mandatu sędziego Trybunału, na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 5) przenoszenie w stan spoczynku sędziego Trybunału trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego Trybunału, na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 6) stwierdzanie utraty statusu sędziego Trybunału w stanie spoczynku, na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 7) uchwalanie regulaminu Trybunału; 8) uchwalanie statutu Kancelarii Trybunału oraz statutu Biura Służby Prawnej Trybunału; 9) uchwalanie projektu dochodów i wydatków Trybunału; 10) uchwalanie Kodeksu Etycznego Sędziego Trybunału Konstytucyjnego; 11) wykonywanie innych czynności, przewidzianych dla Zgromadzenia Ogólnego w ustawach i regulaminie Trybunału. Art. 7. 1. Zgromadzenie Ogólne obraduje na posiedzeniach. 2. Posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego, z wyjątkiem posiedzeń, o których mowa w art. 11, zwołuje Prezes Trybunału, który ustala porządek posiedzenia i przewodniczy obradom. 3. O terminie i porządku posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego Prezes Trybunału zawiadamia sędziów Trybunału najpóźniej 7 dni przed dniem posiedzenia. 4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes Trybunału może odstąpić od dochowania terminu, o którym mowa w ust. 3. Art. 8. 1. Zgromadzenie Ogólne podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej 2/3 ogólnej liczby sędziów Trybunału, chyba że ustawa stanowi inaczej. 2. Podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Ogólne wymaga obecności Prezesa Trybunału, z wyjątkiem uchwały, o której mowa w art. 11 ust. 14. 3. Głosowanie jest jawne, o ile żaden z sędziów Trybunału nie zażąda wyłączenia jawności. Głosowanie z wyłączeniem jawności przeprowadza się w sprawach, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2-6. Art. 9. 1. Prezes Trybunału corocznie zwołuje publiczne posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego, podczas którego są omawiane istotne problemy wynikające z działalności i orzecznictwa Trybunału, przedstawione w informacji, o której mowa w art. 13 ust. 1. 2. Prezes Trybunału zawiadamia o zwołaniu publicznego posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego i zaprasza do udziału w nim w szczególności Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, przedstawicieli organów władzy publicznej, o których mowa w art. 13 ust. 3, a także przewodniczących właściwych komisji sejmowych i senackich. Art. 10. 1. Prezesa Trybunału powołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej spośród kandydatów przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne w trybie określonym w art. 11. 2. Kadencja Prezesa Trybunału trwa sześć lat. 3. Wygaśnięcie kadencji Prezesa Trybunału przed jej upływem następuje w przypadku: 1) zakończenia kadencji sędziego Trybunału powołanego na stanowisko Prezesa Trybunału albo 2) wygaśnięcia mandatu sędziego Trybunału, powołanego na stanowisko Prezesa Trybunału, przed upływem kadencji, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, albo 3) zrzeczenia się stanowiska przez Prezesa Trybunału. 4. Ponowne powołanie na stanowisko Prezesa Trybunału jest niedopuszczalne. 5. Kadencja wiceprezesa Trybunału wygasa w przypadku powołania go na stanowiska Prezesa Trybunału. Do Wiceprezesa Trybunału przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio. Art. 11. 1. Zgromadzenie Ogólne przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału w terminie miesiąca od dnia, w którym powstał wakat. 2. Od dnia powstania wakatu do czasu powołania Prezesa Trybunału, pracami Trybunału kieruje sędzia Trybunału posiadający najdłuższy, liczony łącznie, staż pracy: 1) jako sędzia w Trybunale; 2) jako aplikant, asesor, sędzia w sądzie powszechnym; 3) w administracji państwowej szczebla centralnego. 3. Sędzia Trybunału, o którym mowa w ust. 2, zwołuje posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego w sprawie przedstawienia kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału oraz zawiadamia pozostałych sędziów Trybunału o jego terminie i porządku najpóźniej 7 dni przed dniem posiedzenia. 4. Obradom Zgromadzenia Ogólnego, o którym mowa w ust. 3, przewodniczy najmłodszy stażem sędzia Trybunału. 5. W posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego w sprawie przedstawienia kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału uczestniczą sędziowie Trybunału, którzy do dnia posiedzenia złożyli ślubowanie wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 6. Kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału, Zgromadzenie Ogólne wyłania w drodze głosowania, według zasad określonych w ust. 7-14. 7. Każdy sędzia Trybunału, o którym mowa w ust. 5, może zgłosić swoją osobę do procedury wyłaniania kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału. Zgłoszenia przyjmuje sędzia Trybunału, o którym mowa w ust. 2, od dnia ogłoszenia terminu posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego, o którym mowa w ust. 3, do momentu otwarcia tego posiedzenia. 8. Imiona i nazwiska sędziów Trybunału zgłoszonych zgodnie z ust. 7 umieszcza się na karcie do głosowania w kolejności alfabetycznej. Nad zgłoszonymi kandydaturami głosuje się łącznie. Głos jest ważny, gdy znak „x” lub „+” (dwie przecinające się linie) postawiono w wyznaczonym polu na karcie do głosowania przy nazwisku jednego sędziego Trybunału. 9. Wzór karty, o której mowa w ust. 8, określa regulamin Trybunału. 10. Jako kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału, Zgromadzenie Ogólne przedstawia wszystkich sędziów Trybunału, którzy w głosowaniu, o którym mowa w ust. 8, otrzymali co najmniej 5 głosów. 11. W przypadku, gdy wymaganą liczbę głosów, o której mowa w ust. 10, uzyskał tylko jeden sędzia Trybunału, Zgromadzenie Ogólne przedstawia jako drugiego kandydata na stanowisko Prezesa Trybunału tego sędziego Trybunału, który zdobył najwyższe poparcie wśród sędziów Trybunału, którzy nie uzyskali wymaganej liczby co najmniej 5 głosów. 12. Jeżeli w przypadku określonym w ust. 11, najwyższe poparcie wśród sędziów Trybunału, którzy nie uzyskali liczby głosów wymaganej w ust. 10, otrzymał więcej niż jeden sędzia Trybunału, Zgromadzenie Ogólne, łącznie z sędzią Trybunału, który uzyskał co najmniej 5 głosów, przedstawia jako kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału wszystkich sędziów Trybunału, którzy zdobyli tę samą, najwyższą liczbę głosów. 13. W przypadku, gdy w trybie określonym w ust. 7-12 nie doszło do wyłonienia co najmniej dwóch sędziów Trybunału, głosowanie powtarza się. Jeśli w powtórzonym głosowaniu ponownie nie doszło do wyłonienia co najmniej dwóch sędziów Trybunału, procedurę przedstawiania Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału rozpoczyna się od początku. 14. Po przeprowadzeniu głosowania i ustaleniu wynikającej z niego liczby oraz osób kandydatów, Zgromadzenie Ogólne przyjmuje uchwałę w sprawie przedstawienia wyłonionych sędziów Trybunału jako kandydatów na stanowisko Prezesa Trybunału, którą przekazuje się niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. 15. Do Wiceprezesa Trybunału przepisy ust. 1-14 stosuje się odpowiednio. Art. 12. 1. Prezes Trybunału: 1) kieruje pracami Trybunału; 2) reprezentuje Trybunał na zewnątrz; 3) wykonuje inne czynności określone w ustawach i regulaminie Trybunału. 2. Prezes Trybunału w drodze pisemnego upoważnienia określa, w jakim zakresie w sprawach, o których mowa w ust. 1, zastępuje go Wiceprezes Trybunału. 3. W szczególnych sytuacjach Prezes Trybunału może upoważnić innego sędziego Trybunału do wykonywania niektórych kompetencji określonych w ust. 1. 4. W przypadku niemożności upoważnienia Wiceprezesa lub innego sędziego Trybunału do wykonywania niektórych kompetencji określonych w ust. 1, Prezesa Trybunału zastępuje sędzia Trybunału, o którym mowa w art. 11 ust. 2. Art. 13. 1. Prezes Trybunału przedkłada corocznie Sejmowi oraz Senatowi informację o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału. 2. Nad informacją, o której mowa w ust. 1, w Sejmie i Senacie nie przeprowadza się głosowania. 3. Informację, o której mowa w ust. 1, Prezes Trybunału przekazuje Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów, Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, Przewodniczącemu Krajowej Rady Sądownictwa, Prokuratorowi Generalnemu-Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi Praw Dziecka, Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli, Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Prezesowi Narodowego Banku Polskiego. Art. 14. 1. Projekt dochodów i wydatków Trybunału, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 9, minister właściwy do spraw finansów publicznych włącza do projektu budżetu państwa. 2. W zakresie wykonywania budżetu Trybunału Prezesowi Trybunału przysługują uprawnienia ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Art. 15. 1. Regulamin Trybunału określa: 1) zasady wewnętrznej organizacji pracy Zgromadzenia Ogólnego; 2) zasady wewnętrznej organizacji pracy Prezesa Trybunału; 3) wymogi dotyczące pieczęci Trybunału; 4) wymogi dotyczące stroju sędziów Trybunału; 5) wzór karty do głosowania w ramach procedury wyłaniania kandydatów Zgromadzenia Ogólnego na Prezesa albo Wiceprezesa Trybunału; 6) wewnętrzny tok postępowania z pismami i aktami spraw; 7) wewnętrzne zasady przeprowadzenia narady; 8) wewnętrzne zasady przygotowania i przebiegu rozpraw albo posiedzeń niejawnych; 9) zasady sporządzania uzasadnień orzeczeń; 10) inne sprawy, do których odsyła ustawa. 2. Prezes Trybunału zarządza ogłoszenie regulaminu Trybunału w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Rozdział 3 Kancelaria Trybunału oraz Biuro Służby Prawnej Trybunału Oddział 1 Przepisy wspólne Art. 16. 1. Jednostkami organizacyjnymi działającymi w Trybunale są: 1) Kancelaria Trybunału; 2) Biuro Służby Prawnej Trybunału. 2. Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1, podlegają Prezesowi Trybunału. Art. 17. Czynności w sprawach z zakresu prawa pracy wobec pracowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 16 ust. 1, dokonuje Prezes Trybunału lub upoważniona przez niego osoba. Oddział 2 Kancelaria Trybunału Art. 18. 1. Kancelaria Trybunału zapewnia organizacyjne i administracyjne warunki pracy Trybunału. 2. W skład Kancelarii Trybunału wchodzą: 1) Dyrektor Kancelarii Trybunału; 2) Wydział Administracji; 3) Wydział Straży Trybunalskiej. 3. Szczegółowy zakres zadań i strukturę Kancelarii Trybunału określa statut Kancelarii Trybunału. Art. 19. 1. Kancelarią Trybunału kieruje Dyrektor Kancelarii Trybunału, którego powołuje i odwołuje Prezes Trybunału po zasięgnięciu opinii Zgromadzenia Ogólnego. 2. Dyrektor Kancelarii Trybunału jest przełożonym pracowników Kancelarii Trybunału, zapewnia jej prawidłowe funkcjonowanie i w razie potrzeby zgłasza Prezesowi Trybunału wnioski w sprawie jej organizacji. 3. Dyrektor Kancelarii Trybunału przygotowuje oraz przedstawia Prezesowi Trybunału projekt dochodów i wydatków Trybunału, i jest odpowiedzialny za wykonywanie budżetu Trybunału. 4. Dyrektor Kancelarii Trybunału odpowiada za gospodarowanie majątkiem pozostającym w zarządzie Trybunału. 5. Szczegółowy zakres zadań Dyrektora Kancelarii Trybunału oraz sposób ich wykonywania określa statut Kancelarii Trybunału. Art. 20. 1. Pracownicy Kancelarii Trybunału zatrudnieni na stanowiskach administracyjnych stanowią Wydział Administracji. 2. Prezes Trybunału, po zasięgnięciu opinii Dyrektora Kancelarii Trybunału, określi, w drodze zarządzenia: 1) liczbę i wykaz stanowisk, na których zatrudnieni są pracownicy, o których mowa w ust. 1; 2) wymagania kwalifikacyjne związane z zajmowaniem stanowisk, o których mowa w ust. 1; 3) szczegółowy zakres zadań na stanowiskach, o których mowa w ust. 1, oraz sposób i warunki ich wykonywania. Art. 21. 1. Pracownicy Kancelarii Trybunału zatrudnieni na stanowiskach związanych z ochroną Trybunału, stanowią Wydział Straży Trybunalskiej. 2. Prezes Trybunału, po zasięgnięciu opinii Dyrektora Kancelarii Trybunału, określi, w drodze zarządzenia: 1) liczbę i wykaz stanowisk, na których zatrudnieni są pracownicy, o których mowa w ust. 1; 2) wymagania kwalifikacyjne związane z zajmowaniem stanowisk, o których mowa w ust. 1; 3) wzór umundurowania; 4) szczegółowy zakres zadań na stanowiskach, o których mowa w ust. 1, oraz sposób i warunki ich wykonywania. Art. 22. 1. Prezes Trybunału w drodze zarządzenia określi regulamin wynagradzania pracowników Kancelarii Trybunału, w którym ustali zasady wynagradzania: 1) Dyrektora Kancelarii Trybunału; 2) pracowników Wydziału Administracji; 3) pracowników Wydziału Straży Trybunalskiej. 2. Wynagrodzenie Dyrektora Kancelarii Trybunału nie może przekroczyć wynagrodzenia zasadniczego przewidzianego dla dyrektora sądu apelacyjnego określonego w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 32c § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 52, 55, 60, 125, 1469 i 1495). Art. 23. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do pracowników Kancelarii Trybunału stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1915 oraz z 2019 r. poz. 1043 i 1820). Oddział 3 Biuro Służby Prawnej Trybunału Art. 24. 1. Biuro Służby Prawnej Trybunału zapewnia obsługę merytoryczną bezpośrednio związaną z działalnością orzeczniczą Trybunału i pomocą w tym zakresie w pracy sędziów Trybunału. 2. W skład Biura Służby Prawnej Trybunału wchodzą: 1) Dyrektor Biura Służby Prawnej Trybunału; 2) asystenci sędziów Trybunału; 3) Wydział do Spraw Wstępnej Weryfikacji Pism Inicjujących Postępowanie przed Trybunałem, zwany dalej „Wydziałem Weryfikacyjnym”; 4) Wydział Studiów nad Orzecznictwem i Analiz Prawnych, zwany dalej „Wydziałem Studiów”. 3. Szczegółowy zakres zadań i strukturę Biura Służby Prawnej Trybunału określa statut Biura Służby Prawnej Trybunału. Art. 25. 1. Biurem Służby Prawnej Trybunału kieruje Dyrektor Biura Służby Prawnej Trybunału, którego powołuje i odwołuje Prezes Trybunału po zasięgnięciu opinii Zgromadzenia Ogólnego. 2. Zadania Dyrektora Biura Służby Prawnej Trybunału oraz sposób ich wykonywania w zakresie nieuregulowanym ustawą określa Statut Biura Służby Prawnej Trybunału. Art. 26. 1. Asystent sędziego Trybunału wykonuje czynności zmierzające do przygotowania spraw do rozpoznania przez Trybunał oraz czynności z zakresu działalności administracyjnej Trybunału. 2. Na stanowisku asystenta sędziego Trybunału może być zatrudniony ten, kto: 1) jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich; 2) jest nieskazitelnego charakteru; 3) ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł mag