Obwieszczenie Ministra Infrastruktury Oraz Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowejz dnia 31 stycznia 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych 1)Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych Załącznik nr 1 - Zakres, ramowy program i minimalny czas trwania kursu ADR Załącznik nr 2 - Zakres, ramowy program i minimalny czas trwania kursu na eksperta ADN, eksperta ADN do spraw przewozu gazów oraz eksperta ADN do spraw przewozu chemikaliów Załącznik nr 3 - Zakres, ramowy program i minimalny czas trwania kursu doradcy Załącznik nr 4 - Zaświadczenie o ukończeniu kursu z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (wzór) Załącznik nr 5 - Wniosek o wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (wzór) Załącznik nr 6 - Zaświadczenie potwierdzające wpis podmiotu do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (wzór) Załącznik - ZAKRES, RAMOWY PROGRAM I MINIMALNY CZAS TRWANIA KURSU NA EKSPERTA ADN, EKSPERTA ADN DO SPRAW PRZEWOZU GAZÓW ORAZ EKSPERTA ADN DO SPRAW PRZEWOZU CHEMIKALIÓW Treść obwieszczenia 2)Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej - żegluga śródlądowa, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2324 oraz z 2018 r. poz. 100). 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 oraz z 2018 r. poz. 2243) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (Dz. U. poz. 619), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (Dz. U. poz. 315). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje odnośnika nr 2 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych (Dz. U. poz. 315), które stanowią: „ 2) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia postanowień dyrektywy Komisji 2012/45/UE z dnia 3 grudnia 2012 r. dostosowującej po raz drugi do postępu naukowo-technicznego załączniki do dyrektywy 2008/68/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie transportu lądowego towarów niebezpiecznych (Dz. Urz. UE L 332 z 04.12.2012, str. 18). ” „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” . 1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). 2) Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej - żegluga śródlądowa, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2324 oraz z 2018 r. poz. 100). Załącznik - Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych1)Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). Na podstawie art. 58 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 382 i 534) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe wymagania w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, w stosunku do podmiotów wykonujących działalność w zakresie prowadzenia kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych, zwanych dalej „prowadzącymi kursy”; 2) rodzaje i zakres kursów z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych, zwane dalej „kursami”, ich ramowy program oraz minimalny czas ich trwania, a także warunki wydawania zaświadczenia potwierdzającego ukończenie odpowiedniego kursu; 3) warunki i sposób przechowywania dokumentacji dotyczącej prowadzonych kursów; 4) wzór wniosku o wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego wpis podmiotu do tego rejestru; 5) wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu; 6) wysokość opłaty za wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy. § 2. Prowadzący kursy powinien posiadać: 1) warunki lokalowe gwarantujące przeprowadzenie kursów, w tym: a) salę wykładową, b) miejsce do przeprowadzania ćwiczeń praktycznych w zakresie objętym kursem, c) pokój wykładowców, d) zamykane pomieszczenie do przechowywania dokumentacji dotyczącej prowadzonych kursów, e) zaplecze sanitarne; 2) zbiór przepisów w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz materiały dydaktyczne i pomoce naukowe, właściwe do rodzaju prowadzonego kursu. § 3. Wykładowca prowadzący zajęcia w ramach kursów jest obowiązany: 1) posiadać wykształcenie wyższe, w szczególności w zakresie właściwości towarów niebezpiecznych, konstrukcji lub eksploatacji opakowań, cystern lub środków transportu przeznaczonych do ich przewozu, ratownictwa, ochrony przeciwpożarowej lub bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych, oraz co najmniej 5-letnią praktykę zawodową w dziedzinach objętych tematyką prowadzonych kursów lub 2) odpowiednio do prowadzonych zajęć w ramach kursów posiadać świadectwo doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych, w zakresie przewozu: a) drogowego towarów niebezpiecznych, b) koleją towarów niebezpiecznych lub c) żeglugą śródlądową towarów niebezpiecznych. § 4. 1. Prowadzący kurs prowadzi zajęcia dydaktyczne w sali wykładowej o powierzchni nie mniejszej niż 20 m2. 2. Jeżeli z sali wykładowej korzysta jednocześnie więcej niż 10 osób, to powierzchnia określona w ust. 1 powinna być większa o co najmniej 2 m2 na każdą dodatkową osobę. 3. Sala wykładowa powinna być wyposażona w materiały dydaktyczne i pomoce naukowe zapewniające prawidłową realizację celów kształcenia, w szczególności plansze i prezentacje multimedialne, odpowiednie oświetlenie, wentylację i ogrzewanie. § 5. 1. Godzina lekcyjna kursu trwa 45 minut. 2. Czas trwania kursu w ciągu jednego dnia nie może przekroczyć 8 godzin lekcyjnych. § 6. 1. Prowadzący kurs przechowuje prowadzoną dokumentację dotyczącą: 1) zajęć teoretycznych i praktycznych obejmującą dziennik zajęć zawierający: a) imiona i nazwiska uczestników kursu, b) listę obecności uczestników kursu na poszczególnych zajęciach, c) wykaz przeprowadzonych zajęć zgodnie z programem kursu, w tym: - liczbę godzin przeprowadzonych zajęć, - terminy przeprowadzonych zajęć, - tematy przeprowadzonych zajęć, - imię i nazwisko wykładowcy prowadzącego zajęcia; 2) wykładowcy prowadzącego zajęcia w ramach kursu obejmującą: a) kopię dokumentu potwierdzającego spełnianie wymagań, o których mowa w § 3 pkt 1, lub b) kopię świadectwa doradcy. 2. Dokumentację, o której mowa w ust. 1, przechowuje się w zamykanych szafach, przez okres 5 lat, licząc od dnia dokonania ostatniego wpisu w dzienniku zajęć. 3. Szafy, o których mowa w ust. 2, powinny znajdować się w pomieszczeniu, które zapewnia ochronę dokumentów przed dostępem osób nieuprawnionych oraz utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem. § 7. 1. Ustala się następujące rodzaje kursów: 1) kurs ADR początkowy i doskonalący; 2) kurs na eksperta ADN; 3) kurs na eksperta ADN do spraw przewozu gazów; 4) kurs na eksperta ADN do spraw przewozu chemikaliów; 5) kurs doradcy. 2. Zakres, ramowy program i minimalny czas trwania kursu: 1) ADR początkowego i doskonalącego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia; 2) na eksperta ADN, eksperta ADN do spraw przewozu gazów oraz eksperta ADN do spraw przewozu chemikaliów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia; 3) doradcy określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. § 8. 1. W ramach kursu ADR początkowego wyróżnia się: 1) szkolenie podstawowe w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wszystkich klas; 2) szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w cysternach; 3) szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 1; 4) szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 7. 2. W ramach kursu ADR doskonalącego wyróżnia się: 1) szkolenie podstawowe w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wszystkich klas; 2) szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w cysternach; 3) szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 1; 4) szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 7. 3. Szkolenia, o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują również ćwiczenia praktyczne z zakresu objętego tematyką zajęć teoretycznych oraz sposobów udzielania pierwszej pomocy, gaszenia pożaru oraz postępowania w razie zaistnienia wypadku lub awarii. 4. W odniesieniu do szkoleń, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w ust. 2 pkt 1 i 2, w celu przeprowadzenia ćwiczeń praktycznych minimalny czas trwania kursu przedłuża się o dodatkową godzinę lekcyjną na każde pięć osób uczestniczących w kursie. § 9. Szkolenie podstawowe w ramach kursu ADR początkowego lub doskonalącego prowadzone łącznie z jednym lub więcej niż jednym szkoleniem specjalistycznym, o którym mowa w § 8, może odbywać się w formie kursu zintegrowanego. § 10. 1. Warunkiem wydania zaświadczenia potwierdzającego ukończenie odpowiedniego rodzaju kursu jest: 1) uczestnictwo w co najmniej 75% zajęć; 2) w przypadku kursu zintegrowanego - uczestnictwo w co najmniej 75% zajęć z każdego rodzaju szkolenia wchodzącego w zakres tego kursu. 2. Wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. § 11. 1. Wzór wniosku o wpis do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. 2. Wzór zaświadczenia potwierdzającego wpis podmiotu do rejestru podmiotów prowadzących kursy z zakresu przewozu towarów niebezpiecznych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. § 12. Wysokość opłaty za wpis podmiotu do rejestru podmiotów prowadzących kursy wynosi 600 zł. § 13. 1. Do postępowań w sprawie wpisu do rejestru podmiotów prowadzących kursy wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się wzory wniosków obowiązujących w dniu złożenia wniosku o taki wpis. 2. Kursy rozpoczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia mogą być prowadzone na podstawie ramowych programów obowiązujących w dniu ich rozpoczęcia. § 14. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia2)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 31 maja 2012 r., z wyjątkiem: 1) § 2 i 3 oraz § 6 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia2)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 31 maja 2012 r.; 2) § 10 ust. 2, który wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia2)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 31 maja 2012 r..3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: 1) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 15 września 2005 r. w sprawie kursów dokształcających dla kierowców przewożących towary niebezpieczne (Dz. U. poz. 1571), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. poz. 1367 i 1454) utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia; 2) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2005 r. w sprawie uzyskiwania świadectwa przeszkolenia doradcy do spraw bezpieczeństwa w zakresie transportu drogowego towarów niebezpiecznych (Dz. U. poz. 1654), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w zakresie § 1 pkt 1 oraz § 2-5; 3) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2004 r. w sprawie świadectwa doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu materiałów niebezpiecznych statkami żeglugi śródlądowej (Dz. U. poz. 2256), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w zakresie § 1 pkt 1 - w części dotyczącej zakresu kursu, § 2 oraz załącznika nr 1. 1) Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 101 i 176). 2) Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 31 maja 2012 r. 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: 1) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 15 września 2005 r. w sprawie kursów dokształcających dla kierowców przewożących towary niebezpieczne (Dz. U. poz. 1571), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. poz. 1367 i 1454) utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia; 2) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2005 r. w sprawie uzyskiwania świadectwa przeszkolenia doradcy do spraw bezpieczeństwa w zakresie transportu drogowego towarów niebezpiecznych (Dz. U. poz. 1654), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w zakresie § 1 pkt 1 oraz § 2-5; 3) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2004 r. w sprawie świadectwa doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu materiałów niebezpiecznych statkami żeglugi śródlądowej (Dz. U. poz. 2256), które na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w zakresie § 1 pkt 1 - w części dotyczącej zakresu kursu, § 2 oraz załącznika nr 1. Załącznik nr 1 - Zakres, ramowy program i minimalny czas trwania kursu ADR 1. Kurs ADR początkowy Lp. Temat Liczba godzin Szkolenie podstawowe w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wszystkich klas obejmuje tematy: a) wymagania ogólne dotyczące przewozu towarów niebezpiecznych, b) główne rodzaje zagrożeń, c) informacje na temat ochrony środowiska i kontroli przewozu odpadów, d) działania zapobiegawcze i środki bezpieczeństwa właściwe dla różnych rodzajów zagrożeń, e) czynności, które należy podjąć po zaistnieniu wypadku, w szczególności w zakresie pierwszej pomocy, bezpieczeństwa ruchu drogowego, używania sprzętu ochronnego, w tym gaśniczego oraz środków ochrony indywidualnej, 1 f) oznakowania oraz umieszczania nalepek ostrzegawczych i tablic barwy pomarańczowej, 24 g) obowiązki kierowcy związane z przewozem towarów niebezpiecznych, h) przeznaczenie i sposób działania wyposażenia technicznego pojazdów, i) zakazy ładowania razem różnych towarów niebezpiecznych, j) środki ostrożności, które powinny być podjęte podczas załadunku i rozładunku towarów niebezpiecznych, k) informacje na temat odpowiedzialności cywilnej, administracyjnej i karnej, l) informacje na temat realizacji transportu kombinowanego, m) manipulowanie sztukami przesyłki oraz ich układanie, n) ograniczenia przejazdu przez tunele oraz postępowanie kierowcy podczas takiego przejazdu, w szczególności zapobieganie wypadkom, bezpieczeństwo, postępowanie w przypadku pożaru lub innych zagrożeń, o) ochrona towarów niebezpiecznych Szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w cysternach obejmuje tematy: a) zachowanie się pojazdów na drodze, z uwzględnieniem przemieszczania się ładunku, b) szczególne wymagania dotyczące pojazdów, 2 c) ogólne wiadomości teoretyczne na temat różnych systemów napełniania i opróżniania cystern, 16 d) dodatkowe przepisy szczególne dotyczące używania pojazdów, w szczególności świadectw dopuszczenia pojazdu ADR, znaków dopuszczenia, oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz umieszczania nalepek ostrzegawczych Szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 1 obejmuje tematy: 3 a) specyficzne zagrożenia stwarzane przez materiały i przedmioty wybuchowe, w tym pirotechniczne, b) szczególne wymagania, w tym zakazy, dotyczące pakowania i ładowania razem różnych materiałów i przedmiotów klasy 1 8 Szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 7 obejmuje tematy: a) specyficzne zagrożenia związane z promieniowaniem jonizującym, 4 b) szczególne wymagania dotyczące pakowania, manipulowania, ładowania razem i układania materiałów promieniotwórczych, 8 c) szczególne środki bezpieczeństwa, które powinny być podjęte w razie wypadku z materiałem promieniotwórczym 2. Kurs ADR doskonalący Lp. Temat Liczba godzin 1 Szkolenie podstawowe w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wszystkich klas 16 2 Szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w cysternach 8 3 Szkolenie specjalistyczne w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 1 5 4 Szkolenie specjalistyczne - w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych klasy 7 5 - w zakresie nowych lub zmienionych regulacji prawnych oraz nowych rozwiązań merytorycznych dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych objętych ramowym programem kursu ADR początkowego Załącznik nr 2 - Zakres, ramowy program i minimalny czas trwania kursu na eksperta ADN, eksperta ADN do spraw przewozu gazów oraz eksperta ADN do spraw przewozu chemikaliów 4) I. KURS NA EKSPERTA ADN (podstawowy) Wymagania dotyczące szkolenia ekspertów - część ogólna kursu podstawowego I) Ogólna część powinna obejmować co najmniej następujące informacje: Ogólne: Cele i struktura ADN. Konstrukcja i wyposażenie: - konstrukcja i wyposażenie statków podlegających ADN. Techniki pomiarowe: - pomiary toksyczności, zawartości tlenu, wybuchowości. Wiedza o produktach: - klasyfikacja i charakterystyka zagrożeń towarów niebezpiecznych. Załadunek, wyładunek i przewóz: - załadunek, wyładunek, wymagania dotyczące ogólnej eksploatacji oraz wymagania dotyczące przewozu. Dokumenty: - dokumenty, które powinny znajdować się na pokładzie podczas przewozu. Zagrożenia i środki zapobiegawcze: - ogólne środki bezpieczeństwa. Ćwiczenia praktyczne: - ćwiczenia praktyczne, szczególnie w odniesieniu do wchodzenia do pomieszczeń, używania gaśnic, sprzętu przeciwpożarowego oraz osobistego wyposażenia ochronnego, jak również detektorów gazów łatwopalnych, mierników tlenu i toksymetrów. Stateczność: - parametry i poziomy stateczności, - przechyły, - przykłady obliczeń, - stateczność awaryjna, stany pośrednie i końcowy zatopienia, - wpływ powierzchni swobodnych, - zmiana stateczności na baz