Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 13 grudnia 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Instytucja zarządzająca oraz inne organy i jednostki organizacyjne uczestniczące we wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w ramach programu Rozdział 3 - Przyznawanie pomocy Rozdział 4 - Wypłata pomocy Rozdział 5 - Przyznawanie i wypłata pomocy technicznej Rozdział 6 - Przepisy szczegółowe dotyczące pomocy i pomocy technicznej Rozdział 6a - Instrumenty finansowe Rozdział 7 - Doradzanie podmiotom ubiegającym się o przyznanie pomocy oraz beneficjentom Rozdział 8 - Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich Rozdział 9 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 10 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2019 r. poz. 83), 2) ustawą z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 504), 3) ustawą z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia procesu wydatkowania środków finansowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w ramach działań objętych zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli (Dz. U. poz. 1824), 4) ustawą z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2020) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 11 grudnia 2019 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 3-7 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2019 r. poz. 83), które stanowią: „ Art. 3. Do refundacji kosztów poniesionych przez podmiot, o którym mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, na podstawie umowy na realizację operacji tego podmiotu zawartej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz do zwrotu środków finansowych otrzymanych z tytułu realizacji tej operacji stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Art. 4. Do postępowań w sprawach uzyskania przez doradcę rolniczego specjalizacji w zakresie, o którym mowa w art. 53a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepis art. 53a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 5. Do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 8 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 6. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 dotyczące działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy zmienianej w art. 1, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 w zakresie poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 7. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 2) art. 5 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 504), który stanowi: „ Art. 5. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 3) art. 10 i art. 12 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia procesu wydatkowania środków finansowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w ramach działań objętych zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli (Dz. U. poz. 1824), które stanowią: „ Art. 10. 1. Do przyznawania pomocy finansowej w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 ustawy zmienianej w art. 7, w sprawach objętych postępowaniami: 1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, 2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. Do wpisu na listę, o której mowa w art. 51 ust. 1-3 ustawy zmienianej w art. 7, w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. ” „ Art. 12. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2019 r., z wyjątkiem art. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2020 r. ” ; 4) art. 109 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2020), który stanowi: „ Art. 109. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., z wyjątkiem: 1) art. 85 pkt 5, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia; 2) art. 88, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 2020 r. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanego dalej „programem”, określonym w: a) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1305/2013”, oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, b) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1306/2013”, oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, c) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1303/2013”, oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia; 2) warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej: a) w ramach działań i poddziałań objętych programem, zwanej dalej „pomocą”, b) na realizację zadań określonych w art. 59 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz w art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, zwanej dalej „pomocą techniczną” - w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej; 31)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 504), która weszła w życie z dniem 16 marca 2019 r.) zasady wdrażania instrumentów finansowych w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) agencja płatnicza - agencję płatniczą w rozumieniu art. 7 rozporządzenia nr 1306/2013; 2) beneficjent - beneficjenta w rozumieniu art. 2 pkt 10 rozporządzenia nr 1303/2013; 3) działanie - działanie w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. c rozporządzenia nr 1305/2013; 3a2)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1.) instrumenty finansowe - instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 pkt 11 rozporządzenia nr 1303/2013; 4) instytucja pośrednicząca - instytucję pośredniczącą w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 1303/2013; 5) instytucja zarządzająca - instytucję zarządzającą w rozumieniu art. 65 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1305/2013; 6) operacja - operację w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia nr 1303/2013; 6a3)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.) ostateczny odbiorca - ostateczny odbiorca w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia nr 1303/2013; 7) podmiot wdrażający - podmiot, któremu zostały delegowane zadania agencji płatniczej. Art. 3. 1. Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania i poddziałania: 1) transfer wiedzy i działalność informacyjna: a) wsparcie dla działań w zakresie kształcenia zawodowego i nabywania umiejętności, b) wsparcie dla projektów demonstracyjnych i działań informacyjnych; 2) usługi doradcze, usługi z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym i usługi z zakresu zastępstw: a) wsparcie korzystania z usług doradczych, b) wsparcie dla szkolenia doradców; 3) systemy jakości produktów rolnych i środków spożywczych: a) wsparcie na przystępowanie do systemów jakości, b) wsparcie działań informacyjnych i promocyjnych realizowanych przez grupy producentów na rynku wewnętrznym; 4) inwestycje w środki trwałe: a) wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych, b) wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój, c) wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa; 5) przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych i katastrof oraz wprowadzanie odpowiednich środków zapobiegawczych: a) wsparcie inwestycji w środki zapobiegawcze, których celem jest ograniczanie skutków prawdopodobnych klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof, b) wsparcie inwestycji w odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof; 6) rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej: a) pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników, b) pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich, c) pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw, d) wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej, e) płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi; 7) podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich: a) wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii, b) wsparcie badań i inwestycji związanych z utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi, krajobrazu wiejskiego i miejsc o wysokiej wartości przyrodniczej, w tym dotyczące powiązanych aspektów społeczno-gospodarczych oraz środków w zakresie świadomości środowiskowej, c) wsparcie inwestycji w tworzenie, ulepszanie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury, i powiązanej infrastruktury; 84)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2019 r. poz. 83), która weszła w życie z dniem 31 stycznia 2019 r.) inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów: a) wsparcie na zalesianie i tworzenie terenów zalesionych, b) wsparcie na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska; 9) tworzenie grup producentów i organizacji producentów; 10) działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne: a) płatności z tytułu zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, b) wsparcie dla ochrony oraz zrównoważonego użytkowania i rozwoju zasobów genetycznych w rolnictwie; 11) rolnictwo ekologiczne: a) płatności na rzecz konwersji na ekologiczne praktyki i metody w rolnictwie, b) płatności na rzecz utrzymania ekologicznych praktyk i metod w rolnictwie; 12) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami: a) rekompensata na obszarach górskich, b) rekompensaty na rzecz innych obszarów charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi, c) rekompensaty na rzecz innych obszarów charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami; 13) współpraca; 14) wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER: a) wsparcie przygotowawcze, b) wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, c) przygotowanie i realizacja działań w zakresie współpracy z lokalną grupą działania, d) wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji. 2. Program, oprócz działań i poddziałań wymienionych w ust. 1, obejmuje również pomoc techniczną. 3. Wspieranie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale II rozporządzenia nr 1303/2013, zwanego dalej „rozwojem lokalnym kierowanym przez społeczność”, w ramach działania, o którym mowa w ust. 1 pkt 14, odbywa się na zasadach określonych w przepisach o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, a w zakresie nieuregulowanym w tych przepisach - na zasadach określonych w niniejszej ustawie. Art. 4. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133), zwanej dalej „Kodeksem postępowania administracyjnego”, chyba że ustawa stanowi inaczej. Rozdział 2 Instytucja zarządzająca oraz inne organy i jednostki organizacyjne uczestniczące we wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w ramach programu Art. 5. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi jest instytucją zarządzającą, w tym również w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność. 2. Oprócz zadań określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, instytucja zarządzająca: 1) wykonuje zadania państwa członkowskiego Unii Europejskiej w zakresie dotyczącym monitorowania realizacji i ewaluacji programu, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, nieprzypisane innym organom, w tym: a) powołuje, w drodze zarządzenia, komitet monitorujący, o którym mowa w art. 47 rozporządzenia nr 1303/2013, b) przekazuje Komisji Europejskiej roczne sprawozdania, o których mowa w art. 75 rozporządzenia nr 1305/2013; 2) może powoływać, w drodze zarządzenia, organy opiniodawczo-doradcze w sprawach należących do zadań i kompetencji instytucji zarządzającej, w skład których mogą wchodzić przedstawiciele agencji płatniczej, instytucji pośredniczących, podmiotów wdrażających oraz inne osoby, których udział w pracach takich organów jest uzasadniony zakresem ich zadań; 3) prowadzi prace mające na celu wyznaczenie obszarów, o których mowa w art. 32 rozporządzenia nr 1305/2013. 3. Zadanie instytucji zarządzającej, o którym mowa w art. 66 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1305/2013, wykonuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwana dalej „Agencją”, jako instytucja pośrednicząca. 4. Zadania, o których mowa w art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia nr 1303/2013, w przypadku poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 14 lit. c, są zadaniami instytucji zarządzającej, które wykonuje samorząd województwa jako instytucja pośrednicząca. 5. Zadania instytucji zarządzającej w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, określone w rozporządzeniu nr 1303/2013 oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia, wykonuje samorząd województwa jako instytucja pośrednicząca na podstawie przepisów o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. 6. Krajowa Stacja Chemiczno-Rolnicza oraz podlegające jej okręgowe stacje chemiczno-rolnicze wykonują następujące zadania instytucji zarządzającej jako instytucje pośredniczące: 1) zadanie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, w zakresie wykonywania analiz gleb; 2) tworzenie i prowadzenie bazy danych zawierającej wyniki analiz gleb w celu, o którym mowa w art. 68 lit. a rozporządzenia nr 1305/2013, w tym wykonywanie analiz gleb oraz badań ankietowych. 7. Analizy, o których mowa w ust. 6, są wykonywane na podstawie planu opracowanego i przekazanego Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej przez instytucję zarządzającą. 8. Plan, o którym mowa w ust. 7: 1) przekazuje się do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok, w którym mają być wykonywane planowane analizy, o których mowa w ust. 6; 2) zawiera: a) zakres badanych parametrów gleb, b) zakres badań ankietowych, c) metody badawcze wykonywania analiz, o których mowa w ust. 6, właściwe dla zakresu, o którym mowa w lit. a, d) liczbę punktów pomiarowych objętych badaniami agrochemicznymi, zgodnie z zakresem, o którym mowa w lit. a, e) liczbę badań ankietowych zgodnie z zakresem, o którym mowa w lit. b, f) terminy wykonania analiz, o których mowa w ust. 6. Art. 6. 1. Agencja pełni funkcję akredytowanej agencji płatniczej. 2. Oprócz zadań określo
Źródło
Oficjalny tekst ELI — Dz.U. 2020 poz. 217.
To fragment dokumentu (20 000 z 140 924 znaków). Pełny tekst znajduje się w źródle urzędowym.
Akty normatywne i dokumenty urzędowe nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego zgodnie z art. 4 ustawy o prawie autorskim.