Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 28 czerwca 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Załącznik nr 1 - Elementy, jakie powinna zawierać informacja na temat realizowanej operacji Załącznik nr 2 - Elementy, jakie powinno zawierać sprawozdanie z realizacji operacji Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 80), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 2399); 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 listopada 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 2130). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje: 1) § 2-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 2399), które stanowią: „ § 2. Do przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym. § 3. Do wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi wypłatą pomocy do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 2) § 2-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 listopada 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 2130), które stanowią: „ § 2. Do przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zawarciem umowy o przyznaniu pomocy, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym, z wyłączeniem § 4 ust. 2 pkt 3 oraz § 5b ust. 1 pkt 4 rozporządzenia zmienianego w § 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. § 3. Do terminów realizacji operacji, na które została przyznana pomoc finansowa w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, oraz do wypłaty środków finansowych przyznanych z tytułu tej pomocy, na podstawie umów o jej przyznaniu, które zostały zawarte w związku z postępowaniami w sprawach o przyznanie tej pomocy, wszczętymi w terminach składania wniosków o przyznanie tej pomocy, które rozpoczęły bieg przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” . Załącznik - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-20201)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1950). Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234 i 1270) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania, w tym: 1) formę i tryb składania wniosków o przyznanie tej pomocy, zwanej dalej „pomocą”, oraz wniosków o płatność; 2) szczegółowe wymagania, jakim powinien odpowiadać wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność; 3) kryteria wyboru operacji; 4) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa o przyznaniu pomocy, zwana dalej „umową”. § 2. Działanie, o którym mowa w § 1, jest wdrażane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. § 3. 1. Pomoc przyznaje się grupie operacyjnej EPI, o której mowa w art. 56 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.)2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865, Dz. Urz. UE L 280 z 24.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 367 z 23.12.2014, str. 16, Dz. Urz. UE L 127 z 22.05.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 28 z 04.02.2016, str. 8, Dz. Urz. UE L 130 z 19.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 15, Dz. Urz. UE L 30 z 02.02.2018, str. 6, Dz. Urz. UE L 16 z 18.01.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 53 z 22.02.2019, str. 14, Dz. Urz. UE L 204 z 26.06.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 79 z 08.03.2021, str. 1 i Dz. Urz. UE L 224 z 24.06.2021, str. 1., zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1305/2013”, jeżeli ta grupa, zwana dalej „grupą operacyjną”: 1) składa się z co najmniej dwóch różnych podmiotów należących do następujących różnych kategorii: a) rolnicy, b) właściciele lasów w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2022 r. poz. 672), zwanych dalej „właścicielami lasów”, c) podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1: - pkt 1, 2 i 4-7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 583, 655, 682, 807, 1010, 1079, 1117 i 1459.), - pkt 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w przypadku gdy ich działalność naukowa obejmuje badania naukowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 tej ustawy lub prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 tej ustawy, d4)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 listopada 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania „Współpraca” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 2130), które weszło w życie z dniem 26 listopada 2021 r.) przedsiębiorcy, jeżeli wykonywany przez nich rodzaj działalności ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności jest związany z operacją realizowaną przez grupę operacyjną, e) podmioty świadczące usługi doradcze; 2) działa w celu opracowania i wdrożenia innowacji w zakresie: a) nowych produktów lub znacznie udoskonalonych produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub b) nowych lub znacznie udoskonalonych technologii dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub c) nowych lub znacznie udoskonalonych metod organizacji dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub d) nowych lub znacznie udoskonalonych metod marketingu dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub e) tworzenia lub rozwoju: - krótkich łańcuchów dostaw w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. m rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej „krótkimi łańcuchami dostaw”, lub - rynków lokalnych, o których mowa w art. 35 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej „rynkami lokalnymi” - dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; 3) ma nadany: a) numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 203, 219 i 1270), b) (uchylona); 4) posiada zdolność prawną, a w przypadku gdy nie posiada zdolności prawnej, działa na podstawie, zawartej w formie pisemnej, umowy spółki cywilnej albo umowy innej niż umowa spółki cywilnej, na podstawie której podmioty, które ją zawarły, zamierzają wspólnie realizować operację i wspólnie ubiegać się o przyznanie pomocy, i są reprezentowane w tym zakresie przez jeden z nich. 1a5)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Pomoc przyznaje się grupie operacyjnej, jeżeli co najmniej jeden z podmiotów wchodzących w skład tej grupy jest rolnikiem, a w przypadku grupy operacyjnej realizującej operację, w której występują koszty badań, o których mowa w art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, obejmujących wyłącznie badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce lub prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 tej ustawy, zwanych dalej „badaniami” - również podmiotem należącym do kategorii, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c. 2. Jeżeli: 1) właściciel lasu, przedsiębiorca lub podmiot świadczący usługi doradcze jest jednocześnie rolnikiem, zalicza się go do jednej z kategorii określonych w ust. 1 pkt 1 lit. a, b, d oraz e, zgodnie z jego oświadczeniem, w którym wskazuje jedną z tych kategorii, w ramach której będzie realizował zadania w ramach operacji; 2) przedsiębiorca jest jednocześnie podmiotem świadczącym usługi doradcze, zalicza się go do kategorii określonej w ust. 1 pkt 1 lit. e. 3. Podmioty wchodzące w skład grupy operacyjnej uważa się za różne, jeżeli nie są one powiązane ze sobą osobowo lub kapitałowo. Powiązania osobowe lub kapitałowe wynikające z tego, że podmioty wchodzą w skład grupy operacyjnej, nie stanowią przeszkody w uznaniu ich za różne. 4. Przez powiązania osobowe lub kapitałowe rozumie się wzajemne powiązania między co najmniej dwoma dowolnymi podmiotami wchodzącymi w skład grupy operacyjnej lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w ich imieniu, polegające na: 1) uczestniczeniu jako wspólnik w spółce cywilnej lub osobowej; 2) posiadaniu co najmniej 10% udziałów lub akcji spółki kapitałowej; 3) pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika. 5. W przypadku gdy o pomoc ubiegają się podmioty wchodzące w skład grupy operacyjnej nieposiadającej zdolności prawnej, warunek określony w ust. 1 pkt 3 uważa się za spełniony, jeżeli spełnia go podmiot wchodzący w skład tej grupy reprezentujący pozostałe podmioty wchodzące w jej skład. § 4. 1. Pomoc przyznaje się na operację: 1) której przedmiotem jest opracowanie i wdrożenie innowacji w zakresie: a) nowego lub znacznie udoskonalonego produktu objętego załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub b) nowych lub znacznie udoskonalonych technologii lub metod organizacji, lub marketingu dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub c) tworzenia lub rozwoju krótkich łańcuchów dostaw lub rynków lokalnych, dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; 2) której koszty kwalifikowalne nie są finansowane z udziałem innych środków publicznych, a w przypadku jednostek sektora finansów publicznych, której koszty kwalifikowalne nie są finansowane z udziałem środków publicznych stanowiących środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, z niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub stanowiących środki pochodzące z innych źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi; 3) spełniającą wymagania określone przepisami prawa mającymi zastosowanie do inwestycji realizowanych w ramach operacji. 1a. (uchylony). 2. Pomoc przyznaje się, jeżeli: 1) operacja będzie realizowana w nie więcej niż dziesięciu etapach; 2) złożenie pierwszego wniosku o płatność pośrednią nastąpi w terminie 9 miesięcy od dnia zawarcia umowy; 2a) wniosek o płatność będzie składany nie częściej niż co 2 miesiące; 36)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) zakończenie realizacji operacji i złożenie wniosku o płatność końcową nastąpi w terminie 36 miesięcy od dnia zawarcia umowy, lecz nie później niż do dnia 31 grudnia 2024 r., a w przypadku gdy ze względu na zakres lub przedmiot operacji nie jest możliwe osiągnięcie celu operacji w tym terminie - 60 miesięcy od dnia zawarcia umowy, lecz nie później niż do dnia 31 grudnia 2024 r.; 3a) wraz z wnioskiem o płatność końcową zostanie złożony dokument zawierający informacje o osiągniętych wynikach przeprowadzonych analiz, prób lub testów, które potwierdzają możliwość zastosowania rezultatów zrealizowanej operacji w praktyce; 4) płatność końcowa będzie obejmować nie mniej niż 20% łącznej planowanej wysokości pomocy; 5) w okresie realizacji operacji oraz przez 5 lat od dnia otrzymania płatności końcowej będzie prowadzona i aktualizowana strona internetowa, na której będą umieszczane informacje na temat realizowanej operacji oraz jej rezultatów; 6) rezultaty operacji będą nieodpłatnie udostępniane do publicznej wiadomości, co najmniej na stronie internetowej, o której mowa w pkt 5, do dnia, w którym upłynie 5 lat od dnia otrzymania płatności końcowej. 2a. Pomoc na operację, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, przyznaje się, jeżeli: 1) obszar tworzonego lub rozwijanego rynku lokalnego obejmuje obszar określony w § 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków uznania działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej (Dz. U. poz. 451); 2) jest realizowana przez grupę operacyjną, w skład której wchodzi co najmniej 10 rolników. 3. Przez wniosek o płatność: 1) pośrednią - rozumie się wniosek o płatność składany po zrealizowaniu każdego z etapów operacji, jeżeli dany etap nie jest etapem końcowym; 2) końcową - rozumie się wniosek o płatność składany po zrealizowaniu całej operacji. § 5. 1. Pomoc przyznaje się w formie refundacji części kosztów kwalifikowalnych, do których zalicza się koszty: 1) budowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją obiektów lub infrastruktury, 2) zakupu lub instalacji: a) nowych maszyn lub urządzeń, w tym środków transportu, b) nowej aparatury naukowo-badawczej lub innych nowych urządzeń służących do wykonywania badań aplikacyjnych w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce lub prac rozwojowych w rozumieniu art. 4 ust. 3 tej ustawy - w przypadku gdy całkowity okres amortyzacji tej aparatury lub tych urządzeń nie przekracza okresu realizacji operacji, c) wartości niematerialnych i prawnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106 oraz z 2022 r. poz. 1488), w tym koszty zakupu lub instalacji oprogramowania i licencji na oprogramowanie oraz wyników badań naukowych w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, 3) ogólne, o których mowa w art. 45 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej „kosztami ogólnymi”, 4) (uchylony), 57)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) badań, 6) podatku od towarów i usług (VAT), który jest kwalifikowalny zgodnie z art. 69 ust. 3 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.)8)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 270 z 15.10.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 259 z 27.09.2016, str. 79, Dz. Urz. UE L 338 z 13.12.2016, str. 34, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 176 z 07.07.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 335 z 15.12.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 193 z 30.07.2018, str. 1, Dz. Urz. UE L 291 z 16.11.2018, str. 5, Dz. Urz. UE L 123 z 10.05.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 99 z 31.03.2020, str. 5, Dz. Urz. UE L 130 z 24.04.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 231 z 17.07.2020, str. 4, Dz. Urz. UE L 356 z 26.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 30, Dz. Urz. UE L 109 z 08.04.2022, str. 1 i Dz. Urz. UE L 115 z 13.04.2022, str. 38. - które są uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celu oraz racjonalne. 2. Koszty wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c, są kwalifikowalne w części: 1) w jakiej te wartości są wykorzystywane na potrzeby realizacji operacji - w przypadku gdy te wartości nie są wykorzystywane wyłącznie na potrzeby realizacji operacji; 2) odpowiadającej wartości dokonanych za okres realizacji operacji odpisów amortyzacyjnych od tych wartości - w przypadku gdy całkowity okres amortyzacji tych wartości przekracza okres realizacji operacji. 3. Do kosztów ogólnych zalicza się koszty: 1) sprawowania nadzoru inwestorskiego i autorskiego; 2) związan