Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 3 listopada 2022 r.w sprawie stosowania dyscyplinarnych środków zapobiegawczych, osadzania żołnierza w izbie zatrzymań oraz badań mających na celu ustalenie zawartości w organizmie alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających środków Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Postępowanie w sprawach stosowania dyscyplinarnych środków zapobiegawczych Rozdział 3 - Sposób i tryb osadzania żołnierza w izbie zatrzymań Rozdział 4 - Rodzaje, zakres, przypadki, sposób i tryb dokonywania badań Rozdział 5 - Postępowanie w sytuacjach nadzwyczajnych Rozdział 6 - Przepisy przejściowy i końcowy Treść rozporządzenia Na podstawie art. 379 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) sposób postępowania w sprawach stosowania dyscyplinarnych środków zapobiegawczych, w tym: a) postępowania, odpowiednio, przełożonego dyscyplinarnego, wojskowego organu porządkowego i Żandarmerii Wojskowej przed zastosowaniem tych środków, b) uchylenia, wygaśnięcia lub zmiany postanowienia o zastosowaniu dyscyplinarnego środka zapobiegawczego, c) treści postanowień w tych sprawach, d) sposób i termin zawiadamiania właściwych przełożonych, organów wojskowych i zainteresowanych osób o zastosowaniu dyscyplinarnego środka zapobiegawczego, e) czynności i terminy rozpatrywania zażaleń na zastosowanie dyscyplinarnych środków zapobiegawczych; 2) sposób i tryb osadzania żołnierza w izbie zatrzymań, w tym: a) tryb doprowadzania do izby zatrzymań żołnierza, w stosunku do którego zostało wydane postanowienie o osadzeniu w izbie zatrzymań, b) tryb przyjęcia żołnierza doprowadzonego do izby zatrzymań i postępowania w razie jego nieprzyjęcia do izby zatrzymań, c) czynności dokonywane przez obsługę izby zatrzymań wobec osadzonych żołnierzy; 3) rodzaje, zakres, przypadki, sposób i tryb dokonywania badań, o których mowa w art. 377 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, oraz sposób postępowania w przypadku odmowy poddania się badaniu przez żołnierza, a także procedurę składania i rozpatrywania zażaleń w tych sprawach. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny; 2) środku - należy przez to rozumieć dyscyplinarny środek zapobiegawczy. Rozdział 2 Postępowanie w sprawach stosowania dyscyplinarnych środków zapobiegawczych § 3. 1. W sytuacji zaistnienia okoliczności mogących uzasadniać konieczność zastosowania środka wobec żołnierza zakres czynności podejmowanych przez stosującego środek wobec żołnierza, z uwzględnieniem ust. 2, obejmuje następujące czynności: 1) polecenie żołnierzowi zaprzestania wykonywania wszelkich czynności służbowych do czasu zakończenia czynności ustalających konieczność zastosowania środka; 2) ustalenie rodzaju i zakresu badania, jakie powinno zostać przeprowadzone w celu ustalenia istnienia przesłanek do zastosowania środka; 3) poddanie żołnierza badaniu, o którym mowa w art. 377 ust. 2 ustawy, a jeżeli przeprowadzenie badania nie jest możliwe - podjęcie czynności mających na celu zabezpieczenie prawidłowego zastosowania środka, w szczególności: a) ustalenie okoliczności i świadków zdarzenia, b) zabezpieczenie przedmiotów mogących świadczyć o konieczności przeprowadzenia badania, c) zabezpieczenie kopii danych z systemów zabezpieczenia technicznego obiektu; 4) zwrócenie się do Żandarmerii Wojskowej zgodnie z § 14 ust. 3 w sytuacji, kiedy podmiot stosujący środek nie ma możliwości przeprowadzenia badania określającego stan trzeźwości lub odurzenia żołnierza lub nie jest do tego uprawniony; 5) poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego żołnierza o podjęciu działań mających na celu ustalenie konieczności zastosowania środka oraz ich rezultatu; 6) poinformowanie przełożonego żołnierza o podjęciu działań mających na celu ustalenie konieczności zastosowania środka oraz ich rezultatu; 7) poinformowanie żołnierza, wobec którego stosuje się środek, o przyczynach zastosowania środka. 2. Czynności poprzedzające zastosowanie środka podejmują odpowiednio: 1) przełożony dyscyplinarny - czynności określone w ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 6 i 7; 2) wojskowy organ porządkowy - czynności określone w ust. 1 pkt 1-7; 3) Żandarmeria Wojskowa - czynności określone w ust. 1 pkt 1-3 oraz pkt 5 i 7. 3. Brak zgody żołnierza na przeprowadzenie badania nie wstrzymuje możliwości przeprowadzenia tego badania. 4. Brak możliwości przeprowadzenia badania w jednym z zakresów określonych w § 14 ust. 1 nie wyklucza możliwości przeprowadzenia badania w innym zakresie, jeśli pozwoli to na osiągnięcie celu badania określonego w art. 377 ust. 2 ustawy. § 4. 1. O zastosowaniu środka informuje się objętego nim żołnierza ustnie, a następnie fakt ten stwierdza się w postanowieniu. 2. Postanowienie o zastosowaniu środka podlega natychmiastowemu wykonaniu. 3. Jeżeli po wydaniu postanowienia o zastosowaniu środka nie jest możliwe jego natychmiastowe wykonanie, sporządza się na oryginale postanowienia adnotację, podając przyczynę stanowiącą przeszkodę jego wykonania. § 5. 1. Odpis postanowienia o zastosowaniu środka, kopię protokołu badania lub protokołu o braku możliwości przeprowadzenia badania doręcza się niezwłocznie: 1) żołnierzowi, którego postanowienie dotyczy, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia wydania postanowienia; 2) służbie dyżurnej izby zatrzymań w przypadku wydania postanowienia o zastosowaniu środka w postaci osadzenia w izbie zatrzymań; 3) przełożonemu dyscyplinarnemu żołnierza, w sytuacji gdy środek wobec żołnierza został zastosowany przez wojskowy organ porządkowy lub przez żołnierza Żandarmerii Wojskowej; 4) właściwym organom ścigania i ochrony porządku prawnego, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na możliwość popełnienia przez żołnierza czynu zabronionego, za który grozi odpowiedzialność karna. 2. Odpis postanowienia o zastosowaniu środka doręcza się za pokwitowaniem również organowi kadrowemu oraz organowi finansowemu uprawnionemu do dokonywania potrąceń z należności finansowych żołnierza, jeżeli zastosowany środek uniemożliwia wykonywanie obowiązków służbowych. Organ finansowy w terminie 7 dni od dokonania potrącenia przekazuje wydającemu postanowienie informację o tym fakcie. 3. W przypadku gdy zastosowanie środka wobec żołnierza będzie skutkować jego nieobecnością w służbie, informację o zastosowaniu tego środka organ wydający postanowienie w tym przedmiocie przekazuje bezpośredniemu przełożonemu żołnierza, wobec którego środek ten został zastosowany. 4. Odpis postanowienia jest doręczany żołnierzowi za pokwitowaniem, przez jego bezpośredniego przełożonego, po ustaniu okoliczności uzasadniających zastosowanie środka, z uwzględnieniem § 5 ust. 1 pkt 1. § 6. 1. Postanowienie o zastosowaniu środka zawiera: 1) określenie stopnia, imię i nazwisko, określenie stanowiska wydającego postanowienie; 2) datę i miejsce wydania postanowienia; 3) określenie podstawy prawnej wydania postanowienia; 4) dane żołnierza, wobec którego zastosowano środek, w tym jego imię, nazwisko, imię ojca, adres zamieszkania, przynależność służbową, serię i numer dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość; 5) wskazanie okoliczności stanowiących podstawę zastosowania środka, określonych odpowiednio w art. 375 albo art. 376 ust. 1, albo art. 377 ust. 5 ustawy; 6) określenie rodzaju i zakresu zastosowanego środka ze wskazaniem czasu, na jaki został zastosowany; 7) sposób postępowania w odniesieniu do wykonania postanowienia o zastosowaniu środka, jeśli stwierdzono przeciwwskazania zdrowotne do osadzenia żołnierza w izbie zatrzymań - w przypadku zastosowania środka, o którym mowa w art. 374 ust. 1 pkt 2 ustawy; 8) informację o konieczności potrącenia części uposażenia na podstawie art. 457 ust. 2 i 3 albo art. 487 ust. 2 i 3 ustawy - w przypadku gdy wraz z zastosowaniem środka stwierdza się zawinioną przez żołnierza niemożność wykonywania zadań służbowych; 9) informację o prawie do złożenia zażalenia na postanowienie, ze wskazaniem terminu na jego wniesienie oraz podmiotu właściwego do jego rozpatrzenia; 10) podpis osoby wydającej postanowienie. 2. Postanowienie o zastosowaniu środka podpisuje osoba je wydająca oraz inne osoby biorące udział w czynnościach. Żołnierzowi przed wykonaniem środka przekazuje się ustnie informacje, o których mowa w ust. 1. 3. Zażalenie, o którym mowa w art. 378 ust. 1 ustawy, żołnierz składa poprzez wydającego postanowienie o zastosowaniu środka. Postanowienie o sposobie rozpatrzenia zażalenia przekazuje się żołnierzowi najpóźniej w terminie 14 dni, licząc od dnia przyjęcia zażalenia. 4. Rozpatrujący zażalenie może postanowienie utrzymać w mocy, zmienić je w części albo uchylić je w całości. Postanowienie o rozpatrzeniu zażalenia jest ostateczne. 5. Stwierdzenie wygaśnięcia postanowienia o zastosowaniu środka następuje w drodze postanowienia: 1) w momencie ustania przyczyn zastosowania środka, tj. ustania stanu nietrzeźwości lub odurzenia po użyciu alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków; 2) z końcem dnia, w którym wobec żołnierza zastosowano środek w postaci niedopuszczenia do wykonywania czynności służbowych; 3) nie później niż z upływem 24 godzin od momentu osadzenia żołnierza w izbie zatrzymań; 4) z chwilą doprowadzenia żołnierza do miejsca zamieszkania lub zakwaterowania albo do izby chorych lub zakładu opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 376 ust. 2 ustawy. 6. Postanowienie o wygaśnięciu zastosowania środka zawiera elementy wymienione w ust. 1 pkt 1-4 i 10 oraz informację stwierdzającą wygaśnięcie zastosowania środka. Postanowienie niezwłocznie doręcza się żołnierzowi objętemu środkiem bezpośrednio lub za pośrednictwem przełożonego tego żołnierza. 7. Postanowienie o wygaśnięciu zastosowania środka wydaje niezwłocznie w przypadkach, o których mowa w ust. 5: 1) w pkt 1 i 3 - służba dyżurna izby zatrzymań, do której doprowadzono żołnierza celem realizacji środka osadzenia w izbie zatrzymań; 2) w pkt 2 - podmiot, który wydał postanowienie o zastosowaniu wobec żołnierza tego środka; 3) w pkt 4 - podmiot, który wydał postanowienie o zastosowaniu wobec żołnierza środka po uzyskaniu informacji od realizującego czynność doprowadzenia do podmiotów wskazanych w ust. 5 pkt 4. 8. W sytuacji, o której mowa w ust. 7 pkt 1, odpis postanowienia przesyła się niezwłocznie do podmiotu, który wydał postanowienie o zastosowaniu środka wobec żołnierza. 9. Uchylenie lub zmianę postanowienia o zastosowaniu środka stwierdza się w postanowieniu, które doręcza się żołnierzowi, wobec którego zastosowano ten środek. Postanowienie w tym zakresie zawiera elementy wymienione w ust. 1 w pkt 1-4 i 10 oraz informację stwierdzającą uchylenie lub zmianę postanowienia ze wskazaniem zakresu uchylenia lub zmiany treści pierwotnego postanowienia. Rozdział 3 Sposób i tryb osadzania żołnierza w izbie zatrzymań § 7. 1. Osadzenie żołnierza w izbie zatrzymań w ramach wykonania postanowienia o zastosowaniu środka w postaci osadzenia w izbie zatrzymań wymaga uzyskania zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do osadzenia tego żołnierza. 2. W celu uzyskania zaświadczenia lekarskiego o braku albo istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do osadzenia w izbie zatrzymań wydający postanowienie o zastosowaniu środka w postaci osadzenia żołnierza w izbie zatrzymań zapewnia niezbędne siły i środki celem doprowadzenia żołnierza na badania lekarskie albo zwraca się o ich zapewnienie do innego uprawnionego podmiotu, o którym mowa w § 8 ust. 1, na warunkach określonych w § 8 ust. 3. Podmiot realizujący doprowadzenie żołnierza na badania lekarskie po uzyskaniu zaświadczenia lekarskiego o istnieniu albo braku przeciwwskazań zdrowotnych do osadzenia w izbie zatrzymań odpowiada za wykonanie postanowienia. 3. Jeżeli w wyniku przeprowadzenia badania lekarskiego, o którym mowa w ust. 2, zostaną stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do osadzenia żołnierza w izbie zatrzymań, żołnierza tego doprowadza się do miejsca zamieszkania lub zakwaterowania albo zgodnie z zaleceniami lekarskimi kieruje go do izby chorych lub wskazanego w zaleceniach lekarskich zakładu opieki zdrowotnej. § 8. 1. Jeżeli wydający postanowienie o zastosowaniu środka w postaci osadzenia w izbie zatrzymań nie ma możliwości wydzielenia odpowiednich sił i środków niezbędnych do wykonania tego postanowienia lub nie jest do tego upoważniony, to występuje on ustnie lub pisemnie z wnioskiem o ich zapewnienie do właściwego: 1) dowódcy jednostki wojskowej; 2) oficera dyżurnego jednostki wojskowej; 3) oficera dyżurnego jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej; 4) oficera inspekcyjnego garnizonu. 2. Za doprowadzenie żołnierza do izby zatrzymań odpowiada wydający postanowienie, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1, podmiot wydzielający siły i środki niezbędne do wykonania postanowienia. 3. Podmiot, do którego wystąpiono z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, bez zbędnej zwłoki zapewnia siły i środki niezbędne dla właściwej realizacji wydanego postanowienia o zastosowaniu środka w postaci osadzenia w izbie zatrzymań. 4. Z przebiegu podejmowanych czynności od momentu przejęcia żołnierza do momentu jego osadzenia w izbie zatrzymań realizujący doprowadzenie żołnierza sporządza notatkę służbową, którą przesyła się do wydającego postanowienie o zastosowaniu środka celem dołączenia do akt postępowania dyscyplinarnego. 5. Jeśli okres zastosowania środka w postaci osadzenia żołnierza w izbie zatrzymań pokrywa się z wykonywaniem przez tego żołnierza obowiązków służbowych, odsuwa się go od ich wykonywania na czas zastosowania środka. § 9. 1. Osoba podejmująca czynność doprowadzenia żołnierza do izby zatrzymań: 1) podaje żołnierzowi swój stopień wojskowy, imię i nazwisko, podstawę prawną oraz przyczynę doprowadzenia; 2) sprawdza, czy żołnierz ma przy sobie: a) przedmioty, środki lub substancje zagrażające bezpieczeństwu jego i innych osób, b) wojskowy dokument tożsamości albo - w razie jego utraty lub zniszczenia - inny dokument ze zdjęciem, na podstawie którego można ustalić tożsamość doprowadzanego żołnierza, c) inne przedmioty, których posiadanie przez żołnierza w trakcie doprowadzenia oraz osadzenia jest niecelowe - które to przedmioty osoba ta odbiera żołnierzowi na czas doprowadzenia i osadzenia w izbie zatrzymań; 3) sporządza notatkę służbową, w której określa stan żołnierza, w szczególności zamieszcza opis widocznych urazów tego żołnierza oraz swoje uwagi dotyczące jego stanu psychofizycznego. 2. Zwrotowi żołnierzowi nie podlegają przedmioty, środki i substancje, których posiadanie jest zabronione. § 10. 1. Notatka służbowa, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 3, zawiera: 1) określenie stopnia oraz imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za realizację doprowadzenia oraz osób wykonujących doprowadzenie; 2) oznaczenie podmiotu wydającego postanowienie o zastosowaniu środka; 3) określenie podstawy prawnej realizacji doprowadzenia; 4) określenie stopnia oraz imię i nazwisko doprowadzanego żołnierza; 5) wskazanie przedmiotów, dokumentów oraz innych rzeczy przyjętych do depozytu; 6) uwagi co do stanu psychofizycznego doprowadzanego żołnierza ze szczególnym uwzględnieniem urazów, widocznych ran i innych zgłaszanych przez doprowadzanego problemów zdrowotnych; 7) oznaczenie daty i godziny rozpoczęcia oraz zakończenia realizacji doprowadzenia żołnierza; 8) podpis osoby upoważnionej do potwierdzenia faktu przyjęcia żołnierza do izby zatrzymań oraz podpis osoby odpowiedzialnej za realizację doprowadzenia; 9) adnotację potwierdzającą zapoznanie się z treścią notatki przez organ wydający postanowienie o zastosowaniu środka. 2. Osoba odpowiedzialna za realizację doprowadzenia do izby zatrzymań przekazuje notatkę służbową do podmiotu wydającego postanowienie o zastosowaniu środka. § 11. 1. Jeżeli wobec żołnierza zastosowano środek w postaci osadzenia w izbie zatrzymań, żołnierza objętego tym środkiem doprowadza się do izby zatrzymań jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej właściwej dla miejsca przebywania tego żołnierza. 2. Służbie dyżurnej izby zatrzymań przekazuje się: 1) osadzanego żołnierza; 2) odpis postanowienia o zastosowaniu środka w postaci osadzenia w izbie zatrzymań; 3) kopię protokołu badania, jeżeli był sporządzony; 4) depozyt osadzanego żołnierza; 5) zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do osadzenia żołnierza w izbie zatrzymań. 3. Przyjęcie żołnierza do izby zatrzymań oraz przyjęcie jego depozytu służba dyżurna izby zatrzymań kwituje na notatce osoby realizującej doprowadzenie żołnierza, zamieszczając w niej wszelkie swoje uwagi. 4. Służba dyżurna izby zatrzymań wykonuje kopię notatki z realizacji doprowadzenia, a doprowadzający potwierdza jej zgodność własnoręcznym podpisem oraz wpisuje datę i godzinę podpisania. 5. Służba dyżurna izby zatrzymań sprawdza, czy osadzany żołnierz ma przy sobie przedmioty, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 2, a następnie umieszcza tego żołnierza w wyznaczonym pomieszczeniu izby zatrzymań. 6. Żołnierz osadzony w izbie zatrzymań nie może być osadzony w jednym pomieszczeniu wspólnie z osobami: 1) osadzonymi procesowo; 2) wobec których środek w postaci osadzenia w izbie zatrzymań zastosowano w związku z tym samym zdarzeniem; 3) płci przeciwnej. 7. Żołnierzowi w trakcie osadzenia w izbie zatrzymań należy zapewnić dostęp do wody pitnej oraz umożliwić mu na jego żądanie skorzystanie z toalety. 8. Komendant izby zatrzymań lub osoba przez niego upoważniona zwalnia z izby zatrzymań żołnierza, gdy wystąpią przesłanki, o których mowa w § 6 ust. 5 pkt 1 lub 3. 9. Zwalniając żołnierza z izby zatrzymań, zwraca mu się depozyt, z zastrzeżeniem § 9 ust. 2. § 12. 1. W razie braku możliwości osadzenia żołnierza w izbie zatrzymań komendant izby zatrzymań lub osoba przez niego upoważniona, w porozumieniu z osobą realizującą doprowadzenie żołnierza do izby zatrzymań, podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu z osadzanym żołnierzem, mając na względzie okoliczności, o których mowa w ust. 2. 2. Jeżeli żołnierz nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia swojego i innych osób, to w przypadku, o którym mowa w ust. 1, osoba realizująca doprowadzenie, wykonując postanowienie, może podjąć decyzję o doprowadzeniu żołnierza do miejsca jego zamieszkania. Wówczas depozyt zwraca się żołnierzowi za pokwitowaniem w momencie zakończenia doprowadzenia. Rozdział 4 Rodzaje, zakres, przypadki, sposób i tryb dokonywania badań § 13. 1. Badania przeprowadzane w celu ustalenia zawartości w organizmie żołnierza alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków, zwane dalej „badaniami”, dzielą się na badania laboratoryjne oraz nielaboratoryjne. 2. Polecenie poddania żołnierza badaniu podlega natychmiastowemu wykonaniu. 3. Jeżeli stan żołnierza na to pozwala, przed przeprowadzeniem badania należy ustalić rodzaj i ilość spożytego przez niego alkoholu, użytych środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych podobnie działających substancji lub środków. § 14. 1. Zakres badań, o których mowa w § 13 ust. 1, może obejmować: 1) badanie wydychanego powietrza; 2) badanie krwi; 3) badanie śliny; 4) badanie moczu. 2. Do badań nielaboratoryjnych zalicza się badania określone w ust. 1 pkt 1 i 3, natomiast do badań laboratoryjnych zalicza się badania określone w ust. 1 pkt 2 i 4. 3. Dowódca jednostki wojskowej, wojskowy organ porządkowy oraz Żandarmeria Wojskowa są uprawnione do realizacji badań, o których mowa w ust. 1 pkt 1. Do zorganizowania badań, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, w ramach swojej właściwości, z własnej inicjatywy lub na wniosek dowódcy jednostki wojskowej lub wojskowego organu porządkowego jest uprawniona Żandarmeria Wojskowa. 4. Niezależnie od rodzaju badań do ich wykonywania należy wykorzystywać urządzenia i materiały z ważnym świadectwem dopuszc