Ustawaz dnia 7 października 2022 r.o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów oraz ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Treść ustawy Art. 1. Ustawa określa organizację i zadania Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego, zwanego dalej „Instytutem”. Art. 2. 1. Instytut jest państwową osobą prawną. 2. Siedzibą Instytutu jest miasto stołeczne Warszawa. 3. Instytut działa na podstawie ustawy i statutu. 4. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w drodze zarządzenia, nadaje Instytutowi statut, w którym określa organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów Instytutu, uwzględniając stworzenie optymalnych warunków organizacyjnych do prawidłowej realizacji jego zadań. 5. Instytut ma prawo używania okrągłej pieczęci z wizerunkiem godła Rzeczypospolitej Polskiej pośrodku i nazwą Instytutu w otoku. Art. 3. 1. Celem działalności Instytutu jest wspieranie rozwoju języka polskiego za granicą. 2. Do zadań Instytutu należy: 1) inicjowanie i realizowanie działań dotyczących promocji języka polskiego; 2) wspieranie kultywowania polskiej tradycji i wartości języka polskiego jako ojczystego oraz promocji języka polskiego jako ojczystego wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą; 3) wzmacnianie współpracy między Polonią i Polakami zamieszkałymi za granicą a podmiotami działającymi w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą, w szczególności w dziedzinie edukacji i nauki; 4) wspieranie inicjatyw oraz projektów edukacyjnych i naukowych mających na celu pogłębianie znajomości języka polskiego; 5) upowszechnianie języka polskiego jako obcego; 6) współpraca ze szkołami, uczelniami, instytucjami publicznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, organizacjami i innymi podmiotami działającymi w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą na rzecz rozwoju języka polskiego za granicą. Art. 4. 1. Nadzór nad działalnością Instytutu sprawuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. 2. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, obejmuje nadzór nad: 1) zgodnością działań Instytutu z przepisami prawa i statutem; 2) realizacją przez Instytut zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2; 3) prawidłowością wydatkowania środków publicznych. 3. Kontrolę w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 224). 4. Dyrektor Instytutu i Rada Instytutu są obowiązani do realizacji zaleceń pokontrolnych wydanych w ramach realizacji nadzoru, o którym mowa w ust. 1. Art. 5. 1. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2, Instytut może tworzyć, za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania udzieloną na wniosek Dyrektora Instytutu, oddziały zamiejscowe będące wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi lub komórkami organizacyjnymi Instytutu, w tym mające siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku tworzenia oddziału zamiejscowego mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Dyrektor Instytutu dodatkowo uzyskuje zgodę ministra właściwego do spraw zagranicznych. 2. Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, określa: 1) zamierzony termin utworzenia oddziału zamiejscowego; 2) proponowaną nazwę, siedzibę, właściwość rzeczową oraz miejscową oddziału zamiejscowego; 3) uzasadnienie utworzenia oddziału zamiejscowego; 4) informację o szacunkowych kosztach utworzenia i działalności oddziału zamiejscowego; 5) wpływ utworzenia oddziału zamiejscowego na realizację zadań, o których mowa w art. 3 ust. 2. 3. Oddziałem zamiejscowym kieruje kierownik powoływany i odwoływany przez Dyrektora Instytutu po uzyskaniu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych. 4. Powołanie, o którym mowa w ust. 3, stanowi nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140). 5. Organizację wewnętrzną oddziału zamiejscowego określa regulamin nadany przez Dyrektora Instytutu. 6. Kierownik oddziału zamiejscowego mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala najważniejsze kierunki działań z: 1) ambasadorem Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, na terenie którego funkcjonuje oddział zamiejscowy; 2) dyrektorem właściwego miejscowo instytutu polskiego będącego placówką podległą ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych - jeżeli instytut polski funkcjonuje na terenie państwa, w którym funkcjonuje oddział zamiejscowy. 7. Zamówienia publicznego na potrzeby własne oddziałów zamiejscowych Instytut może udzielić z wolnej ręki zgodnie z przepisami art. 213 i art. 217 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710, 1812, 1933 i 2185), jeżeli wartość tego zamówienia jest mniejsza niż progi unijne, o których mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy. 8. Finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań Instytutu w części realizowanej przez oddziały zamiejscowe następuje ze środków, o których mowa w art. 17 ust. 2. 9. Instytut może przekształcać i likwidować oddziały zamiejscowe za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania udzieloną na wniosek Dyrektora Instytutu. W przypadku oddziału zamiejscowego mającego siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Dyrektor Instytutu dodatkowo uzyskuje opinię ministra właściwego do spraw zagranicznych dotyczącą zasadności jego przekształcenia lub likwidacji. Art. 6. Organami Instytutu są: 1) Dyrektor Instytutu; 2) Rada Instytutu. Art. 7. 1. Dyrektora Instytutu powołuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. 2. Dyrektorem Instytutu może być osoba, która: 1) korzysta z pełni praw publicznych; 2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych; 3) posiada wykształcenie wyższe; 4) posiada potwierdzoną znajomość języka angielskiego na poziomie co najmniej B2; 5) nie była ukarana karą dyscyplinarną; 6) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 7) nie została ukarana zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 289); 8) w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała i nie służyła w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1633 oraz z 2022 r. poz. 1459 i 1512) oraz nie współpracowała z tymi organami. 3. Przed powołaniem na stanowisko Dyrektora Instytutu osoba powoływana składa oświadczenie o spełnieniu wymagań, o których mowa w ust. 2, a w przypadku osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r. - także oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy. 4. Powołanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. 5. Wynagrodzenie Dyrektora Instytutu ustala minister właściwy do spraw oświaty i wychowania zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2136). Art. 8. 1. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania odwołuje Dyrektora Instytutu w przypadku: 1) złożenia rezygnacji; 2) zaprzestania spełniania któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1, 2 lub 5-7; 3) złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, albo informacji, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu. 2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych, ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz Rady Instytutu, może odwołać Dyrektora Instytutu w każdym czasie. 3. Odwołanie następuje z dniem określonym w akcie odwołania. 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania powierza zastępcy Dyrektora Instytutu pełnienie obowiązków Dyrektora Instytutu na okres nie dłuższy niż trzy miesiące, z możliwością jednorazowego przedłużenia tego okresu o kolejne trzy miesiące. Art. 9. 1. Do zadań i obowiązków Dyrektora Instytutu należy w szczególności: 1) kierowanie pracami Instytutu; 2) reprezentowanie Instytutu na zewnątrz; 3) zapewnienie funkcjonowania i ciągłości pracy Instytutu; 4) podejmowanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy; 5) opracowywanie rocznego planu działania Instytutu; 6) opracowywanie projektu rocznego planu finansowego Instytutu; 7) sporządzanie rocznego sprawozdania finansowego Instytutu; 8) sporządzanie rocznego sprawozdania z działalności Instytutu; 9) sprawowanie zarządu nad mieniem Instytutu; 10) prowadzenie gospodarki finansowej Instytutu; 11) rozliczanie dotacji otrzymanych z budżetu państwa. 2. Dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 5-8, Dyrektor Instytutu przedstawia do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania. 3. Roczne sprawozdanie finansowe Instytutu podlega badaniu przez firmę audytorską. 4. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania dokonuje wyboru firmy audytorskiej. Art. 10. 1. Dyrektor Instytutu kieruje działalnością Instytutu przy pomocy zastępcy. 2. Zastępcą Dyrektora Instytutu może być osoba, która spełnia wymagania określone w art. 7 ust. 2. 3. Dyrektor Instytutu powołuje i odwołuje zastępcę Dyrektora Instytutu. 4. Dyrektor Instytutu może odwołać zastępcę Dyrektora Instytutu w każdym czasie. 5. Do zastępcy Dyrektora Instytutu przepisy art. 7 ust. 3 i 4 oraz art. 8 ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio. Art. 11. 1. W skład Rady Instytutu wchodzą: 1) jeden członek będący przedstawicielem Prezesa Rady Ministrów, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów; 2) jeden członek będący przedstawicielem ministra właściwego do spraw zagranicznych, powoływany i odwoływany przez tego ministra; 3) jeden członek będący przedstawicielem ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, powoływany i odwoływany przez tego ministra; 4) nie więcej niż sześciu członków powoływanych i odwoływanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. 2. Członkiem Rady Instytutu może być osoba, która: 1) wyróżnia się wiedzą, doświadczeniem zawodowym lub autorytetem dającymi rękojmię prawidłowej realizacji zadań Rady Instytutu; 2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. 3. Kadencja Rady Instytutu trwa cztery lata. Nie można pełnić funkcji członka Rady Instytutu przez więcej niż dwie kolejno po sobie następujące pełne kadencje. 4. W przypadku upływu kadencji Rady Instytutu dotychczasowi członkowie pełnią swoje funkcje do dnia powołania członków do Rady Instytutu kolejnej kadencji. Art. 12. 1. Członkostwo w Radzie Instytutu wygasa w przypadku: 1) śmierci; 2) złożenia rezygnacji; 3) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. 2. Odwołanie członka Rady Instytutu przed upływem kadencji może nastąpić w przypadku: 1) nieuczestniczenia w pracach Rady Instytutu przez okres co najmniej sześciu miesięcy; 2) choroby uniemożliwiającej pełnienie funkcji członka Rady Instytutu stwierdzonej orzeczeniem lekarskim. 3. Odwołanie następuje z dniem określonym w akcie odwołania. 4. W przypadku wygaśnięcia członkostwa w Radzie Instytutu lub odwołania członka Rady Instytutu przed upływem kadencji właściwy organ, o którym mowa w art. 11 ust. 1, powołuje nowego członka Rady Instytutu na okres do końca kadencji Rady Instytutu. Art. 13. 1. Do zadań Rady Instytutu należy opiniowanie: 1) kierunków działalności Instytutu; 2) inicjatyw, opracowań i badań prowadzonych przez Instytut; 3) projektu rocznego planu działania Instytutu i projektu rocznego planu finansowego Instytutu; 4) projektu rocznego sprawozdania finansowego Instytutu; 5) projektu rocznego sprawozdania z działalności Instytutu; 6) projektów zmian w statucie Instytutu. 2. Rada Instytutu w celu wykonania swoich zadań może żądać niezbędnych informacji od Dyrektora Instytutu. 3. Rada Instytutu może przedstawiać Dyrektorowi Instytutu stanowiska, opinie lub wnioski we wszystkich sprawach dotyczących działalności Instytutu. Art. 14. 1. Pracami Rady Instytutu kieruje przewodniczący wybierany spośród jej członków. Przewodniczącego wybiera i odwołuje Rada Instytutu w głosowaniu tajnym zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Rady Instytutu. 2. Rada Instytutu danej kadencji wybiera przewodniczącego na pierwszym posiedzeniu. Art. 15. 1. Przewodniczący Rady Instytutu zwołuje jej posiedzenie z własnej inicjatywy, na wniosek Dyrektora Instytutu lub co najmniej dwóch członków Rady Instytutu, w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania wniosku. 2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania zwołuje pierwsze posiedzenie Rady Instytutu danej kadencji oraz wskazuje członka Rady Instytutu, który przewodniczy temu posiedzeniu. 3. W posiedzeniach Rady Instytutu mogą uczestniczyć, bez prawa głosu, Dyrektor Instytutu, zastępca Dyrektora Instytutu oraz osoby zaproszone przez przewodniczącego Rady Instytutu. 4. Członkowi Rady Instytutu przysługuje zwrot kosztów zakwaterowania i podróży, w wysokości i na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775§ 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w związku z udziałem w posiedzeniach Rady Instytutu. Art. 16. Uchwały Rady Instytutu zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Rady Instytutu. W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego Rady Instytutu. Art. 17. 1. Instytut prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na zasadach określonych w niniejszej ustawie oraz w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 1692, 1725, 1747, 1768, 1964 i 2414.). 2. Przychodami Instytutu są: 1) dotacje podmiotowe z budżetu państwa przeznaczone na finansowanie bieżącej działalności Instytutu, w szczególności wynagrodzeń i pochodnych od wynagrodzeń, wyposażenia w niezbędne składniki majątkowe oraz wynajem nieruchomości; 2) dotacje celowe z budżetu państwa przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie działalności Instytutu, o której mowa w art. 3, w tym finansowanie lub dofinansowanie inwestycji; 3) przychody z działalności gospodarczej prowadzonej na zasadach określonych w art. 19; 4) środki finansowe pochodzenia zagranicznego, w szczególności środki finansowe z funduszy Unii Europejskiej lub z krajowych i międzynarodowych projektów i programów badawczych; 5) przychody ze sprzedaży albo z tytułu przekazania do odpłatnego używania rzeczowych składników majątkowych będących własnością Instytutu; 6) darowizny, spadki i zapisy; 7) odsetki od wolnych środków przekazanych w depozyt zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; 8) przychody z innych tytułów. Art. 18. 1. Podstawą gospodarki finansowej Instytutu jest roczny plan finansowy ustalany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych na okres roku obrotowego. Rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy. 2. Dyrektor Instytutu przygotowuje i, po zasięgnięciu opinii Rady Instytutu, przedstawia ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania do zatwierdzenia projekt rocznego planu finansowego Instytutu, z uwzględnieniem terminów określonych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych dla przedłożenia materiałów do projektu ustawy budżetowej. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania zatwierdza roczny plan finansowy Instytutu w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. 3. Podstawę gospodarki finansowej Instytutu w okresie od dnia 1 stycznia do dnia wejścia w życie planu finansowego Instytutu stanowi projekt tego planu. 4. Roczny plan finansowy Instytutu obejmuje w szczególności: 1) przychody z prowadzonej działalności; 2) dotacje z budżetu państwa; 3) koszty, w tym: a) wynagrodzenia i składki od nich naliczane, b) płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań, c) zakup towarów i usług; 4) środki na wydatki majątkowe; 5) środki przyznane innym podmiotom; 6) stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku; 7) stan środków pieniężnych na początek i koniec roku. 5. Instytut prowadzi rachunkowość zgodnie z przepisami o rachunkowości. 6. Koszty działalności Instytutu, w tym wynagrodzenia pracowników, są pokrywane z jego przychodów. Art. 19. 1. Instytut może prowadzić działalność gospodarczą wyodrębnioną pod względem finansowym i rachunkowym z działalności, o której mowa w art. 3, w zakresie zadań Instytutu, w szczególności działalność wydawniczą, szkoleniową i wynajem pomieszczeń. 2. Działalność gospodarcza, o której mowa w ust. 1, nie może być finansowana z dotacji podmiotowej i dotacji celowej z budżetu państwa. 3. Dochód z działalności gospodarczej, o której mowa w ust. 1, służy wyłącznie realizacji zadań Instytutu określonych w art. 3 ust. 2. Art. 20. 1. Tworzy się następujące fundusze Instytutu: 1) fundusz statutowy; 2) fundusz rezerwowy; 3) fundusz stypendialny; 4) zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; 5) inne fundusze, jeżeli obowiązek ich utworzenia wynika z odrębnych przepisów. 2. Fundusz statutowy Instytutu stanowi równowartość netto środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz innych składników majątku, stanowiących wyposażenie Instytutu w dniu rozpoczęcia działalności. 3. Zysk netto Instytutu powiększa fundusz rezerwowy. 4. Stratę netto Instytutu pokrywa się z funduszu rezerwowego. 5. Fundusz stypendialny tworzy się ze środków z dotacji podmiotowej, o której mowa w art. 17 ust. 2 pkt 1, w kwocie nie wyższej niż 5% tej dotacji. Fundusz stypendialny może zostać powiększony o środki przekazane Instytutowi na podstawie odrębnych umów o finansowanie lub dofinansowanie stypendiów. 6. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się na zasadach określonych w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 923). Art. 21. 1. Instytut jest zwolniony z opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem części tych gruntów wykorzystywanej wyłącznie do działalności, o której mowa w art. 19 ust. 1. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do użytkowania wieczystego gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Art. 22. 1. Instytut może ustanawiać i finansować stypendia ze środków z funduszu stypendialnego, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 3, dla osób należących do Polonii, Polaków zamieszkałych za granicą oraz osób nieposiadających polskiego pochodzenia. 2. Stypendia, o których mowa w ust. 1, mogą otrzymać osoby zaangażowane na rzecz podtrzymywania polskiej tożsamości narodowej oraz więzi z Ojczyzną lub osoby zaangażowane na rzecz nauki języka polskiego. 3. Dyrektor Instytutu ogłasza nabór wniosków o przyznanie stypendiów,