Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 lutego 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg Rozdział 3 - Zasady udzielania dofinansowania i finansowania ze środków Funduszu Rozdział 4 - Przepisy zmieniające, epizodyczne, dostosowujące, przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz. U. z 2021 r. poz. 1122), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. poz. 2400 oraz z 2021 r. poz. 1901), 2) ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz. U. poz. 2165) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 1 lutego 2022 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. poz. 2400 oraz z 2021 r. poz. 1901), który stanowi: „ Art. 91. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. ” ; 2) art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz. U. poz. 2165), które stanowią: „ Art. 9. Do naborów wniosków, o których mowa w art. 36a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy art. 36a ust. 3a oraz art. 36b ust. 4 ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 10. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 4-6, które wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 5; 2) art. 2, art. 3 oraz art. 9, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady: 1) działania Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, zwanego dalej „Funduszem”; 2) gromadzenia środków Funduszu; 3) udzielania dofinansowania i finansowania ze środków Funduszu. Art. 2. 1. Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: 1) dojeździe do mostu - rozumie się przez to drogę publiczną lub jej odcinek łączącą most z najbliższą drogą publiczną; 2) moście - rozumie się przez to budowlę, której funkcją jest w szczególności prowadzenie ruchu pojazdów w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 463, 694, 720, 1641, 1997, 2165, 2269 i 2328.), przeznaczoną do przeprowadzania drogi nad przeszkodą wodną; 2a) obwodnicy - rozumie się przez to drogę omijającą miejscowość lub teren zwartej zabudowy miejscowości, planowaną do realizacji w większości w nowym przebiegu i mającą na celu wyprowadzenie części ruchu pojazdów z tej miejscowości; 3) spółce - rozumie się przez to spółkę w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 44), z wyłączeniem spółki będącej operatorem systemu przesyłowego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 868, 1093, 1505, 1642, 1873, 2269, 2271, 2376 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 1, 200 i 202.). 2. Użyte w przepisach ustawy określenia „droga publiczna”, „droga powiatowa”, „droga gminna”, „droga wojewódzka”, „droga o znaczeniu obronnym”, „droga wewnętrzna”, „budowa”, „przebudowa”, „remont”, „skrzyżowanie” i „pas drogowy” odpowiadają znaczeniu, jakie im nadano w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 i 1595 oraz z 2022 r. poz. 32). Rozdział 2 Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg Art. 3. 1. Fundusz jest państwowym funduszem celowym. 2. Dysponentem Funduszu jest minister właściwy do spraw transportu. Art. 4. 1. Fundusz gromadzi środki finansowe na zadania polegające na: 1) budowie, przebudowie lub remoncie dróg powiatowych, zwane dalej „zadaniami powiatowymi”, lub budowie, przebudowie lub remoncie dróg gminnych, zwane dalej „zadaniami gminnymi”; 2) budowie mostów lokalizowanych w ciągach dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych, zwane dalej „zadaniami mostowymi”; 2a) budowie obwodnic lokalizowanych w ciągach dróg wojewódzkich, zwane dalej „zadaniami obwodnicowymi”; 2b) budowie, przebudowie lub remoncie dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych, zarządzanych przez prezydenta miasta na prawach powiatu będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa, zwane dalej „zadaniami miejskimi”; 3) budowie, przebudowie lub remoncie dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych o znaczeniu obronnym, zwane dalej „zadaniami obronnymi”. 1a. W ramach realizacji zadań powiatowych i zadań gminnych mogą być w szczególności dofinansowane zadania mające na celu wyłącznie poprawę bezpieczeństwa ruchu pieszych w obszarze oddziaływania przejść dla pieszych w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. 2. Zadania, o których mowa w ust. 1, obejmują również przebudowę dróg wewnętrznych, które są następnie zaliczane do odpowiedniej kategorii dróg publicznych w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. 3. W ramach realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, mogą być dofinansowane zadania polegające na budowie, przebudowie lub remoncie skrzyżowań z innymi drogami publicznymi. 4. Dofinansowanie realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 1-2b, nie obejmuje kosztów nabywania nieruchomości pod pasy drogowe. 5. W ramach realizacji zadań mostowych dofinansowywane są zadania polegające na budowie, przebudowie lub remoncie dojazdu do mostu. 6. Dofinansowanie zadań mostowych nie obejmuje kosztów przygotowania inwestycji. 7. Przepisów ust. 1 pkt 1-2a i 3 nie stosuje się do dróg publicznych zarządzanych przez prezydenta miasta na prawach powiatu będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa. Art. 5. 1. Środki Funduszu pochodzą z: 1) wpłat Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, o którym mowa w art. 400 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, 2127 i 2269), w wysokości nie mniejszej niż 1,4 mld zł rocznie; 2) wpłat z budżetu państwa z części budżetowej, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej, w wysokości 500 mln zł rocznie; 3) wpłat z budżetu państwa z części budżetowej, której dysponentem jest minister właściwy do spraw transportu; 4) wpłat Dyrekcji Generalnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1275 i 1718 oraz z 2022 r. poz. 84), w wysokości stanowiącej równowartość 2% przychodów uzyskanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna; 5) wpłat spółek w wysokości 7,5% ich zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym; 6) odsetek od wolnych środków przekazanych albo przyjmowanych w zarządzanie zgodnie z przepisami o finansach publicznych; 7) środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi; 8) wpływów ze skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 6 ust. 1; 8a) kar pieniężnych, o których mowa w art. 39 ust. 3b i art. 40 ust. 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, nałożonych na zarządcę drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5 tej ustawy; 9) dobrowolnych wpłat, darowizn i zapisów; 10) wpływów z innych środków publicznych; 11) wpływów z innych tytułów. 2. Wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 1, dokonuje się w formie równych rat kwartalnych, w terminie do 25 dnia pierwszego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego. 3. Wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 4, dokonuje się za każdy kwartał kalendarzowy, w terminie do 30 dnia pierwszego miesiąca następującego po tym kwartale. 4. Wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 5, dokonuje się co roku w terminie 14 dni po: 1) zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego spółki; 2) sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego spółki, jeśli zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106) nie występuje obowiązek zatwierdzenia tego sprawozdania. 5. Do wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy działu III rozdziału 1-6, 7, 8, 9, 11 i 13-15 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076, 2105, 2262 i 2328), z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują ministrowi właściwemu do spraw transportu. 6. Do egzekucji wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 1492 i 2320, z 2021 r. poz. 11, 41, 802, 1005, 1177, 1236, 1666, 1927, 1981, 2052, 2105 i 2270 oraz z 2022 r. poz. 1.). 7. W celu oceny prawidłowości wysokości wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 5, oraz terminowości ich dokonywania na żądanie ministra właściwego do spraw transportu naczelnicy urzędów skarbowych przekazują informacje o wysokości zysku spółek po opodatkowaniu podatkiem dochodowym. 8. Do wpłat, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5, przepisów art. 55-58 i art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 1236, 1535, 1773, 1927, 1981, 2054 i 2270.) nie stosuje się. Art. 5a. Wpłaty, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, nie stanowią dotacji w rozumieniu art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Art. 6. 1. Minister właściwy do spraw budżetu, na wniosek dysponenta Funduszu, przekazuje Funduszowi skarbowe papiery wartościowe na dofinansowanie zadań, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1-2b. 2. Łączna wartość nominalna zobowiązań z tytułu wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych przekazanych Funduszowi nie może przekroczyć kwoty 2,8 mld zł. 3. Minister właściwy do spraw budżetu określi, przez wydanie listu emisyjnego, warunki emisji skarbowych papierów wartościowych oraz sposób realizacji świadczeń z nich wynikających. 4. List emisyjny zawiera w szczególności: 1) datę emisji; 2) powołanie podstawy prawnej emisji; 3) jednostkową wartość nominalną w zł; 4) cenę zbycia lub sposób jej ustalenia; 5) stopę procentową lub sposób jej obliczania; 6) określenie sposobu i terminów wypłaty należności głównej oraz należności ubocznych; 7) datę, od której nalicza się oprocentowanie skarbowych papierów wartościowych tej emisji; 8) termin wykupu oraz zastrzeżenia w przedmiocie możliwości wcześniejszego wykupu. 5. Emisja skarbowych papierów wartościowych następuje z dniem zarejestrowania skarbowych papierów wartościowych w depozycie papierów wartościowych oraz w kwocie równej wartości nominalnej wyemitowanych papierów wartościowych. 6. Do emisji skarbowych papierów wartościowych nie stosuje się przepisów art. 98 i art. 102 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów wydanych na podstawie art. 97 tej ustawy. 7. Rozporządzanie skarbowymi papierami wartościowymi przekazanymi Funduszowi wymaga zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Art. 7. 1. Środki Funduszu przeznaczane są na: 1) dofinansowanie zadań powiatowych oraz zadań gminnych; 2) dofinansowanie zadań mostowych; 2a) dofinansowanie zadań obwodnicowych; 2b) dofinansowanie zadań miejskich; 3) finansowanie zadań obronnych; 4) wypłatę wynagrodzenia dla Banku Gospodarstwa Krajowego, zwanego dalej „Bankiem”, o którym mowa w art. 13 ust. 2. 2. Finansowanie zadań obronnych jest pokrywane ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2. Art. 8. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób podziału środków Funduszu na zadania powiatowe oraz zadania gminne na poszczególne województwa, mając na uwadze: 1) długość sieci dróg powiatowych i dróg gminnych w województwie; 2) liczbę ludności i powierzchnię województwa; 3) wartość produktu krajowego brutto województwa. Art. 9. 1. Dysponent Funduszu sporządza roczny plan finansowy Funduszu. 2. Projekt planu, o którym mowa w ust. 1, podlega uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych w terminie 5 dni roboczych od dnia jego przekazania przez dysponenta Funduszu. 3. W planie finansowym Funduszu wyodrębnia się rezerwę w kwocie stanowiącej równowartość 5% planowanych wydatków Funduszu w danym roku. 4. Podmioty, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4 i 5, nie później niż do dnia 1 kwietnia roku poprzedzającego rok, w którym plan finansowy Funduszu ma obowiązywać, przekazują do dysponenta Funduszu prognozę wpłat, przychodów i zysków, o których mowa w art. 5 pkt 1, 4 i 5, na dany rok. 5. Dysponent Funduszu może dokonywać przesunięć przewidzianych w planie finansowym Funduszu kwot: 1) na dofinansowanie poszczególnych kategorii zadań, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1-2b; 2) między kategoriami wydatków bieżących i majątkowych na zadania, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1-2b. Art. 10. 1. Dysponent Funduszu przekazuje wojewodzie środki Funduszu na dofinansowanie zadań powiatowych i zadań gminnych oraz zadań mostowych w danym województwie. 2. Środki, o których mowa w ust. 1, gromadzone są na wyodrębnionym subkoncie Funduszu. 3. Wojewoda zawiera z dysponentem Funduszu porozumienie określające warunki dofinansowania zadań powiatowych i zadań gminnych oraz zadań mostowych w danym województwie. 4. Porozumienie, o którym mowa w ust. 3, określa w szczególności: 1) sposób i terminy przekazywania, 2) termin i sposób rozliczenia, 3) termin zwrotu niewykorzystanych - środków, o których mowa w ust. 1. 5. Warunkiem przekazania środków, o których mowa w ust. 1, jest doręczenie dysponentowi Funduszu harmonogramów, o których mowa w art. 26 ust. 5 i 10 lub art. 34 ust. 4. Art. 11. 1. Wojewoda dokonuje wypłat środków, o których mowa w art. 10 ust. 1, na rzecz jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania powiatowe i zadania gminne albo zadania mostowe w terminach wynikających z umów, o których mowa w art. 28 ust. 1 albo art. 36 ust. 1. 2. Dysponent Funduszu dokonuje wypłat ze środków Funduszu na rzecz jednostek samorządu terytorialnego realizujących: 1) zadania obwodnicowe w terminach wynikających z umów, o których mowa w art. 36e ust. 1; 2) zadania miejskie w terminach wynikających z umów, o których mowa w art. 36j ust. 1; 3) zadania obronne w terminach wynikających z umów, o których mowa w art. 39 ust. 4. Art. 12. Dysponent Funduszu sporządza sprawozdanie z wykonania rocznego planu finansowego Funduszu. Art. 13. 1. Bank prowadzi obsługę bankową Funduszu na zasadach określonych w umowie z dysponentem Funduszu. 2. Wysokość wynagrodzenia Banku za prowadzenie obsługi bankowej Funduszu nie może przekroczyć średniej wysokości wynagrodzenia pobieranego przez Bank za obsługę bankową innych państwowych funduszy celowych. 3. W umowie, o której mowa w ust. 1, dysponent Funduszu może zlecić Bankowi wykonywanie: 1) obsługi księgowej Funduszu; 2) usług konsultacyjno-doradczych na rzecz Funduszu w sprawach finansowych. 4. Dysponent Funduszu może również zlecić w odrębnej umowie Bankowi otwarcie i prowadzenie rachunku papierów wartościowych, na którym zostaną zapisane skarbowe papiery wartościowe, o których mowa w art. 6 ust. 1, lub świadczenie innych usług związanych z tymi papierami. Rozdział 3 Zasady udzielania dofinansowania i finansowania ze środków Funduszu Art. 14. 1. Jednostka samorządu terytorialnego może otrzymać ze środków Funduszu dofinansowanie zadania powiatowego albo zadania gminnego w wysokości do 80% kosztów realizacji tego zadania. 2. Wysokość dofinansowania ustala się, biorąc pod uwagę dochody podatkowe gmin i powiatów, o których mowa w art. 20 ust. 3 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1672, 1901 i 1927), ustalone z uwzględnieniem art. 32 ust. 1 i 3 tej ustawy, pomniejszone o wpłaty danej jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa odpowiednio w art. 29 i art. 30 tej ustawy, i powiększone o przysługujące danej jednostce samorządu terytorialnego część wyrównawczą i część równoważącą subwencji ogólnej, przeliczone na mieszkańca tej jednostki, w stosunku do sumy dochodów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego danego rodzaju w skali kraju, pomniejszonych o sumę wpłat jednostek samorządu terytorialnego danego rodzaju, o których mowa w art. 29 i art. 30 tej ustawy, i powiększonych o sumę przysługujących im części wyrównawczych i równoważących subwencji ogólnej, przeliczonych na mieszkańca jednostek samorządu terytorialnego danego rodzaju. 3. Podstawę do wyliczenia dochodów, o których mowa w ust. 2, stanowią: 1) dochody podatkowe, ustalone za rok poprzedzający rok bazowy, a także część wyrównawcza i część równoważąca subwencji ogólnej oraz wpłaty do budżetu państwa ustalone na rok bazowy; 2) liczba mieszkańców zamieszkałych na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego i obszarze kraju, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok bazowy, ustalona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do dnia 31 maja roku bazowego. 4. Wysokość dofinansowania udzielonego na zadanie powiatowe albo zadanie gminne nie może przekroczyć kwoty 30 mln zł. Art. 15. Suma wydatków Funduszu przeznaczonych na dofinansowanie zadań powiatowych oraz zadań gminnych, których przewidywany czas realizacji jest dłuższy niż 12 miesięcy, zwanych dalej „zadaniami wieloletnimi”, nie może przekraczać 75% przychodów Funduszu, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, w danym roku kalendarzowym. Art. 16. Jednostka samorządu terytorialnego może otrzymać ze środków Funduszu dofinansowanie zadania mostowego w wysokości 80% kosztów realizacji tego zadania. Art. 16a. 1. Jednostka samorządu terytorialnego może otrzymać ze środków Funduszu dofinansowanie zadania obwodnicowego w wysokości do 80% kosztów realizacji tego zadania. 2. Wysokość dofinansowania zadania obwodnicowego ustala się, biorąc pod uwagę średni dochód gmin i powiatów na mieszkańca podregionu, na terenie którego jest planowana realizacja danego zadania obwodnicowego, w stosunku do średniego dochodu gmin i powiatów na mieszkańca kraju. 3. Przez podregion, o którym mowa w ust. 2, rozumie się jednostkę terytorialną poziomu NUTS 3, o której mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) (Dz. Urz. UE L 154 z 21.06.2003, str. 1, z późn. zm.5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 309 z 25.11.2005, str. 1, Dz. Urz. UE L 39 z 10.02.2007, str. 1, Dz. Urz. UE L 61 z 05.03.2008, str. 1, Dz. Urz. UE L 311 z 21.11.2008, str. 1, Dz. Urz. UE L 13 z 18.01.2011, str. 3, Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 13, Dz. Urz. UE L 342 z 18.12.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 241 z 1