Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 17 marca 2022 r.w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej Treść rozporządzenia Na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Rozporządzenie określa wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do Służby Więziennej, zwanego dalej „kandydatem”, i funkcjonariusza Służby Więziennej, zwanego dalej „funkcjonariuszem”, który stanowi załącznik do rozporządzenia. 2. W wykazie chorób i ułomności określa się szczegółowe objaśnienia odnoszące się do chorób i ułomności, jak również zalecane czynności wskazane przy ich ustalaniu w przypadkach, w których wymaga tego wiedza medyczna. § 2. Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia prowadzi się według przepisów dotychczasowych. § 3. Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. poz. 1989). § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Załącznik - Wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej PARAGRAF PUNKT Choroby i ułomności Kategoria zdolności do służby kandydata funkcjonariusza 1 2 3 4 5 Dział I - Budowa ciała 1 1 Asteniczna budowa ciała nieupośledzająca sprawności ustroju Z A 2 Asteniczna budowa ciała upośledzająca sprawność ustroju N B 3 Kacheksja nierokująca poprawy N C 4 Nadwaga nieupośledzająca sprawności ustroju Z A 5 Otyłość upośledzająca sprawność ustroju N B C 6 Odwrotne położenie trzewi bez zaburzeń sprawności ustroju Z A 7 Odwrotne położenie trzewi z zaburzeniami sprawności ustroju N C Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności Do § 1: - pkt 1 i 2. Asteniczna budowę ciała należy oceniać nie tylko na podstawie dysproporcji między wzrostem i ciężarem ciała, lecz także biorąc pod uwagę stan umięśnienia oraz stan układu krążenia i oddechowego, na podstawie prób czynnościowych (próba bezdechu, spirometria, próba wysiłkowa: pomiar tętna i ciśnienia krwi w spoczynku i po 20 przysiadach oraz ustalenie czasu powrotu do wartości wyjściowych). Ocenę stopnia zdolności do służby należy opierać na stwierdzeniu zaburzeń ogólnej sprawności ustroju, a nie odchyleniach od wskaźników antropometrycznych; budowę atletyczną - należy kwalifikować jako zdolność do służby. - pkt 5. Kwalifikacji orzeczniczej dokonuje się na podstawie wskaźnika masy ciała BMI (Body Mass Index) > 30. Podstawą oceny jest zaliczenie testu sprawności fizycznej. Nieukończenie przez kandydata testu należy traktować jako niezdolność do służby. - pkt 6 i 7. W razie stwierdzenia całkowitego odwrotnego położenia trzewi należy zwrócić uwagę na układ krążenia, oddechowy i moczowy ze względu na często występujące w tych wypadkach rozstrzenie oskrzeli, zapalenie zatok przynosowych i wady rozwojowe nerek. Przy kwalifikowaniu badanych, u których rozpoznano wyżej wymienione schorzenie, należy przeprowadzić badanie EKG, RTG klatki piersiowej, nerek (urografia, CT), RTG zatok przynosowych. Dział II - Skóra, tkanka podskórna i węzły chłonne 1 2 3 4 5 2 1 Przewlekłe choroby skóry nieznacznie szpecące i nieupośledzające sprawności ustroju Z A 2 Przewlekłe choroby skóry miernie szpecące lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Z N A B 3 Przewlekłe choroby skóry wybitnie szpecące lub upośledzające sprawność ustroju N B C 3 1 Blizny i powikłania chorób skóry i tkanki podskórnej (w tym tatuaż) Z N B C 2 Blizny nieznacznie szpecące lub miernie upośledzające sprawność ustroju Z N A 3 Blizny upośledzające sprawność ustroju lub znacznie szpecące N B C 4 Blizny po samouszkodzeniach N B C 4 1 Przewlekłe zapalenie obwodowych węzłów chłonnych z ropieniem N B C 5 1 Obrzęk limfatyczny nieupośledzający lub nieznacznie upośledzający sprawność ustroju N B 2 Obrzęk limfatyczny znacznie upośledzający sprawność ustroju N C Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności Do § 2: Nowotwory skóry należy kwalifikować według paragrafów działu XV - Nowotwory. - pkt 1-3. Według tych punktów należy kwalifikować różnorodne przewlekłe uogólnione choroby skóry, takie jak: świerzbiączka uogólniona (wyprysk endogenny), wrodzone zaburzenia rogowacenia skóry znacznego stopnia (rogowiec dziedziczny, rybia łuska), wrodzone dziedziczne oddzielanie się naskórka, pęcherzyca, skóra pergaminowata barwnikowa, uogólnione i nawracające lub oporne na leczenie postacie łuszczycy. Ograniczenia będą wynikały z lokalizacji i stopnia nasilenia zmian. Do § 3: - pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować blizny lub powikłania ze strony skóry i tkanki podskórnej, a także tatuaże (w tym ich wykonanie oraz ewentualne usunięcie). Tatuaże nie powodują niezdolności do służby, z wyjątkiem tatuaży umiejscowionych na odkrytych częściach ciała (głowie i szyi). Tatuaże zawierające treści wulgarne, obraźliwe oraz zabronione prawem (propagujące faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołujące do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych) powodują niezdolność do służby. Tatuaż traktowany jako samouszkodzenie podlega konsultacji psychiatrycznej. Informację o tatuażu kandydata do służby obejmującą lokalizację/umiejscowienie, wielkość, wygląd oraz treść tatuażu należy zamieścić w orzeczeniu. - pkt 2 i 3. Według tych punktów należy kwalifikować między innymi: wyleczony trądzik, ospę itp. W kwalifikacji orzeczniczej należy brać pod uwagę wielkość, lokalizację i szpecący charakter zmian. - pkt 3. Przez „blizny upośledzające sprawność ustroju” należy rozumieć blizny utrudniające noszenie umundurowania i oporządzenia, blizny połączone z ubytkami tkanek miękkich (po zranieniach, oparzeniach itp.) oraz blizny w miejscach narażonych na tarcie w czasie ruchów i chodzenia. - pkt 4. Wymaga konsultacji psychiatrycznej. Dział III - Czaszka 1 2 3 4 5 6 1 Zniekształcenia czaszki nieupośledzające czynności układu nerwowego Z N A 2 Zniekształcenia czaszki (guzy, wgniecenia), choroby i ubytki kości czaszki nieznacznie upośledzające czynność układu nerwowego N B C 3 Ubytki kości czaszki, zniekształcenia (guzy, wgniecenia) oraz choroby kości czaszki upośledzające czynności układu nerwowego N C 4 Przepukliny mózgu N C 5 Ciała obce w mózgu N C Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności Do § 6: - pkt 1. Kandydatów do służby, u których deformacja ma charakter szpecący lub wpływa na zdolność używania umundurowania lub oporządzenia, należy kwalifikować jako niezdolnych. - pkt 2. Ubytki kości czaszki należy oceniać z uwzględnieniem ich rozległości, przyczyny. Stan po operacji odtwórczej ubytku kości czaszki zakończonej powodzeniem należy traktować jako brak ubytku. Ubytki kości czaszki po operacjach nowotworów należy dodatkowo kwalifikować według paragrafów działu XV - Nowotwory. Przy określaniu zdolności do służby należy uwzględniać charakter zadań wykonywanych przez funkcjonariusza. Należy rozważyć możliwość przyznania kategorii B - „zdolny do służby z ograniczeniem” funkcjonariuszom wykonującym zadania o charakterze administracyjnym, biurowym. Informację o dozwolonych warunkach służby należy zamieścić w orzeczeniu. Dział IV - Narząd wzroku 1 2 3 4 5 7 1 Zniekształcenie powiek nieupośledzające ich sprawności Z A 2 Zniekształcenie powiek upośledzające ich sprawność N B 3 Choroby brzegów powiek lub spojówek nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność oka Z N A B 4 Choroby brzegów powiek lub spojówek, trudno poddające się leczeniu i upośledzające sprawność oka N B C 5 Obwodowe zrosty spojówki gałkowej i powiekowej nieupośledzające ruchów gałki ocznej lub powiek Z N A 6 Zrosty spojówki gałkowej i powiekowej nieznacznie upośledzające ruchomość gałki ocznej Z N A B 7 Zrosty spojówki gałkowej i powiekowej upośledzające ruchomość gałki ocznej N B C 8 1 Nieznaczne upośledzenie wydzielania lub odpływu łez N A B 2 Znaczne upośledzenie wydzielania lub odpływu łez N B C 9 1 Ślepota jednego oka lub brak jednej gałki ocznej przy ostrości wzroku oka drugiego 0,8 bez korekcji lub większej po zastosowaniu korekcji soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi do 3,0 D lub cylindrycznymi do 2,0 D N B C 2 Ślepota jednego oka lub brak jednej gałki ocznej przy ostrości wzroku oka drugiego poniżej 0,8 bez korekcji lub większej po zastosowaniu korekcji soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi do 3,0 D lub cylindrycznymi do 2,0 D N C 3 Całkowita ślepota lub brak obu gałek ocznych N C 10 1 Nieznaczny oczopląs przy skierowaniu gałek ocznych w bok Z N A B 2 Nieznaczny oczopląs przy patrzeniu wprost wzmagający się przy patrzeniu w bok N B C 3 Wyraźny oczopląs przy patrzeniu wprost N C 11 1 Brak jednoczesnego widzenia obuocznego (zez utajony, zez jawny, stany po operacji zeza) z ostrością wzroku każdego oka 0,5 lub większą bez korekcji bądź z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi wklęsłymi do 1,0 D lub wypukłymi do 3,0 D albo cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 1,0 D N Z A B 2 Brak jednoczesnego widzenia obuocznego (zezy i stany po operacji zeza) z ostrością wzroku każdego oka nie mniejszą niż 0,5 z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi wklęsłymi do 3,0 D lub wypukłymi do 6,0 D albo cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 2,0 D N B C 3 Brak jednoczesnego widzenia obuocznego (zezy i stany po operacji zeza) z ostrością wzroku jednego oka co najmniej 0,5, a drugiego oka od 0,1 do 0,4, mimo korekcji soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi wklęsłymi do 3,0 D lub wypukłymi do 6,0 D albo cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 2,0 D N B C 12 1 Niedowłady lub porażenia mięśni zewnętrznych lub wewnętrznych oka upośledzające widzenie obuoczne N B C 13 1 Ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu poniżej 0,8 bez korekcji soczewkami kontaktowymi i szkłami sferycznymi Z A 2 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi wklęsłymi do 1,0 D lub wypukłymi do 3,0 D albo cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi do 1,0 D Z N A 3 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi wklęsłymi powyżej 1,0 D do 3,0 D lub wypukłymi powyżej 3,0 D do 6,0 D albo cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi powyżej 1,0 D do 2,0 D Z N A B 4 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi wklęsłymi powyżej 3,0 D do 6,0 D lub wypukłymi powyżej 6,0 D do 10,0 D albo cylindrycznymi wklęsłymi lub wypukłymi powyżej 2,0 D do 3,0 D N B C 5 Ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi wklęsłymi powyżej 6,0 D lub wypukłymi powyżej 10,0 D albo cylindrycznymi powyżej 3,0 D N B C 6 Ostrość wzroku jednego oka co najmniej 0,5, drugiego oka w granicach od 0,1 do 0,4, z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi do 6,0 D lub cylindrycznymi do 3,0 D N B C 7 Ostrość wzroku każdego oka w granicach od 0,1 do 0,4 z korekcją soczewkami kontaktowymi lub szkłami sferycznymi powyżej 6,0 D lub cylindrycznymi powyżej 3,0 D N C 14 1 Choroby rogówki, twardówki, tęczówki i ciałka rzęskowego, siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego nieznacznie upośledzające czynność oka N B 2 Choroby tęczówki i ciałka rzęskowego upośledzające czynność oka N B C 3 Choroby siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego upośledzające czynność oka N C 4 Nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw (zachowane rozróżnianie barw podstawowych) Z A 5 Znaczne upośledzenie rozróżniania barw N B C 6 Jaskra N B C 7 Przebyta operacja zaćmy z wszczepieniem soczewki N B 15 1 Orientacyjne pole widzenia nieprawidłowe N B C 16 1 Nieprawidłowe widzenie zmierzchowe N B Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności Do § 7: - pkt 3 i 4. W razie stwierdzenia przewlekłego zapalenia brzegów powiek i spojówek należy brać pod uwagę wady wzroku przy nieużywaniu szkieł korekcyjnych oraz czynniki szkodliwe, np. pył, gazy itp. Podstawą do uznania badanego za trwale niezdolnego do służby jest opinia lekarza okulisty. - pkt 5-7. Przy kwalifikowaniu zrostów spojówki gałkowej i powiekowej należy brać pod uwagę ograniczenie ruchomości oka i upośledzenie widzenia obuocznego. Według tych punktów należy także kwalifikować następstwa, np. jaglicy. Do § 9: Przez ślepotę oka należy rozumieć także ostrość wzroku poniżej 0,1 niedającą się poprawić szkłami (bez względu na ich siłę korygującą) albo wypadki, w których pole widzenia nie przekracza 10%. Do § 10: Każdy zdiagnozowany przez okulistę przypadek oczopląsu podlega konsultacji neurologicznej i laryngologicznej. Do § 11: - pkt 3. Jeżeli stwierdzona ostrość wzroku wymaga kwalifikacji niższej niż określona w tym punkcie, należy kwalifikować równocześnie według zasad podanych w § 9 i 13. Do § 12: W przypadku stwierdzenia u funkcjonariusza niedowładów lub porażeń mięśni zewnętrznych lub wewnętrznych oka jest konieczna konsultacja neurologiczna. Do § 13: Jeżeli ostrość wzroku któregokolwiek oka wynosi poniżej 0,5, należy skierować badanego na badanie okulistyczne w celu stwierdzenia ostrości wzroku i określenia wady refrakcji. Przy znacznej różnowzroczności należy uwzględniać szkła, jakie badany nosi przy patrzeniu obuocznym. Przy ocenie ostrości wzroku nie uwzględnia się szkieł kombinowanych. W przypadku zmętnienia lub zniekształcenia środowisk załamujących za podstawę kwalifikacji przyjmuje się ostrość wzroku. Do § 14: - pkt 1-3. Przy kwalifikacji według tych punktów należy uwzględnić równocześnie zasady podane w § 9 i l3. - pkt 1 i 3. W przypadkach zapalenia nerwu wzrokowego stwierdzonego u funkcjonariusza jest konieczna konsultacja neurologiczna. - pkt 4 i 5. Przez prawidłowe rozróżnianie barw należy rozumieć umiejętność rozróżniania barw podstawowych, tj. czerwonej, żółtej, zielonej. Stan ten nie stwarza praktycznie ograniczeń do pełnienia służby na prawie wszystkich stanowiskach służbowych. Prawidłowe rozróżnianie wszystkich barw jest wymagane jedynie na pojedynczych stanowiskach. Przez nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw należy rozumieć utrudnienie rozróżniania barw podstawowych, tj. pomyłki przy odczytywaniu pojedynczych tablic z zestawu Ishihary lub Stillinga bądź przedłużony czas odczytu (ponad 3 sekundy). Nieumiejętność rozróżniania barw podstawowych należy traktować jako znaczne upośledzenie rozróżniania barw kwalifikujące badanych do kategorii B lub C. Ocena należy do okulisty. Do § 15: Pole widzenia każdego oka nie mniej niż 90^ od skroni i 30^ od nosa. Ubytki pola widzenia stwierdzone badaniem orientacyjnym należy potwierdzić perymetrycznie. Funkcjonariuszy z potwierdzonymi przyrządowo istotnymi ubytkami pola widzenia należy kwalifikować jako niezdolnych. Do § 16: Oznacza niezdolność do wykonywania obowiązków kierowcy, w tym pojazdów uprzywilejowanych. Dział V - Narząd słuchu 1 2 3 4 5 17 1 Wady wrodzone, choroby ucha zewnętrznego bez niedosłuchu (szpecące wady wrodzone, niedorozwój małżowiny usznej) Z A 2 Wady wrodzone, choroby ucha zewnętrznego z niedosłuchem (min. brak małżowiny usznej) N B C 18 1 Choroby ucha środkowego bez niedosłuchu Z N B 2 Choroby ucha środkowego z niedosłuchem N B C 19 1 Tympanoskleroza, otoskleroza jednostronna bez niedosłuchu N A B 2 Tympanoskleroza, otoskleroza z niedosłuchem N B C 20 1 Jedno- lub obustronny ubytek błony bębenkowej N A B 21 1 Jednostronny niedosłuch dla tonów wysokich Z N B 2 Obustronny niedosłuch dla tonów wysokich N B C 3 Jednostronny niedosłuch w paśmie częstotliwości niskich i średnich N B C 4 Obustronny niedosłuch w paśmie częstotliwości niskich i średnich N B C 22 1 Zaburzenia równowagi pochodzące z obwodowego narządu równowagi N C Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności Do § 17-19: Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stwierdzonego stopnia niedosłuchu. Do § 21: - pkt 1. Kandydatów do służby ze stwierdzonym niedosłuchem dla częstotliwości wysokich w paśmie (od 3000 Hz do 6000 Hz) przy częstotliwości 4000 Hz z ubytkiem słuchu do 30 dB należy kwalifikować jako zdolnych. Funkcjonariusz - przeciwwskazana służba w hałasie stałym i impulsowym, - pkt 3 i 4. Kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać na podstawie klasyfikacji uszkodzenia słuchu w paśmie częstotliwości 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz i 3000 Hz (pasmo mowy): 1) do 20 dB - norma; 2) 20 dB - 40 dB - lekkie uszkodzenie słuchu; 3) 40 dB - 70 dB - umiarkowane uszkodzenie słuchu; 4) 70 dB - 90 dB - znaczne uszkodzenie słuchu; 5) 90 dB - 120 dB - głębokie uszkodzenie słuchu; 6) powyżej 120 dB - całkowita głuchota. Uwaga - wartość ubytku słuchu należy wyliczać jako średnią arytmetyczną z trzech progów częstotliwości. Dyskwalifikacja nie może być oparta na jedynym dostępnym badaniu - należy powtórzyć. Przy ocenie narządu słuchu są wymagane badanie audiometryczne oraz konsultacja laryngologiczna. Dział VI - Jama ustna 1 2 3 4 5 23 1 Choroby warg i jamy ustnej nieupośledzające mowy i przyjmowania pokarmów lub nieznacznie upośledzające mowę Z A 2 Choroby warg i jamy ustnej upośledzające mowę i przyjmowanie pokarmów N B C 24 1 Zapalenie dziąseł i choroby przyzębia upośledzające mowę i przyjmowanie pokarmów - utrwalone N B C 25 1 Torbiele okolicy jamy ustnej nieupośledzające mowy i połykania Z N B 2 Torbiele okolicy jamy ustnej upośledzające mowę i połykanie N B C 26 1 Braki i wady jamy ustnej i uzębienia z utratą zdolności żucia powyżej 50% N B C 27 1 Zniekształcenie języka nieznacznie upośledzające mowę lub połykanie Z N A B 2 Zniekształcenie języka znacznie upośledzające mowę lub połykanie N C 3 Przewlekłe zapalenie ślinianek nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Z N A 4 Przewlekłe zapalenie ślinianek upośledzające sprawność ustroju lub przetoki ślinowe N B C Szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności Do § 23-25: Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od stwierdzonego stopnia zaawansowania zmian (warga zajęcza, rozszczep szczęki). Do § 26: Ocena utraty zdolności żucia powyżej 50% następuje po konsultacji z lekarzem stomatologiem. Kandydatów do służby z nieuzupełnioną zdolnością żucia (nawet przy istniejącej możliwości jej uzupełnienia) i funkcjonariuszy, u których nie ma żadnej możliwości uzupełnienia zdolności żucia przy współistniejących zaburzeniach mowy lub odżywiania, należy kwalifikować jako niezdolnych. Obecność protez stałych (w tym z użyciem implantów) oraz ruchomych należy traktować jako odtworzenie zdolności żucia w zaprotezowanym zakresie pod warunkiem obecności zębów przeciwstawnych. Do § 27: Według tego paragrafu w kwalifikacji orzeczniczej należy zaliczyć min. ubytki podniebienia, przedziurawienia. Dział VII - Nos, gardło, krtań 1 2 3 4 5 28 1 Polipy nosa lub przerosty muszli nosowych nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające drożność nosa Z A 2 Polipy nosa lub przerosty muszli nosowych upośledzające drożność nosa N B 3 Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające drożność nosa Z A 4 Skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa N B 5 Zwężenie nozdrzy (przednich i tylnych) nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające drożność nosa Z N A 6 Zwężenie nozdrzy (przednich i tylnych) upośledzające drożność nosa N A B 7 Zarośnięcie jam nosowych lub jamy nosowo-gardłowej znacznego stopnia N C 8 Zniekształcenie lub zniszczenie części nosa nieznacznie szpecące lub nieznacznie upośledzające