Obwieszczenie Ministra Infrastrukturyz dnia 6 kwietnia 2023 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie warunków eksploatacji lotnisk 1)Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937). Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie warunków eksploatacji lotnisk Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Warunki eksploatacji lotnisk, o których mowa w art. 59a ust. 1 pkt 2 ustawy Rozdział 2a - Warunki eksploatacji lotnisk, o których mowa w art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy, w zakresie udzielania niezbędnej pomocy medycznej na lotnisku Rozdział 3 - Warunki eksploatacji lotnisk, dla których została wydana decyzja o ograniczonej certyfikacji, o której mowa w art. 59a ust. 2 ustawy Rozdział 4 - Warunki eksploatacji lotnisk użytku wyłącznego Rozdział 5 - Przepis końcowy Załącznik nr 1 - Minimalne wyposażenie ambulatorium Załącznik nr 2 - Minimalne wyposażenie medyczne na lotnisku do zabezpieczenia zdarzenia masowego Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie warunków eksploatacji lotnisk (Dz. U. z 2022 r. poz. 1126), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków eksploatacji lotnisk (Dz. U. z 2023 r. poz. 43). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków eksploatacji lotnisk (Dz. U. z 2023 r. poz. 43), które stanowią: „ § 2. Zarządzający lotniskami dostosują lotniska do wymagań określonych w § 3, § 4 pkt 4, § 6 ust. 2, § 9 ust. 1, § 17, § 20 pkt 2, § 22, § 23 pkt 3, 13 i 14, § 25 ust. 2, § 25a, § 26 ust. 6, § 30, § 31b, § 32a oraz § 33 ust. 1 pkt 3-5 i 13 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia. § 3. 1. Do dnia dostosowania przez zarządzającego lotniskiem lotniska do wymagań określonych w § 3, § 4 pkt 4, § 6 ust. 2, § 9 ust. 1, § 17, § 20 pkt 2, § 22, § 23 pkt 3, 13 i 14, § 25 ust. 2, § 25a, § 26 ust. 6, § 30, § 31b, § 32a oraz § 33 ust. 1 pkt 3-5 i 13 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem system zarządzania bezpieczeństwem na lotnisku funkcjonuje zgodnie z przepisami dotychczasowymi. 2. Do dnia dostosowania przez zarządzającego lotniskiem lotniska do wymagań, o których mowa w § 17 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, prace na lotnisku są wykonywane zgodnie z przepisami dotychczasowymi. 3. Zarządzający lotniskiem dokonuje pierwszego przeglądu i w razie potrzeby uaktualnienia procedur, o których mowa w § 20 pkt 2 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, w terminie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” . 1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937). Załącznik - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie warunków eksploatacji lotnisk1)Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937). Na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1235, 1715, 1846, 2185 i 2642) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa warunki eksploatacji dla lotnisk: 1) użytku publicznego: a) podlegających obowiązkowi certyfikacji zgodnie z art. 59a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zwanej dalej „ustawą”, w zakresie udzielania niezbędnej pomocy medycznej na lotnisku, b) podlegających obowiązkowi certyfikacji zgodnie z art. 59a ust. 1 pkt 2 ustawy, c) dla których została wydana decyzja o ograniczonej certyfikacji, o której mowa w art. 59a ust. 2 ustawy; 2) użytku wyłącznego. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) koordynatorze ruchu naziemnego - należy przez to rozumieć pracownika lotniska wykonującego zadania, o których mowa w rozdziale 3 pkt 3.4.3 Załącznika 2 „Przepisy ruchu lotniczego” do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 212 i 214, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej umowy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1963 r. poz. 137 i 138, z 1969 r. poz. 210 i 211, z 1976 r. poz. 130, 131, 188, 189, 227 i 228, z 1984 r. poz. 199 i 200, z 2000 r. poz. 446 i 447, z 2002 r. poz. 527 i 528, z 2003 r. poz. 700 i 701 oraz z 2012 r. poz. 368, 369, 370 i 371.) ogłoszonego w załączniku do obwieszczenia nr 20 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 25 listopada 2019 r. w sprawie ogłoszenia tekstu Załącznika 2 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. Urz. ULC poz. 78); 2) (uchylony); 3) (uchylony); 4) LVP - należy przez to rozumieć procedury ograniczonej widzialności stosowane na lotnisku kontrolowanym w celu zapewnienia bezpieczeństwa wykonywanych operacji podczas podejść poniżej standardu w kategorii I, podejść poza standardem w kategorii II, podejść w standardzie kategorii II i III oraz startów przy ograniczonej widzialności (Low Visibility Procedures); 5) operacjach lotniskowych - należy przez to rozumieć operacje na lotnisku z udziałem statku powietrznego, obejmujące start, lądowanie, kołowanie, holowanie, wypychanie, tankowanie i odladzanie; 6) PRN - należy przez to rozumieć pole ruchu naziemnego, obejmujące część lotniska przeznaczoną do startu, lądowania i kołowania statków powietrznych składającą się z pola manewrowego i płyt postojowych; 7) płycie postojowej - należy przez to rozumieć wyznaczoną powierzchnię w PRN, która jest przeznaczona do zatrzymywania i postoju statków powietrznych w celu przyjmowania pasażerów na pokład lub jego opuszczania, załadunku i wyładunku towarów lub poczty, tankowania paliwa, przeprowadzania czynności obsługowych i parkowania statków powietrznych; 8) stanowisku postojowym - należy przez to rozumieć miejsce na płycie postojowej wyznaczone do postoju lub parkowania statku powietrznego; 9) polu manewrowym - należy przez to rozumieć część lotniska przeznaczoną do startu, lądowania i kołowania statków powietrznych, z wyłączeniem płyt postojowych; 10) pomocach wzrokowych - należy przez to rozumieć wskaźniki i urządzenia sygnalizacyjne, oznakowanie poziome, światła, znaki pionowe, oznaczniki lub ich połączenie; 11) służbach lotniskowych - należy przez to rozumieć: a) dyżurnego operacyjnego lotniska, b) koordynatora ruchu naziemnego, c) służbę utrzymania lotniska, d) lotniskową służbę ratowniczo-gaśniczą; 12) TWR - należy przez to rozumieć organ właściwy do zapewnienia służby kontroli ruchu lotniczego dla ruchu lotniskowego (Aerodrome Control Tower). Rozdział 2 Warunki eksploatacji lotnisk, o których mowa w art. 59a ust. 1 pkt 2 ustawy § 33)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków eksploatacji lotnisk (Dz. U. z 2023 r. poz. 43), które weszło w życie z dniem 24 stycznia 2023 r.. 1. System zarządzania bezpieczeństwem na lotniskach, o którym mowa w art. 68 ust. 3 pkt 3 ustawy, zwany dalej „SMS”, spełnia wymagania określone w pkt 4.1.1 lit. b i 4.1.9 w rozdziale 4 Załącznika 19 „Zarządzanie bezpieczeństwem” do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r., ogłoszonego w załączniku do obwieszczenia nr 1 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 10 stycznia 2020 r. w sprawie ogłoszenia tekstu Załącznika 19 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. Urz. ULC poz. 2). 2. SMS określa się w instrukcji operacyjnej lotniska i uwzględnia on co najmniej: 1) politykę bezpieczeństwa i jej cele, uwzględniającą: a) zaangażowanie i odpowiedzialność zarządzającego lotniskiem lub osoby przez niego upoważnionej do zarządzania lotniskiem, b) określenie odpowiedzialności i obowiązków personelu lotniska w zakresie bezpieczeństwa, c) koordynację planowania działań w sytuacjach awaryjnych na lotnisku, w tym sytuacji zagrożenia z udziałem statków powietrznych, d) opis systemu zgłaszania informacji dotyczących bezpieczeństwa, w tym zdarzeń z udziałem statków powietrznych; 2) proces zarządzania ryzykiem bezpieczeństwa, obejmujący: a) identyfikację zagrożeń dla bezpieczeństwa, b) analizę ryzyka, c) ewaluację ryzyka, w tym określenie poziomu akceptowalności ryzyka, d) postępowanie z ryzykiem, w tym sposoby obniżania poziomu ryzyka dotyczącego bezpieczeństwa; 3) sposób zapewniania bezpieczeństwa, obejmujący: a) monitorowanie i mierzenie poziomu bezpieczeństwa, b) zarządzanie zmianami wprowadzanymi na lotnisku, w tym przeprowadzanie analizy bezpieczeństwa, przed dokonaniem istotnej zmiany eksploatacyjnej i technicznej cech lotniska, o której mowa w art. 61 ust. 1 ustawy, c) ciągłe doskonalenie SMS oraz poprawę poziomu bezpieczeństwa; 4) opis działań związanych z promowaniem bezpieczeństwa realizowanych przez: a) zapewnianie szkoleń dla personelu lotniska z zakresu SMS, b) wdrożenie skutecznego systemu komunikowania się i przekazywania informacji dotyczących bezpieczeństwa wśród personelu lotniska, c) rozpowszechnianie informacji dotyczących bezpieczeństwa dla potrzeb zainteresowanych podmiotów prowadzących działalność na lotnisku oraz operatorów statków powietrznych korzystających z lotniska. 3. Analiza bezpieczeństwa, o której mowa w ust. 2 pkt 3 lit. b: 1) obejmuje: a) identyfikację zakresu zmiany, b) identyfikację zagrożeń, c) określenie kryteriów bezpieczeństwa stosowanych do zmiany, d) analizę ryzyka w odniesieniu do szkodliwych skutków lub poprawy bezpieczeństwa związanego ze zmianą, e) ocenę ryzyka oraz, w razie potrzeby, łagodzenie ryzyka dla zmiany w celu spełnienia kryteriów bezpieczeństwa obowiązujących na lotnisku, f) sposób weryfikacji zgodności wprowadzanej do stosowania zmiany z zakresem, który był przedmiotem oceny bezpieczeństwa, oraz spełniania kryteriów bezpieczeństwa obwiązujących na lotnisku, przed wprowadzeniem zmiany do stosowania, g) określenie wymogów w zakresie monitorowania spełniania kryteriów bezpieczeństwa obowiązujących na lotnisku, po wprowadzeniu zmiany do stosowania; 2) uwzględnia: a) specyfikę lotniska, warunki jego eksploatacji, sposób jego zarządzania oraz czynniki ludzkie ulegające zmianie, b) powiązania i wzajemne oddziaływanie między elementami podlegającymi zmianie a resztą systemu, c) powiązania i wzajemne oddziaływanie między elementami podlegającymi zmianie a otaczającym środowiskiem, w którym mają działać, d) pełny cykl wprowadzania zmiany od momentu jej zdefiniowania do praktycznego stosowania. 4. Zarządzający lotniskiem wyznacza osobę posiadającą doświadczenie i wiedzę specjalistyczną w zakresie operacji lotniskowych lub obsługi technicznej lotniska, która pełni funkcję kierownika do spraw bezpieczeństwa, odpowiedzialnego za wdrożenie SMS oraz kierowanie, nadzór i właściwe działanie SMS. § 4. W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska, zarządzający lotniskiem opracowuje i wdraża na lotnisku procedury operacyjne, które określają sposób postępowania w zakresie: 1) zgłaszania informacji do publikacji w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, o którym mowa w art. 121 ust. 3 ustawy; 2) inspekcji PRN; 3) kontroli dostępu do PRN; 44)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.) ruchu pojazdów i osób na lotnisku; 5) zarządzania płytą postojową; 6) bezpieczeństwa na płycie postojowej; 7) LVP, jeżeli są stosowane; 8) ochrony radiowych pomocy nawigacyjnych przed zakłóceniami; 9) eksploatacji pomocy wzrokowych i systemu zasilania elektrycznego; 10) eksploatacji i utrzymania nawierzchni PRN; 11) odśnieżania PRN, jeżeli lotnisko jest użytkowane w zimie; 12) bezpieczeństwa operacji lotniskowych w czasie wykonywania prac na lotnisku; 13) kontroli przeszkód lotniczych; 14) przeciwdziałania zagrożeniom ze strony zwierząt; 15) postępowania z materiałami niebezpiecznymi; 16) usuwania statków powietrznych unieruchomionych w PRN; 17) systemu ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej; 18) udzielania pomocy statkom powietrznym, które znalazły się w niebezpieczeństwie na lotnisku lub w jego pobliżu. § 5. 1. Inspekcje PRN są prowadzone: 1) co najmniej raz dziennie na lotniskach o kodzie referencyjnym 1 lub 2; 2) co najmniej dwa razy dziennie na lotniskach o kodzie referencyjnym 3 lub 4; 3) po przejściu burzy lub wichury; 4) każdorazowo po zaistnieniu zdarzenia lotniczego w PRN; 5) w dowolnej fazie robót budowlanych, prac konserwacyjnych lub napraw urządzeń lotniskowych mających znaczenie dla bezpieczeństwa operacji lotniskowych; 6) na żądanie TWR; 7) w każdym przypadku, gdy zaistnieją warunki mogące zagrażać bezpieczeństwu operacji lotniskowych. 2. Inspekcje PRN obejmują sprawdzenie co najmniej: 1) stanu nawierzchni sztucznych PRN oraz przylegających powierzchni darniowych; 25)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.) pomocy wzrokowych dróg startowych, dróg kołowania i płyt postojowych; 3) przeszkód lotniczych na lotnisku i w jego bezpośrednim otoczeniu, w tym zwłaszcza na podejściu do lądowania. 3. Wyniki inspekcji PRN i podjęte działania naprawcze powinny być dokumentowane i przechowywane przez okres 3 lat. § 6. 16)Oznaczenie ust. 1 nadane przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Dostęp do PRN powinny mieć wyłącznie osoby i pojazdy, których obecność jest niezbędna do wykonywania zadań związanych z funkcjonowaniem lotniska. 27)Dodany przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Osoby poruszające się w PRN używają kamizelek ostrzegawczych lub ubioru z elementami odblaskowymi. § 7. 1. Kierowca pojazdu poruszającego się po lotnisku powinien posiadać prawo jazdy kategorii odpowiedniej dla danego pojazdu. 2. Kierowca pojazdu poruszającego się po lotnisku powinien stosować się do procedur ruchu pojazdów określonych w instrukcji operacyjnej lotniska. 3. Kierowca pojazdu poruszającego się w PRN powinien stosować się do zasad ruchu i instrukcji wynikających z oznakowania świetlnego oraz oznakowania poziomego i znaków pionowych. § 8. 1. Procedury dotyczące ruchu pojazdów na lotnisku powinny określać w szczególności dozwolone prędkości jazdy. 2. Pojazd na lotnisku powinien zachować odległość nie mniejszą niż 3 m od nieruchomego statku powietrznego z niepracującymi silnikami, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest to konieczne do obsługi tego statku powietrznego. 3. Pojazd ratowniczy biorący udział w akcji ratowniczej ma pierwszeństwo przed innymi uczestnikami ruchu na lotnisku. 4. Pojazd poruszający się w PRN ustępuje pierwszeństwa statkowi powietrznemu. 58)Dodany przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Pojazd, z wyłączeniem oznakowanego pojazdu służb państwowych i pojazdu ratowniczego, znajdujący się w polu manewrowym lotniska porusza się z włączonymi lampami ostrzegawczymi, błyskowymi koloru żółtego. § 9. 19)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Na lotnisku kontrolowanym poruszanie się pojazdów i pieszych w polu manewrowym może odbywać się wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez TWR, a na lotnisku niekontrolowanym po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez dyżurnego operacyjnego lotniska lub inną osobę wyznaczoną przez zarządzającego lotniskiem zgodnie z przepisami instrukcji operacyjnej lotniska. 2. Na lotnisku kontrolowanym pojazd poruszający się w polu manewrowym powinien posiadać środki łączności zapewniające dwukierunkową łączność radiową z TWR, z wyjątkiem sytuacji, gdy temu pojazdowi towarzyszy inny pojazd wyposażony w takie środki łączności lub gdy pojazd ten porusza się zgodnie z planem uzgodnionym z TWR. 3. Niezależnie od otrzymanego zezwolenia wydanego przez TWR na wjazd na pole manewrowe, każdy wjazd na drogę startową lub pas drogi startowej albo jakakolwiek zmiana w działaniu, na które uprzednio wydano zezwolenie, wymaga uzyskania ponownego, wyraźnego zezwolenia wydanego przez TWR. § 10. 1. Procedury bezpieczeństwa na płycie postojowej zapewniające bezpieczeństwo dla znajdujących się na niej osób, statków powietrznych, pojazdów oraz urządzeń dotyczą: 1) zachowania się w strefach niebezpiecznych wokół statku powietrznego; 2) ruchu pojazdów; 3) wykonywania prac związanych z obsługą naziemną, w tym tankowania statków powietrznych; 4) sprzątania zanieczyszczeń stałych i płynnych; 5) poruszania się pieszych. 2. Procedury bezpieczeństwa na płycie postojowej powinny być opracowane z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów o ochronie przeciwpożarowej. 3. Procedury bezpieczeństwa na płycie postojowej powinny uwzględniać sytuacje szczególne, takie jak konieczność obsługi dodatkowej liczby statków powietrznych skierowanych z innych lotnisk lub niekorzystne warunki atmosferyczne stwarzające zagrożenie dla statków powietrznych. § 11. 1. Procedury zarządzania płytą postojową mają zapewnić: 1) uporządkowane, efektywne i bezpieczne przemieszczanie się statków powietrznych; 2) zapobieganie kolizjom statku powietrznego z innym statkiem powietrznym, pojazdem lub obiektem; 3) prawidłowy, efektywny i bezpieczny wjazd statków powietrznych na płytę postojową oraz jej opuszczanie; 4) bezpieczne i sprawne przemieszczanie się pojazdów; 5) kontrolę operacji lotniskowych na płycie postojowej. 2. Na lotnisku kontrolowanym procedury zarządzania płytą postojową powinny zostać uzgodnione z TWR. § 12. 1. LVP określają: 1) warunki i zasady ich wprowadzania, realizacji i odwołania; 2) środki łączności oraz system powiadamiania i alarmowania zainteresowanych podmiotów; 3) zadania i obowiązki służb lotniskowych i innych użytkowników PRN, w tym agentów obsługi naziemnej; 4) zasady współpracy i koordynacji działań służb lotniskowych z TWR; 5) zasady ruchu lotniskowego, w tym standardowe trasy kołowania, umożliwiające nieskomplikowany i uporządkowany ruch statków powietrznych w celu zminimalizowania ryzyka przypadkowego wjazdu na drogę startową; 6) opis systemu kierowania i kontroli ruchu naziemnego. 2. LVP powinny zostać uzgodnione z TWR. 3. Zarządzający lotniskiem dokonuje przeglądu LVP przy każdej zmianie na lotnisku mającej wpływ na wykonywanie operacji lotniskowych, w tym dotyczącej infrastruktury PRN lub procedur operacyjnych, i w razie potrzeby zmienia je i aktualizuje. 410)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.. Zarządzający lotniskiem informuje podmioty uczestniczące w realizacji LVP, podmioty wykonujące zadania w PRN i pozostałych użytkowników lotniska poruszających się w strefie operacyjnej o każdej zmianie LVP. § 13. 1. LVP opracowane dla danego lotniska kontrolowanego stosuje się w przypadku: 1) lądowania w warunkach widzialności wzdłuż drogi startowej poniżej 550 m lub gdy podstawa chmur zakrywających więcej niż połowę nieba
Źródło
Oficjalny tekst ELI — Dz.U. 2023 poz. 1014.
To fragment dokumentu (20 000 z 62 330 znaków). Pełny tekst znajduje się w źródle urzędowym.
Akty normatywne i dokumenty urzędowe nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego zgodnie z art. 4 ustawy o prawie autorskim.