Ustawaz dnia 1 grudnia 2022 r.o Systemie Informacji Finansowej 1)Niniejsza ustawa: 1) w zakresie swojej regulacji wdraża: - dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającą dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniającą dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE (Dz. Urz. UE L 156 z 19.06.2018, str. 43), - dyrektywę Rady (UE) 2021/514 z dnia 22 marca 2021 r. zmieniającą dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (Dz. Urz. UE L 104 z 25.03.2021, str. 1); 2) wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1153 z dnia 20 czerwca 2019 r. ustanawiającą zasady ułatwiające korzystanie z informacji finansowych i innych informacji w celu zapobiegania niektórym przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie lub ich ścigania oraz uchylającą decyzję Rady 2000/642/WSiSW (Dz. Urz. UE L 186 z 11.07.2019, str. 122); 3) służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz. Urz. UE L 248 z 18.09.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 317 z 23.11.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 49). Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organ właściwy w sprawie SInF Rozdział 3 - Informacje rejestrowane oraz ich przekazywanie do SInF Rozdział 4 - Wykorzystanie informacji rejestrowanych zgromadzonych w SInF Rozdział 5 - Ochrona danych i kontrola przekazywania do SInF informacji rejestrowanych Rozdział 6 - Kary pieniężne Rozdział 7 - Przepisy karne Rozdział 8 - Zmiany w przepisach Rozdział 9 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe Treść ustawy 2)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, ustawę z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, ustawę z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, ustawę z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej, państw trzecich, agencjami Unii Europejskiej oraz organizacjami międzynarodowymi, ustawę z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz ustawę z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady funkcjonowania Systemu Informacji Finansowej, zwanego dalej „SInF”, w tym: 1) instytucje zobowiązane do przekazywania informacji do SInF; 2) organ właściwy w sprawach SInF; 3) zakres informacji przekazywanych do SInF; 4) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zgromadzonych w SInF; 5) zasady przetwarzania informacji zgromadzonych w SInF; 6) zasady ochrony informacji przetwarzanych w SInF. Art. 2. 1. SInF służy: 1) przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu; 2) rozpoznawaniu i wykrywaniu przestępstwa katalogowego oraz zapobieganiu przestępstwu katalogowemu lub wspomaganiu prowadzenia postępowania karnego w sprawie przestępstwa katalogowego, a także w celu identyfikacji, wykrycia lub zabezpieczenia mienia pochodzącego z takiego przestępstwa; 3) innym celom określonym w ustawie. 2. SInF jest prowadzony przy użyciu systemu teleinformatycznego. Art. 3. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) beneficjent rzeczywisty - osobę fizyczną, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r. poz. 593, 655, 835, 2180 i 2185 oraz z 2023 r. poz. 180), zwanej dalej „ustawą o przeciwdziałaniu”; 2) instytucja zobowiązana: a) oddział instytucji kredytowej, bank krajowy, oddział banku zagranicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2324, 2339, 2640 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 180), b) spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową i Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową, o których mowa w ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 924, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 1358, 1488, 1933, 2339 i 2640 oraz z 2023 r. poz. 180.), c) krajową instytucję płatniczą, małą instytucję płatniczą, krajową instytucję pieniądza elektronicznego, oddział unijnej instytucji płatniczej, oddział unijnej instytucji pieniądza elektronicznego, oddział zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2360 i 2640), oraz organ administracji publicznej, jeżeli świadczy usługi płatnicze, d) firmę inwestycyjną i bank powierniczy, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1500, 1488, 1933, 2185 i 2640 oraz z 2023 r. poz. 180), e) Narodowy Bank Polski - w zakresie, w jakim, za zgodą Prezesa Narodowego Banku Polskiego, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025), prowadzi rachunki bankowe innych osób prawnych, z wyłączeniem rachunków w systemach płatności prowadzonych przez Narodowy Bank Polski, f) przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) - w zakresie, w jakim prowadzi działalność polegającą na udostępnianiu skrytek sejfowych, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 19c ustawy o przeciwdziałaniu, g) oddział przedsiębiorcy zagranicznego w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 470) - w zakresie, w jakim prowadzi działalność, o której mowa w lit. f, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) izba rozliczeniowa - izbę rozliczeniową, o której mowa w art. 119zg pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 180), zwanej dalej „Ordynacją podatkową”; 4) pełnomocnik - każdą osobę umocowaną do: a) składania dyspozycji dotyczących rachunku, wpłat gotówkowych na rachunek lub wypłat gotówkowych z rachunku, w imieniu posiadacza, w tym przy użyciu karty płatniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15a ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych wydanej do rachunku, b) składania dyspozycji dotyczących umowy, o której mowa w art. 4 pkt 2, c) deponowania, pobierania lub uzyskiwania dostępu do przedmiotów lub papierów wartościowych przechowywanych na podstawie umowy, o której mowa w art. 4 pkt 2; 5) posiadacz - każdą osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą stroną umowy rachunku lub umowy, o której mowa w art. 4 pkt 2; 6) przestępstwo katalogowe - przestępstwo obejmujące co najmniej jedną z form przestępczości, o której mowa w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), zastępującego i uchylającego decyzje Rady 2009/371/WSiSW, 2009/934/WSiSW, 2009/935/WSiSW, 2009/936/WSiSW i 2009/968/WSiSW (Dz. Urz. UE L 135 z 24.05.2016, str. 53, z późn. zm.)4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 236 z 12.09.2018, str. 72, Dz. Urz. UE L 248 z 13.07.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 169 z 27.06.2022, str. 1.; 7) przetwarzanie informacji - wszelkie operacje wykonywane na informacjach rejestrowanych, takie jak: zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie przez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie; 8) rachunek: a) rachunek płatniczy, o którym mowa w art. 2 pkt 25 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, b) rachunek bankowy i rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, niebędące rachunkami płatniczymi, c) rachunek papierów wartościowych, rachunek derywatów i rachunek zbiorczy oraz rachunek pieniężny służący do obsługi tych rachunków w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi; 9) STIR - system teleinformatyczny izby rozliczeniowej, o którym mowa w art. 119zg pkt 6 Ordynacji podatkowej. Art. 4. Informacją rejestrowaną w rozumieniu ustawy jest: 1) informacja o rachunku; 2) informacja o umowie o: a) przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych, z wyłączeniem umów zawieranych z jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 1692, 1725, 1747, 1768, 1964 i 2414.), przedsiębiorstwem państwowym albo spółką z większościowym udziałem Skarbu Państwa, jednostką samorządu terytorialnego lub związkiem jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli czynności te są wykonywane przez podmiot, o którym mowa w art. 3 pkt 2 lit. a, b) udostępnienie skrytki sejfowej, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 19c ustawy o przeciwdziałaniu, jeżeli czynności te są wykonywane przez podmiot, o którym mowa w art. 3 pkt 2 lit. a, c) udostępnienie skrytki sejfowej przez podmiot, o którym mowa w art. 3 pkt 2 lit. f i g. Rozdział 2 Organ właściwy w sprawie SInF Art. 5. Organem właściwym w sprawach SInF jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej, zwany dalej „organem właściwym”. Art. 6. Organ właściwy jest administratorem danych zgromadzonych w SInF. Art. 7. Do zadań organu właściwego należy: 1) administrowanie systemem teleinformatycznym służącym do obsługi SInF i utrzymywanie tego systemu; 2) opracowywanie analiz statystycznych dotyczących przetwarzanych informacji rejestrowanych; 3) weryfikacja prawidłowości udostępniania informacji rejestrowanych; 4) wydawanie decyzji w przedmiocie nakładania kar pieniężnych określonych w rozdziale 6. Art. 8. 1. Organ właściwy składa Prezesowi Rady Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw finansów publicznych, roczne sprawozdanie z działalności, o której mowa w art. 7, w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia roku kalendarzowego, za który jest składane sprawozdanie. 2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera informacje dotyczące funkcjonowania SInF, w szczególności o liczbie informacji rejestrowanych przekazanych do SInF przez instytucje zobowiązane oraz udostępnionych podmiotom, o których mowa w art. 19 ust. 2. 3. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy przekazuje Komisji Europejskiej w terminie 30 dni od dnia przekazania tego sprawozdania Prezesowi Rady Ministrów. Art. 9. Zadania związane z obsługą SInF mogą być realizowane wyłącznie przez osoby, które posiadają kwalifikacje zapewniające zachowanie bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych oraz aktualną, niezbędną wiedzę w zakresie przepisów mających zastosowanie do SInF, w szczególności dotyczących ochrony danych, w tym danych osobowych, potwierdzoną ukończeniem wewnętrznego szkolenia specjalistycznego zorganizowanego przez organ właściwy. Rozdział 3 Informacje rejestrowane oraz ich przekazywanie do SInF Art. 10. Instytucje zobowiązane mają obowiązek przekazywać do SInF informacje rejestrowane, z wyjątkiem informacji o rachunku, na który na koniec danego dnia następuje automatyczne przeksięgowanie środków pieniężnych, a ich zwrot wraz z odsetkami następuje automatycznie na rachunek nie później niż w terminie 2 dni roboczych. Art. 11. Instytucja zobowiązana przekazuje do SInF informacje rejestrowane w przypadku: 1) otwarcia rachunku albo zawarcia umowy, o której mowa w art. 4 pkt 2; 2) zmiany informacji rejestrowanej; 3) zamknięcia rachunku albo zakończenia obowiązywania umowy, o której mowa w art. 4 pkt 2. Art. 12. 1. Informacje rejestrowane w zakresie informacji o rachunku zawierają: 1) numer rachunku oznaczony identyfikatorem Międzynarodowego Numeru Rachunku Bankowego (IBAN) albo numer rachunku unikalny w ramach instytucji zobowiązanej w przypadku rachunków nieoznaczonych IBAN; 2) dane identyfikacyjne posiadacza; 3) dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego posiadacza - w przypadku informacji przekazywanych przez instytucje zobowiązane będące instytucjami obowiązanymi zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu; 4) dane identyfikacyjne pełnomocnika; 5) dane identyfikacyjne innej niż posiadacz lub pełnomocnik osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, wskazanej w treści umowy rachunku, która zgodnie z postanowieniami takiej umowy jest uprawniona do otrzymania wartości majątkowych zgromadzonych na rachunku; 6) datę otwarcia rachunku; 7) datę zamknięcia rachunku; 8) datę początku obowiązywania relacji między osobami, o których mowa w pkt 3-5, a rachunkiem; 9) datę zakończenia obowiązywania relacji między osobami, o których mowa w pkt 3-5, a rachunkiem, jeżeli instytucja zobowiązana posiada te dane; 10) rodzaj rachunku; 11) informację, czy zamknięcie rachunku nastąpiło z uwagi na brak możliwości zastosowania jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu; 12) informacje o przyporządkowaniu do rachunku innych numerów odpowiadających strukturze zapisu Numeru Rachunku Bankowego (NRB) lub IBAN w celu identyfikacji poszczególnych płatności dokonywanych na rachunku lub ich zleceniodawców wraz z informacją o metodzie nadawania takich numerów; 13) numer identyfikacji podatkowej (NIP) instytucji zobowiązanej prowadzącej rachunek. 2. Informacje rejestrowane w zakresie informacji o umowie, o której mowa w art. 4 pkt 2, zawierają: 1) numer umowy unikalny w ramach instytucji zobowiązanej; 2) dane identyfikacyjne posiadacza; 3) dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego posiadacza - w przypadku informacji przekazywanych przez instytucje zobowiązane będące instytucjami obowiązanymi zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu; 4) dane identyfikacyjne pełnomocnika; 5) dane identyfikacyjne innej niż posiadacz lub pełnomocnik osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, wskazanej w treści umowy, która zgodnie z jej postanowieniami jest uprawniona do otrzymania wartości majątkowych przechowywanych na podstawie tej umowy; 6) datę zawarcia umowy; 7) datę końcową obowiązywania umowy; 8) datę początku obowiązywania relacji między osobami, o których mowa w pkt 3-5, a umową; 9) datę zakończenia obowiązywania relacji między osobami, o których mowa w pkt 3-5, a umową, jeżeli instytucja zobowiązana posiada te dane; 10) rodzaj umowy; 11) informację, czy zakończenie obowiązywania umowy nastąpiło z uwagi na brak możliwości zastosowania jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu; 12) NIP instytucji zobowiązanej będącej stroną umowy. 3. Dane identyfikacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 4 lub ust. 2 pkt 2 i 4, obejmują: 1) w przypadku osób fizycznych: a) imię i nazwisko, a także nazwę (firmę) w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą, b) obywatelstwo, c) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) albo datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL oraz państwo urodzenia, d) rodzaj, numer i serię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby, e) kraj wydania dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby, f) NIP - w przypadku posiadacza będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, g) adres zamieszkania, h) adres korespondencyjny, i) adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej - w przypadku posiadacza będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, j) numer telefonu i adres poczty elektronicznej; 2) w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej: a) nazwę (firmę), b) formę organizacyjną, c) NIP, a w przypadku braku takiego numeru - państwo rejestracji, nazwę właściwego rejestru oraz numer i datę rejestracji, d) adres siedziby lub adres prowadzenia działalności, e) adres korespondencyjny, f) numer telefonu i adres poczty elektronicznej. 4. Dane identyfikacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lub ust. 2 pkt 3, obejmują: 1) imię i nazwisko; 2) obywatelstwo; 3) numer PESEL albo datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL oraz państwo urodzenia; 4) rodzaj, kraj wydania, numer i serię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby; 5) adres zamieszkania; 6) opis grupy osób, w których głównym interesie powstał lub działa trust, w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret czwarte ustawy o przeciwdziałaniu - zamiast danych, o których mowa w pkt 1-5. 5. Dane identyfikacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 5 lub ust. 2 pkt 5, obejmują: 1) w przypadku osób fizycznych: a) imię i nazwisko, b) obywatelstwo, c) numer PESEL albo datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL oraz państwo urodzenia, d) rodzaj, kraj wydania, numer i serię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby; 2) w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej: a) nazwę (firmę), b) formę organizacyjną, c) NIP, a w przypadku braku takiego numeru - państwo rejestracji, nazwę właściwego rejestru oraz numer i datę rejestracji, d) adres siedziby lub adres prowadzenia działalności. 6. Dane identyfikacyjne, o których mowa w: 1) ust. 3 pkt 1 lit. e, g, h, j, pkt 2 lit. d-f oraz ust. 5 pkt 1 lit. b-d i pkt 2 lit. b-d, są przekazywane, jeżeli instytucja zobowiązana posiada te dane; 2) ust. 4 pkt 2-5, są przekazywane, jeżeli zostały ustalone przez instytucję zobowiązaną zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu. Art. 13. 1. Instytucja zobowiązana przekazuje do SInF informacje rejestrowane za pośrednictwem STIR. 2. Do przekazania informacji rejestrowanej przez instytucje zobowiązane, o których mowa w art. 3 pkt 2 lit. a i b, z wyłączeniem Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, stosuje się odpowiednio przepisy art. 119zk § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. 3. Korzystanie z pośrednictwa podmiotów, o których mowa w art. 119zk § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, nie zwalnia instytucji zobowiązanej z odpowiedzialności za przekazanie informacji rejestrowanej do STIR. 4. Przekazanie informacji rejestrowanej do STIR oraz przekazanie tej informacji ze STIR do SInF jest nieodpłatne. Art. 14. 1. Instytucja zobowiązana przekazuje do STIR informację rejestrowaną nie później niż w terminie 3 dni od dnia otwarcia rachunku albo zawarcia umowy, o której mowa w art. 4 pkt 2, zmiany informacji rejestrowanej przekazanej do SInF, zamknięcia rachunku albo zakończenia obowiązywania umowy, o której mowa w art. 4 pkt 2. 2. W przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu, instytucja zobowiązana przekazuje do STIR informacje, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, w terminie 3 dni od dnia ich uzyskania. 3. Izba rozliczeniowa niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 2 dni od dnia otrzymania informacji rejestrowanej od instytucji zobowiązanej, przekazuje te informacje do SInF. 4. Informacje rejestrowane w zakresie informacji o rachunku oraz informacje określone w art. 119zr Ordynacji podatkowej przekazywane przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową na podstawie art. 119zp § 1 Ordynacji podatkowej są przekazywane łącznie. Izba rozliczeniowa z otrzymanego zbioru danych wyodrębnia informacje rejestrowane w zakresie informacji o rachunku oraz przekazuje je do SI