Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 11 stycznia 2023 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach rodzinnych Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego Rozdział 2a - Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka Rozdział 3 - Świadczenia opiekuńcze Rozdział 3a - Świadczenie rodzicielskie Rozdział 4 - Zasady weryfikacji świadczeń rodzinnych Rozdział 5 - Podmioty realizujące zadania w zakresie świadczeń rodzinnych Rozdział 6 - Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych Rozdział 7 - Finansowanie świadczeń rodzinnych Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i dostosowujące Rozdział 10 - Przepisy uchylające i przepisy o wejściu w życie Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1265), 2) ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2140 i 2243) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 10 stycznia 2023 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 40 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1265), który stanowi: „ Art. 40. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2022 r., z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 5 i art. 2, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 8, art. 11 i art. 31-35, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia; 3) art. 1 pkt 3, pkt 7 lit. b, pkt 11, 12, pkt 13 lit. b i c, pkt 19-22, pkt 23 lit. a-h, pkt 24-33, pkt 34 lit. b, pkt 36-40 i 42, art. 3 pkt 2, art. 4, art. 5 pkt 2 lit. a i b i pkt 3, art. 7, art. 10 pkt 7 lit. c w zakresie art. 82 ust. 5 pkt 4, art. 18 ust. 5, art. 19, art. 20, art. 22, art. 24, art. 26, art. 27, art. 29 oraz art. 30, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. ” ; 2) art. 34, art. 43 i art. 45 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2140 i 2243), które stanowią: „ Art. 34. 1. Minister właściwy do spraw rodziny ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających prowadzenie rejestru, o którym mowa w art. 38d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Minister właściwy do spraw rodziny zapewni wojewodom dostęp do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 38d ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 3. Wojewodowie zapewnią sądom, marszałkom województw oraz starostom dostęp do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 38d ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 4. Starostowie zapewnią organizatorom rodzinnej pieczy zastępczej dostęp do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 38d ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 5. Starosta, organizator rodzinnej pieczy zastępczej, marszałek województwa i wojewoda, w terminie 3 miesięcy od dnia wskazanego w obwieszczeniu, o którym mowa w ust. 1, wprowadzają, każdy w zakresie swojej właściwości określonej w art. 38d ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do rejestru, o którym mowa w art. 38d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, posiadane przez siebie dane, o których mowa w art. 38d ust. 3-9 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 6. Przepisy art. 38d-38f, art. 45 ust. 2 i 3 w zakresie wpisu i wykreślenia z rejestru, art. 76 ust. 4 pkt 18, art. 180 pkt 11a, art. 183 pkt 5, art. 186 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, art. 5792 § 1 i 2 ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, art. 23b ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, art. 15a ust. 1 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 13 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, art. 17 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 16 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą i art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 19 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie po raz pierwszy po upływie 3 miesięcy od dnia wskazanego w obwieszczeniu, o którym mowa w ust. 1. 7. Do upływu 3 miesięcy od dnia wskazanego w obwieszczeniu, o którym mowa w ust. 1, starosta prowadzi, na zasadach dotychczasowych, rejestr, o którym mowa w art. 46 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. 8. Do upływu 3 miesięcy od dnia wskazanego w obwieszczeniu, o którym mowa w ust. 1, wojewoda prowadzi, na zasadach dotychczasowych, rejestry, o których mowa w art. 186 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. ” „ Art. 43. 1. Opiekunowi faktycznemu dziecka w rozumieniu art. 3 pkt 14 ustawy zmienianej w art. 8, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy objął opieką dziecko w wieku do ukończenia 14. roku życia, oraz osobie, która przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przysposobiła dziecko w wieku do ukończenia 14. roku życia, przysługuje świadczenie rodzicielskie, o którym mowa w art. 17c ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, na zasadach i warunkach określonych w tej ustawie. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, świadczenie rodzicielskie przysługuje do dnia upływu: 1) 52 tygodni - w przypadku objęcia opieką jednego dziecka lub przysposobienia jednego dziecka, 2) 65 tygodni - w przypadku objęcia opieką dwojga dzieci lub przysposobienia dwojga dzieci, 3) 67 tygodni - w przypadku objęcia opieką trojga dzieci lub przysposobienia trojga dzieci, 4) 69 tygodni - w przypadku objęcia opieką czworga dzieci lub przysposobienia czworga dzieci, 5) 71 tygodni - w przypadku objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci lub przysposobienia pięciorga i więcej dzieci - nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, świadczenie rodzicielskie, o którym mowa w art. 17c ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jest przyznawane: 1) z urzędu - w przypadku osób, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pobierają na zasadach dotychczasowych świadczenie rodzicielskie i świadczenie to zostało przyznane na okres krótszy niż okres, o którym mowa w art. 17c ust. 3 ustawy zmienianej w art. 8, w związku z ukończeniem przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - w związku z ukończeniem przez dziecko 10. roku życia; 2) na wniosek - w przypadku osób, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie pobierają świadczenia rodzicielskiego na dziecko, o którym mowa w ust. 1. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, organ właściwy w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy zmienianej w art. 8 zmienia decyzję przyznającą świadczenie rodzicielskie w ten sposób, że przyznaje świadczenie rodzicielskie do dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 2. 5. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, świadczenie rodzicielskie przyznaje się począwszy od miesiąca: 1) wejścia w życie niniejszej ustawy - jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego zostanie złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i nie później niż do dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 2; 2) złożenia wniosku - jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego zostanie złożony po upływie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i nie później niż do dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 2. ” „ Art. 45. Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 71 oraz art. 10, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2023 r.; 2) art. 12, który wchodzi w życie z dniem 31 października 2022 r.; 2a) art. 15 pkt 2 lit. a-c, które wchodzą w życie z dniem 15 listopada 2022 r.; 3) art. 18, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2022 r.; 4) art. 20, który wchodzi w życie z dniem 30 października 2022 r. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. 2. Świadczenia rodzinne przysługują: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom: a) do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym, c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 91, 583, 830, 835, 1383, 1561 i 2185.), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy, e) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: - na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub - w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami rodzin, z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający 9 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej, f) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: - na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, - na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, − w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach − z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. 3. Świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Art. 2. Świadczeniami rodzinnymi są: 1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego; 2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne; 3) zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a; 3a) świadczenia wypłacane przez gminy na podstawie art. 22b; 4) jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka; 5) świadczenie rodzicielskie. Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: - renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, - renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, - świadczenie pieniężne, dodatek kompensacyjny oraz ryczałt energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, - dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, - świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, - ryczałt energetyczny, emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów, - renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945, otrzymywane z zagranicy, - zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, - środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc, - należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140), - należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek wojskowych i jednostek policyjnych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych, - należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Służby Więziennej, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały dochód, - dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne, - alimenty na rzecz dzieci, - stypendia doktoranckie przyznane na podstawie art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 583, 655, 682, 807, 1010, 1079, 1117, 1459, 2185 i 2306.), stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1599 i 2185) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom, - kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, - należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób, - dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762 oraz z 2022 r. poz. 935, 1116, 1700 i 1730), - dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej określonej w przepisach o specjalnych strefach ekonomicznych, - ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, - ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006, - świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora, - dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego, - dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, - renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, - zaliczkę alimentacyjną określoną w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, - świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, - pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230) oraz świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-3 i 5 oraz art. 212 ustawy z dnia 20 lipca 2018