Rozporządzenie Ministra Edukacji i Naukiz dnia 30 marca 2023 r.w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty 1)Minister Edukacji i Nauki kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji i Nauki (Dz. U. z 2022 r. poz. 18 i 1842). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepis ogólny Rozdział 2 - Placówki oświatowo-wychowawcze Rozdział 3 - Młodzieżowe ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii Rozdział 4 - Specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze i specjalne ośrodki wychowawcze Rozdział 5 - Ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze Rozdział 6 - Placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania Rozdział 7 - Przepisy wspólne Rozdział 8 - Przepisy przejściowe i przepis końcowy Treść rozporządzenia Na podstawie art. 123 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 655, 1079, 1116, 1383, 1700, 1730 i 2089 oraz z 2023 r. poz. 185.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepis ogólny § 1. Rozporządzenie określa: 1) rodzaje i szczegółowe zasady działania publicznych: a) placówek oświatowo-wychowawczych, b) młodzieżowych ośrodków wychowawczych, c) młodzieżowych ośrodków socjoterapii, d) specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, e) specjalnych ośrodków wychowawczych, f) ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, g) placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania - zwanych dalej „placówkami”; 2) warunki pobytu dzieci i młodzieży w placówkach; 3) warunki i tryb udzielania wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych urlopów i przepustek; 4) warunki pobytu nieletnich matek i ich dzieci w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych oraz sposób dokumentowania pobytu nieletnich matek i ich dzieci w tych ośrodkach; 5) wysokość i zasady odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w placówkach; 6) warunki i zasady działania wolontariuszy. Rozdział 2 Placówki oświatowo-wychowawcze § 2. Placówkami oświatowo-wychowawczymi są: 1) placówki wychowania pozaszkolnego: a) pałace młodzieży, b) młodzieżowe domy kultury, c) międzyszkolne ośrodki sportowe, d) ogniska pracy pozaszkolnej, e) ogrody jordanowskie, f) pozaszkolne placówki specjalistyczne; 2) szkolne schroniska młodzieżowe: a) całoroczne, b) sezonowe. § 3. 1. Placówka wychowania pozaszkolnego realizuje zadania edukacyjne, wychowawcze, opiekuńcze, profilaktyczne, prozdrowotne, kulturalne, sportowe i rekreacyjne. 2. Zadania, o których mowa w ust. 1, są realizowane przez: 1) prowadzenie zajęć wspierających rozwój dzieci i młodzieży, mających na celu: a) rozwijanie zainteresowań, szczególnych uzdolnień, doskonalenie umiejętności oraz pogłębianie wiedzy, b) kształtowanie umiejętności spędzania czasu wolnego, c) kształtowanie poszanowania dziedzictwa kulturowego regionu, kraju i innych kultur oraz poczucia własnej tożsamości, w szczególności narodowej, etnicznej i językowej, d) przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym; 2) organizowanie: a) imprez kulturalnych, w szczególności przeglądów, wystaw i festiwali, b) wypoczynku, sportu i rekreacji dla dzieci i młodzieży, c) działań alternatywnych wśród dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym. 3. Zadania, o których mowa w ust. 1, są realizowane w siedzibie placówki wychowania pozaszkolnego lub poza tą siedzibą. § 4. 1. W placówce wychowania pozaszkolnego są organizowane zajęcia stałe, okresowe lub okazjonalne, wynikające z potrzeb środowiska lokalnego. 2. Zajęcia, o których mowa w ust. 1, mogą być organizowane w grupach. 3. Organizację zajęć, o których mowa w ust. 1, i liczbę wychowanków w grupie określa dyrektor placówki wychowania pozaszkolnego w uzgodnieniu z organem prowadzącym placówkę wychowania pozaszkolnego. 4. Organizację zajęć stałych określa się w tygodniowym rozkładzie zajęć placówki wychowania pozaszkolnego. § 5. Do zadań szkolnego schroniska młodzieżowego należy: 1) upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży krajoznawstwa i różnych form turystyki jako aktywnych form wypoczynku; 2) prowadzenie poradnictwa i informacji krajoznawczo-turystycznej; 3) zapewnienie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom tanich miejsc noclegowych; 4) zapewnienie opieki i wychowania dzieciom i młodzieży przebywającym w szkolnym schronisku młodzieżowym. § 6. 1. Szkolne schronisko młodzieżowe posiada: 1) powierzchnię mieszkalną nie mniejszą niż: a) 2,5 m2na osobę - przy wyposażeniu w łóżka jednopoziomowe lub tapczany lub b) 1,5 m2na osobę - przy wyposażeniu w łóżka piętrowe; 2) pomieszczenia mieszkalne wyposażone w łóżka lub tapczany, kołdry lub koce, bieliznę pościelową, szafy ubraniowe lub wieszaki, stół, krzesła lub taborety, lustro i kosz na śmieci; 3) pomieszczenie do przechowywania bagażu i sprzętu turystycznego; 4) pomieszczenie do suszenia odzieży; 5) ogrzewanie zapewniające utrzymanie w pomieszczeniach temperatury co najmniej 18°C. 2. Szkolne schronisko młodzieżowe: 1) całoroczne - jest zlokalizowane w samodzielnym budynku lub w wydzielonej części budynku; 2) sezonowe - jest organizowane w pomieszczeniach szkoły lub bursy, o której mowa w § 61. § 7. Pora nocna w szkolnym schronisku młodzieżowym trwa od godziny 22.00 do godziny 6.00. § 8. 1. Placówka oświatowo-wychowawcza może posiadać filię. 2. Filię tworzy, przekształca i likwiduje organ prowadzący placówkę oświatowo-wychowawczą. § 9. 1. Placówka oświatowo-wychowawcza prowadzi działalność przez cały rok kalendarzowy. W organizacji pracy placówki oświatowo-wychowawczej nie przewiduje się ferii szkolnych. 2. Szkolne schronisko młodzieżowe sezonowe prowadzi działalność w niektórych okresach roku kalendarzowego, w tym w okresie ferii szkolnych i w dniach, w których nie odbywają się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zwanej dalej „ustawą”. Rozdział 3 Młodzieżowe ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii § 10. Młodzieżowe ośrodki wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży: 1) niedostosowanych społecznie, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i resocjalizacji - jako młodzieżowe ośrodki wychowawcze o charakterze resocjalizacyjno-wychowawczym; 2) niedostosowanych społecznie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim lub z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i resocjalizacji - jako młodzieżowe ośrodki wychowawcze o charakterze resocjalizacyjno-rewalidacyjnym. § 11. 1. Do zadań młodzieżowego ośrodka wychowawczego należy eliminowanie przejawów niedostosowania społecznego i przygotowanie wychowanków do samodzielnego, odpowiedzialnego i zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi życia po opuszczeniu młodzieżowego ośrodka wychowawczego. 2. W statucie młodzieżowego ośrodka wychowawczego można wskazać szczególne obszary oddziaływań resocjalizacyjnych, terapeutycznych, wychowawczych lub opiekuńczych kierowanych do wychowanków z określonymi problemami wychowawczymi. § 12. 1. Nieletni, wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub o tymczasowym umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego z dniem zawiadomienia dyrektora młodzieżowego ośrodka wychowawczego przez komisję, o której mowa w art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. poz. 1700 oraz z 2023 r. poz. 289), zwanej dalej „ustawą o nieletnich”, o skierowaniu tego nieletniego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego. 2. Za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego uznaje się również nieletniego zwolnionego z młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który uzyskał zgodę na pozostanie w tym ośrodku, o której mowa w art. 184 ustawy o nieletnich. Przepisów § 13-15, § 17 ust. 1 i 5, § 25 ust. 3 i 4 oraz § 33 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 nie stosuje się, a przepisy § 16, § 17 ust. 2, 4 i 7, § 18, § 19 i § 26 ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio. § 13. 1. Dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub upoważniony przez niego pracownik pedagogiczny: 1) zapoznaje wychowanka z jego prawami i obowiązkami oraz zasadami pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz poucza go o terminie i sposobie składania zażalenia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 pkt 21 ustawy o nieletnich, oraz 2) przeprowadza z wychowankiem rozmowę wstępną - zgodnie z art. 179 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o nieletnich. 2. Wychowanek młodzieżowego ośrodka wychowawczego potwierdza własnoręcznym podpisem, że zapoznał się z prawami i obowiązkami oraz zasadami pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz że został pouczony o terminie i sposobie składania zażalenia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 pkt 21 ustawy o nieletnich. W przypadku odmowy złożenia podpisu przez wychowanka dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub upoważniony przez niego pracownik pedagogiczny, o którym mowa w ust. 1, sporządza adnotację o odmowie, którą dołącza się do indywidualnej teczki wychowanka, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy. § 14. 1. Urlop, o którym mowa w art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy o nieletnich, zwany dalej „urlopem”, może być udzielony wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego w dniach, w których w szkole, do której wychowanek uczęszcza, nie odbywają się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 6 ustawy. 2. Wniosek o wyrażenie przez sędziego rodzinnego zgody na udzielenie wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego urlopu, o którym mowa w art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy o nieletnich, składa dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego, na prośbę wychowanka. Do wniosku dołącza się: 1) zgodę organu prowadzącego postępowanie, o której mowa w art. 180 ust. 3 ustawy o nieletnich - w przypadku wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, wobec którego toczy się postępowanie w związku z dopuszczeniem się czynu zabronionego; 2) zgodę organu prowadzącego postępowanie, o której mowa w art. 292 ustawy o nieletnich - w przypadku wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który został tymczasowo umieszczony w młodzieżowym ośrodku wychowawczym; 3) informację o porozumieniu z dyrektorem placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorem regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej, rodziną zastępczą zawodową, rodziną zastępczą niezawodową albo prowadzącym rodzinny dom dziecka - w przypadku, o którym mowa w art. 180 ust. 4 ustawy o nieletnich. 3. Wychowawca, w porozumieniu z wychowankiem, po uzyskaniu zgody sędziego rodzinnego, o której mowa w art. 180 ust. 1 pkt 1 ustawy o nieletnich, przedstawia dyrektorowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego informację zawierającą przebieg podróży wychowanka, określenie miejsca pobytu wychowanka w czasie urlopu i sposobu spędzania urlopu przez wychowanka. § 15. 1. Przepustka, o której mowa w art. 180 ust. 1 pkt 2 ustawy o nieletnich, zwana dalej „przepustką”, może być udzielona wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego na okres nie dłuższy niż 5 dni. 2. Pierwsza przepustka może być udzielona wychowankowi młodzieżowego ośrodka wychowawczego po upływie 30-dniowego okresu pobytu wychowanka w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. 3. W przypadkach losowych dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego może udzielić wychowankowi przepustki na okres dłuższy niż 5 dni lub udzielić jej przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2. 4. Przepustka jest udzielana na wniosek wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego zaopiniowany przez wychowawcę, o którym mowa w § 26 ust. 4. 5. Informację o przepustce dołącza się do indywidualnej teczki wychowanka, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy. § 16. 1. Młodzieżowy ośrodek wychowawczy zapewnia nieletniej wychowance w okresie ciąży i po urodzeniu dziecka: 1) wyżywienie dostosowane do potrzeb wychowanki; 2) opiekę i pomoc psychologiczną, w szczególności w zakresie budowania więzi i nawiązywania kontaktów z dzieckiem oraz zaspokajania jego potrzeb. 2. Młodzieżowy ośrodek wychowawczy wspiera wychowankę będącą nieletnią matką w wykonywaniu pieczy albo uczestniczeniu w sprawowaniu bieżącej pieczy nad dzieckiem i w jego wychowaniu. § 17. 1. Dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego, w którym zorganizowano dom dla matki i dziecka, o którym mowa w art. 135 ust. 2 ustawy o nieletnich, zwany dalej „domem dla matki i dziecka”, zawiadamia o przyjęciu dziecka do domu dla matki i dziecka: 1) ojca dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska, albo opiekuna prawnego dziecka; 2) sąd opiekuńczy, który wydał postanowienie o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka - w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o nieletnich; 3) sąd opiekuńczy, który wydał zgodę na przebywanie dziecka z nieletnią matką w domu dla matki i dziecka - w przypadku, o którym mowa w art. 138 ustawy o nieletnich. 2. Młodzieżowy ośrodek wychowawczy zapewnia wychowankom będącym nieletnimi matkami przyjętym do domu dla matki i dziecka wyposażenie zbliżone do warunków domowych, w szczególności: 1) pokoje sypialne dla matek i dzieci; 2) salę rekreacyjną dla dzieci; 3) pomieszczenie sanitarne dla matek i dzieci. 3. Młodzieżowy ośrodek wychowawczy zapewnia dziecku przebywającemu w domu dla matki i dziecka wyżywienie dostosowane do wieku i indywidualnych potrzeb dziecka. 4. W przypadku gdy wychowanka będąca nieletnią matką czasowo opuszcza dom dla matki i dziecka w związku z urlopem lub przepustką, opuszcza go wraz z dzieckiem. W uzasadnionych przypadkach dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego, na wniosek wychowanki będącej nieletnią matką, może wyrazić zgodę na pozostawienie dziecka w domu dla matki i dziecka na okres jej pobytu poza domem dla matki i dziecka nie dłuższy niż 24 godziny. 5. W przypadku gdy wychowanka będąca nieletnią matką: 1) nie powróciła do młodzieżowego ośrodka wychowawczego albo 2) powróciła do młodzieżowego ośrodka wychowawczego bez dziecka, albo 3) dokonała ucieczki, o której mowa w art. 87 pkt 12 lit. b i c ustawy o nieletnich, wraz z dzieckiem - dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego zawiadamia odpowiednio sąd opiekuńczy, który wydał postanowienie o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka, o którym mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o nieletnich, albo sąd opiekuńczy, który wydał zgodę na przebywanie dziecka z nieletnią matką w domu dla matki i dziecka, o którym mowa w art. 138 ustawy o nieletnich. 6. W przypadku gdy wychowanka, o której mowa w § 12 ust. 2, powróciła do młodzieżowego ośrodka wychowawczego bez dziecka, dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego podejmuje działania w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka. 7. W przypadku okresowej niemożności wykonywania przez wychowankę będącą nieletnią matką pieczy nad dzieckiem albo okresowej niemożności uczestniczenia przez tę wychowankę w sprawowaniu bieżącej pieczy nad dzieckiem, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w § 26 ust. 5, dziecko przebywa pod opieką osoby sprawującej faktyczną pieczę nad dzieckiem lub podmiotu sprawującego instytucjonalną pieczę zastępczą, w której dziecko przebywa. § 18. 1. Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, o którym mowa w art. 127 ust. 3 ustawy, opracowany dla wychowanki będącej nieletnią matką przyjętej do domu dla matki i dziecka obejmuje dodatkowo zajęcia z zakresu opieki zapewniającej dziecku prawidłowy rozwój psychofizyczny. 2. Zespół, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 ustawy, dokonuje wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania wychowanki będącej nieletnią matką przyjętą do domu dla matki i dziecka także w zakresie wywiązywania się z roli rodzicielskiej. § 19. 1. W młodzieżowym ośrodku wychowawczym, w którym zorganizowano dom dla matki i dziecka, prowadzi się dokumentację dotyczącą dzieci wychowanek będących nieletnimi matkami: 1) księgę ewidencji dzieci; 2) akta osobowe dziecka. 2. Do księgi ewidencji dzieci wpisuje się: 1) imię i nazwisko dziecka; 2) datę i miejsce urodzenia dziecka; 3) imiona i nazwiska rodziców dziecka oraz ich adresy zamieszkania, a także imię i nazwisko opiekuna prawnego dziecka oraz jego adres zamieszkania; 4) datę przyjęcia dziecka do domu dla matki i dziecka; 5) datę i przyczynę skreślenia dziecka z księgi ewidencji dzieci oraz: a) imię i nazwisko osoby, której dziecko zostało przekazane, oraz jej adres zamieszkania albo b) nazwę i adres podmiotu sprawującego instytucjonalną pieczę zastępczą, do którego dziecko zostało przeniesione. 3. Akta osobowe dziecka obejmują: 1) odpis skrócony aktu urodzenia dziecka; 2) postanowienie sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w domu dla matki i dziecka, o którym mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o nieletnich; 3) zgodę sądu opiekuńczego na przebywanie dziecka z nieletnią matką w domu dla matki i dziecka - w przypadku, o którym mowa w art. 138 ustawy o nieletnich; 4) dokumentację związaną z pobytem dziecka w domu dla matki i dziecka. § 20. 1. Młodzieżowy ośrodek wychowawczy prowadzi działania zapobiegające wydarzeniom nadzwyczajnym, o których mowa w art. 87 pkt 12 ustawy o nieletnich. 2. Dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 177 ust. 2 ustawy o nieletnich, niezwłocznie zawiadamia o wydarzeniu nadzwyczajnym oraz o jego przyczynach organ sprawujący nadzór pedagogiczny, organ prowadzący młodzieżowy ośrodek wychowawczy i komisję, o której mowa w art. 178 ust. 1 ustawy o nieletnich. § 21. 1. Młodzieżowe ośrodki socjoterapii są prowadzone dla dzieci i młodzieży, którzy: 1) z powodu zaburzeń rozwojowych, trudności w uczeniu się i zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym są zagrożeni niedostosowaniem społecznym i wymagają stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania, pomocy psychologiczno-pedagogicznej i socjoterapii oraz 2) posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na zagrożenie niedostosowaniem społecznym. 2. Pobyt wychowanka w młodzieżowym ośrodku socjoterapii może trwać do czasu ukończenia nauki w szkole wchodzącej w skład tego ośrodka lub w szkole, o której mowa w § 25 ust. 5, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym wychowanek kończy 24. rok życia. § 22. 1. Do zadań młodzieżowego ośrodka socjoterapii należy eliminowanie przejawów zaburzeń zachowania oraz przygotowanie wychowanków do samodzielnego, odpowiedzialnego i zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi życia po opuszczeniu młodzieżowego ośrodka socjoterapii. 2. W statucie młodzieżowego ośrodka socjoterapii można wskazać szczególne obszary oddziaływań socjoterapeutycznych, terapeutycznych, wychowawczych lub opiekuńczych kierowanych do wychowanków z określonymi problemami wychowawczymi. § 23. 1. Zadania, o których mowa w § 11 ust. 1 i § 22 ust. 1, są realizowane przez: 1) rozpoznawanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, możliwości psychofizycznych i zainteresowań wychowanków; 2) udział wychowanków w zajęciach: a) umożliwiających nabywanie umiejętności życiowych i społecznych ułatwiających prawidłowe funkcjonowanie w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności po opuszczeniu odpowiednio młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub młodzieżowego ośrodka socjoterapii: - resocjalizacyjnych - w przypadku wychowanków niedostosowanych społecznie, - socjoterapeutycznych - w przypadku wychowanków zagrożonych niedostosowaniem społecznym, - profilaktyczno-wychowawczych, - rewalidacyjnych - w przypadku wychowanków z