Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 12 stycznia 2024 r.w sprawie używania psów i koni w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Jednostki organizacyjne właściwe do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych oraz kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców i koni służbowych, a także rodzaje i sposób ich szkolenia termin ważności upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego i upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego, atestu psa służbowego i atestu psa kontraktowego oraz sposób ich przedłużania Rozdział 3 - Wymagania zdrowotne i użytkowe psów i koni zapewniające przydatność do użycia w Siłach Zbrojnych Rozdział 4 - Tryb nabywania, przekazywania i wycofywania z użycia w Siłach Zbrojnych psów służbowych i koni służbowych, podmiot właściwy do nabywania lub pokrywania kosztów tego nabycia oraz sposób prowadzenia ewidencji psów służbowych i ewidencji koni służbowych Rozdział 5 - Tryb pozyskiwania psów kontraktowych oraz sposób prowadzenia ewidencji psów kontraktowych Rozdział 6 - Sposób znakowania zakwalifikowanych do służby psów służbowych, psów kontraktowych i koni służbowych oraz wzory dowodu tożsamości psa służbowego, psa kontraktowego oraz dowodu tożsamości konia służbowego Rozdział 7 - Sposób utrzymania i używania psów służbowych, psów kontraktowych i koni służbowych w Siłach Zbrojnych Rozdział 8 - Zakres opieki lekarsko -weterynaryjnej nad psami służbowymi, psami kontraktowymi, końmi służbowymi, psami służbowymi wycofanymi z użycia, psami kontraktowymi wycofanymi z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w jednostce wojskowej, i końmi służbowymi wycofanymi z użycia i tryb udzielania zgody na leczenie tych zwierząt w zakładach leczniczych dla zwierząt innych niż zakłady podległe Ministrowi Obrony Narodowej Rozdział 9 - Sposób sprawowania nadzoru nad psami służbowymi, psami kontraktowymi, końmi służbowymi oraz psami służbowymi wycofanymi z użycia, psami kontraktowymi wycofanymi z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w jednostce wojskowej, i końmi służbowymi wycofanymi z użycia Rozdział 10 - Tryb odbierania psa służbowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia i konia służbowego wycofanego z użycia opiekunowi oraz organizacji Rozdział 11 - Sposób żywienia, wielkość normy wyżywienia dla psa służbowego, psa kontraktowego i konia służbowego oraz normy wyżywienia dla psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, i konia służbowego wycofanego z użycia, w tym maksymalna wysokość normy w przypadku jej podwyższenia, jak również wysokość dziennej stawki pieniężnej na żywienie zwierząt Rozdział 12 - Tryb przyznawania, wypłacania oraz zwrotu ryczałtu na pokrycie kosztów wyżywienia psa służbowego, psa kontraktowego lub konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia i konia służbowego wycofanego z użycia, a także sposób ustalania wysokości tego ryczałtu Rozdział 13 - Tryb pokrywania kosztów zabiegów profilaktycznych, leczenia psa służbowego, psa kontraktowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, lub konia służbowego wycofanego z użycia, w tym kosztów produktów leczniczych Rozdział 14 - Przepis końcowy Załącznik nr 1 - Upoważnienie do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego (wzór) Załącznik nr 2 - Atest psa służbowego (wzór) Załącznik nr 3 - Upoważnienie do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego (wzór) Załącznik nr 4 - Atest psa kontraktowego (wzór) Załącznik nr 5 - Protokół zdawczo-odbiorczy psa służbowego (wzór) Załącznik nr 6 - Protokół zdawczo-odbiorczy konia służbowego (wzór) Załącznik nr 7 - Protokół wycofania psa służbowego z użycia w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (wzór) Załącznik nr 8 - Protokół padnięcia zwierzęcia służbowego (wzór) Załącznik nr 9 - Karta testu wartości użytkowej konia (wzór) Załącznik nr 10 - Protokół wycofania konia służbowego z użycia w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (wzór) Załącznik nr 11 - Kontrakt na pozyskanie psa kontraktowego do użycia w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (wzór) Załącznik nr 12 - Dowód tożsamości psa służbowego (wzór) Załącznik nr 13 - Dowód tożsamości psa kontraktowego (wzór) Załącznik nr 14 - Dowód tożsamości konia służbowego (wzór) Załącznik nr 15 - Protokół odebrania opiekunowi psa służbowego lub konia służbowego lub opiekunowi albo organizacji psa służbowego wycofanego z użycia lub konia służbowego wycofanego z użycia (wzór) Załącznik nr 16 - Wielkość normy wyżywienia dla psa służbowego, psa kontraktowego, psa służbowego wycofanego z użycia i psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej Załącznik nr 17 - Wymiar rzeczowy normy wyżywienia dla konia służbowego i konia służbowego wycofanego z użycia Treść rozporządzenia Na podstawie art. 267 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347, 641, 1615, 1834 i 1872) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) jednostki organizacyjne właściwe do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych oraz kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców i koni służbowych, a także rodzaje i sposób ich szkolenia, zwanego dalej „szkoleniem”; 2) termin ważności upoważnienia i atestu, o których mowa w art. 255 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zwanej dalej „ustawą”, oraz sposób ich przedłużania; 3) wymagania zdrowotne i użytkowe psów i koni zapewniające przydatność do użycia w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej „Siłami Zbrojnymi”; 4) tryb nabywania, przekazywania i wycofywania z użycia w Siłach Zbrojnych psów służbowych i koni służbowych, podmiot właściwy do nabywania lub pokrywania kosztów tego nabycia oraz sposób prowadzenia ewidencji psów służbowych i ewidencji koni służbowych; 5) tryb pozyskiwania psów kontraktowych oraz sposób prowadzenia ewidencji psów kontraktowych; 6) sposób znakowania zakwalifikowanych do służby psów służbowych, psów kontraktowych i koni służbowych oraz wzory dowodu tożsamości psa służbowego, psa kontraktowego oraz dowodu tożsamości konia służbowego; 7) sposób utrzymania i używania psów służbowych, psów kontraktowych i koni służbowych w Siłach Zbrojnych; 8) zakres opieki lekarsko-weterynaryjnej nad psami służbowymi, psami kontraktowymi, końmi służbowymi, psami służbowymi wycofanymi z użycia, psami kontraktowymi wycofanymi z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w jednostce wojskowej, i końmi służbowymi wycofanymi z użycia i tryb udzielania zgody na leczenie tych zwierząt w zakładach leczniczych dla zwierząt innych niż zakłady podległe Ministrowi Obrony Narodowej; 9) sposób sprawowania nadzoru nad psami służbowymi, psami kontraktowymi, końmi służbowymi oraz psami służbowymi wycofanymi z użycia, psami kontraktowymi wycofanymi z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w jednostce wojskowej, i końmi służbowymi wycofanymi z użycia; 10) tryb odbierania psa służbowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia i konia służbowego wycofanego z użycia opiekunowi oraz organizacji, o której mowa w art. 257 ust. 7 ustawy, zwanej dalej „organizacją”; 11) sposób żywienia, wielkość normy wyżywienia dla psa służbowego, psa kontraktowego i konia służbowego oraz normy wyżywienia dla psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, i konia służbowego wycofanego z użycia, w tym maksymalną wysokość normy w przypadku jej podwyższenia, jak również wysokość dziennej stawki pieniężnej na żywienie zwierząt; 12) tryb przyznawania, wypłacania oraz zwrotu ryczałtu na pokrycie kosztów wyżywienia psa służbowego, psa kontraktowego lub konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, i konia służbowego wycofanego z użycia, a także sposób ustalania wysokości tego ryczałtu; 13) tryb pokrywania kosztów zabiegów profilaktycznych, leczenia psa służbowego, psa kontraktowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, lub konia służbowego wycofanego z użycia, w tym kosztów produktów leczniczych; 14) wzór kontraktu, o którym mowa w art. 254 pkt 2 ustawy; 15) wzór upoważnienia i atestu, o którym mowa w art. 255 ust. 3 ustawy; 16) wzór protokołu odebrania opiekunowi lub organizacji psa służbowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia lub konia służbowego wycofanego z użycia; 17) wzory protokołów wycofania psa służbowego i wycofania konia służbowego z użycia w Siłach Zbrojnych. § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) dysponent środków budżetu państwa - kierownika państwowej jednostki budżetowej ustanowionego przez Ministra Obrony Narodowej w sposób określony w przepisach w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa wydanych na podstawie art. 198 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 1273, 1407, 1429, 1641, 1693 i 1872.); 2) szkolenie doskonalące - czynności realizowane przez przewodnika psa służbowego oraz właściciela psa kontraktowego w formie ćwiczeń przeprowadzanych cyklicznie w celu podniesienia sprawności użytkowej psa oraz czynności realizowane cyklicznie przez żołnierzy-jeźdźców w celu podniesienia umiejętności jeździeckich i zdolności ujeżdżeniowych koni; 3) szkolenie uzupełniające - czynności realizowane przez przewodnika psa służbowego oraz właściciela psa kontraktowego w formie ćwiczeń przeprowadzanych doraźnie w celu usunięcia niedociągnięć w szkoleniu przewodnika, właściciela i psa. Rozdział 2 Jednostki organizacyjne właściwe do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych oraz kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców i koni służbowych, a także rodzaje i sposób ich szkolenia termin ważności upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego i upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego, atestu psa służbowego i atestu psa kontraktowego oraz sposób ich przedłużania § 3. 1. Jednostką organizacyjną właściwą do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych jest Wojskowy Ośrodek Farmacji i Techniki Medycznej w Celestynowie, zwany dalej „Wojskowym Ośrodkiem Farmacji i Techniki Medycznej”. 2. W przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych szkolenie kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych może być realizowane w innych specjalistycznych ośrodkach w kraju i poza jego granicami. § 4. 1. Podstawowym sposobem szkolenia, o którym mowa w § 3 ust. 1, jest szkolenie stacjonarne prowadzone w formie kursu specjalistycznego. Szkolenie może odbywać się również w formie niestacjonarnej. 2. Egzamin końcowy w przypadku szkolenia, o którym mowa w § 3 ust. 1, jest przeprowadzany przez Wojskowy Ośrodek Farmacji i Techniki Medycznej. Pozytywny wynik egzaminu potwierdza się wydaniem przewodnikowi upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego, a właścicielowi psa kontraktowego - upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego. 3. Wzór upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 4. Wzór atestu psa służbowego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 5. Wzór upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 6. Wzór atestu psa kontraktowego jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 7. Upoważnienia oraz atesty są ważne przez 12 miesięcy. 8. Przedłużenie ważności upoważnień i atestów na kolejny okres do 12 miesięcy następuje po pozytywnym zaliczeniu egzaminu weryfikującego umiejętności przewodnika psa służbowego i psa służbowego, właściciela psa kontraktowego i psa kontraktowego przed komisją powołaną przez komendanta Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej. 9. Stwierdzenie przez komisję utraty sprawności użytkowej psa służbowego lub psa kontraktowego skutkuje nieprzedłużeniem ważności upoważnienia i atestu oraz skierowaniem przewodnika psa służbowego wraz z psem lub właściciela psa kontraktowego wraz z psem na szkolenie uzupełniające do jednostki organizacyjnej, w której był prowadzony kurs specjalistyczny. 10. Komisja potwierdza niezaliczenie szkolenia uzupełniającego oraz brak możliwości przekwalifikowania psa służbowego lub psa kontraktowego na inną specjalność, wydając orzeczenie o nieprzedłużeniu ważności upoważnienia i atestu oraz o braku przydatności psa do użycia w Siłach Zbrojnych. § 5. Podnoszenie sprawności użytkowej psa służbowego i psa kontraktowego może odbywać się w postaci szkoleń doskonalących, będących formą specjalistycznego szkolenia, prowadzonych w jednostkach wojskowych, na których stanie znajdują się psy, Wojskowym Ośrodku Farmacji i Techniki Medycznej lub innych specjalistycznych ośrodkach w kraju i poza jego granicami. § 6. Szkolenie kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej oraz ośrodków, o których mowa w § 3 ust. 2, w sposób mający na celu uzyskanie i podnoszenie umiejętności pracy z psem oraz uzyskanie przez psa służbowego i psa kontraktowego specjalności przydatnej w Siłach Zbrojnych. § 7. Jednostką organizacyjną właściwą do prowadzenia szkolenia kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców oraz koni służbowych jest Szwadron Kawalerii Wojska Polskiego, który jest pododdziałem Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego. § 8. 1. Kandydaci na żołnierzy-jeźdźców, żołnierze-jeźdźcy oraz konie służbowe odbywają następujące rodzaje szkoleń: 1) szkolenie podstawowe; 2) szkolenie doskonalące. 2. Szkolenia są realizowane w obiektach przydzielonych dowódcy Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego lub w innych miejscach, jeżeli wymaga tego specyfika szkolenia. 3. Szkolenie podstawowe kandydatów na żołnierzy-jeźdźców i koni służbowych jest prowadzone w sposób mający na celu uzyskanie wiedzy z podstaw jeździectwa, zasad sprawowania należytej opieki i właściwego użytkowania konia służbowego oraz osiągnięcie przez konia podstawowej zdolności ujeżdżeniowej, ze szczególnym uwzględnieniem właściwego zachowania się w ruchu ulicznym. 4. Szkolenie doskonalące dotyczy żołnierzy-jeźdźców i koni używanych w Siłach Zbrojnych i jest szkoleniem cyklicznym, długookresowym, wieloetapowym oraz opartym na programie szkolenia pododdziałów reprezentacyjnych. Szkolenie to obejmuje: 1) szkolenie kawaleryjskie; 2) szkolenie jeździeckie w dyscyplinach: a) skoki, b) ujeżdżanie. 5. Szkolenie kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców oraz koni służbowych jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia Szwadronu Kawalerii Wojska Polskiego, w sposób mający na celu podnoszenie umiejętności jeździeckich kandydatów na żołnierzy-jeźdźców i żołnierzy-jeźdźców oraz zdolności ujeżdżeniowych koni. § 9. Szkolenia, o których mowa w § 8, są prowadzone w sposób niemający negatywnego wpływu na stan zdrowia i dobrostan szkolonych koni oraz niepowodujący u tych zwierząt zbędnego stresu. Rozdział 3 Wymagania zdrowotne i użytkowe psów i koni zapewniające przydatność do użycia w Siłach Zbrojnych § 10. 1. Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się psy spełniające następujące wymagania zdrowotne: 1) klinicznie zdrowe, w wieku od 6 do 30 miesięcy; 2) z prawidłową budową anatomiczną i odpowiednią kondycją psychofizyczną; 3) wolne od chorób układowych, nabytych, wrodzonych, dziedzicznych lub innych mogących mieć negatywny wpływ na ich efektywność w pracy; 4) posiadające zdrowe, kompletne uzębienie, bez implantów, wad zgryzu i uszkodzeń powierzchni zębów uniemożliwiających prawidłowe gryzienie oraz niewykazujące objawów chorób przyzębia; 5) mające prawidłową postawę w typie ras użytkowych. 2. Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się psy spełniające następujące wymagania użytkowe: 1) okazujące pewność siebie podczas odbierania różnych bodźców pochodzących ze środowiska; 2) okazujące zauważalny poziom ciekawości i socjalizacji; 3) wykazujące chęć współpracy z przewodnikiem; 4) posiadające wrodzoną predyspozycję do pracy. § 11. 1. Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się konie spełniające następujące wymagania zdrowotne: 1) klinicznie zdrowe oraz niepochodzące z gospodarstw objętych ograniczeniami wprowadzonymi w związku z wystąpieniem choroby zwierząt, w dobrej kondycji, w wieku od 3 do 8 lat; 2) wolne od wad głównych, takich jak dychawica świszcząca, łykawość, wartogłowienie, przewlekłe schorzenie wewnętrznej części oka powstałe na tle nieurazowym; 3) mające prawidłową budowę ciała. 2. Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się konie spełniające następujące wymagania użytkowe: 1) ujeżdżone i przygotowane do pracy pod siodłem; 2) pokonujące pod jeźdźcem swobodnie pojedyncze przeszkody parkurowe; 3) pozbawione narowów, niezłośliwe, o spokojnym, zrównoważonym charakterze, prawidłowo znoszące transport w koniowozach. Rozdział 4 Tryb nabywania, przekazywania i wycofywania z użycia w Siłach Zbrojnych psów służbowych i koni służbowych, podmiot właściwy do nabywania lub pokrywania kosztów tego nabycia oraz sposób prowadzenia ewidencji psów służbowych i ewidencji koni służbowych § 12. Nabywanie psów służbowych i koni służbowych na potrzeby Sił Zbrojnych jest dokonywane na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 i 1720). § 13. 1. Nabywanie psów służbowych na potrzeby Sił Zbrojnych jest dokonywane przez komisję powołaną przez komendanta Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej. 2. W przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych nabywanie psów służbowych może być dokonywane przez komisję powołaną przez właściwych dysponentów środków budżetu państwa: 1) dowódcę Jednostki Wojskowej nr 2305; 2) dowódcę Jednostki Wojskowej nr 4101; 3) szefa Oddziału Zabezpieczenia Żandarmerii Wojskowej. 3. Nabywanie koni służbowych na potrzeby Sił Zbrojnych jest dokonywane przez komisję powołaną przez dysponenta środków budżetu państwa, w którego ewidencji są ujęte konie służbowe. § 14. Koszty nabycia psa służbowego lub konia służbowego pokrywa się ze środków będących w dyspozycji właściwego dysponenta środków budżetu państwa, w którego ewidencji są ujęte psy służbowe i konie służbowe. § 15. 1. W skład komisji, o których mowa w § 13 ust. 1 i 2, wchodzą co najmniej: 1) przewodniczący; 2) członek; 3) wojskowy lekarz weterynarii Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej. 2. Do składu komisji może być włączony jako obserwator przedstawiciel jednostki wojskowej, na której potrzeby pies służbowy jest nabywany. 3. W skład komisji, o