Prowadząc eksperymentalne badania nad hipnozą Hilgard odkrył zjawisko „ukrytego obserwatora”, czyli takiej ukrytej części self, która okazuje się być świadoma informacji, które są nieosiągalne dla części hipnotyzowanejHowell E. (2005). The Dissociation. New York: Mind. Wyd. Routledge Taylor& Francis Group. s. 79-116..

J.C. Watkins i H.Watkins, twórcy kierunku Ego State Therapy, podkreślali, że ludzie posiadają wrodzoną rozdzielczość umysłu na części (podzielność), a psychika jest wielorako złożona. W modelu Watkinsów podkreślany jest poziomy charakter dysocjacji – oddzielone stany „Ego” znajdują się w stosunku do siebie w płaszczyźnie horyzontalnej. Autorzy uważają, że istnieje kontinuum dysocjacji. Na jednym krańcu kontinuum przebiega normalny rozwój i dysocjacja jest naturalnym zjawiskiem adaptacyjnym, w którym dziecko uczy się segregowania i różnicowania doświadczeń. To wytwarza oddzielone stany ego (ego-states), tj. zorganizowane systemy zachowania i doświadczenia, których elementy są połączone razem poprzez wspólną zasadę, a które są oddzielone od innych stanów granicami mniej lub bardziej przepuszczalnymi.