Historia Uniwersytet został otwarty 28 października 1833 na mocy aktu Parlamentu zatwierdzonego przez króla Wilhelma IV 4 lipca 1832. Dużą rolę w powołaniu uczelni odegrał biskup Durham , zaś nowo powstała akademia miała być w ścisłym związku z katedrą w Durham. Początkowo studentami uczelni mogli być tylko anglikanie, a kandydaci byli poddawani testowi religijnemu aż do zmiany statutów w 1865, a i po tej dacie aż do 1871 osoby inne niż anglikanie nie mogły być członkami kadry naukowej. Zasady nowo powstałej uczelni zostały zatwierdzone przez króla Wilhelma IV dokumentem z 1 czerwca 1837, a tydzień później mury uniwersytetu opuścili jego pierwsi absolwenci. W tym samym roku, na mocy decyzji Rady Królewskiej królowej Wiktorii, studenci otrzymali w użytkowanie Zamek w Durham. W 1846 została ufundowana Hatfield's Hall (nazwana na cześć biskupa Durham z XIV wieku Thomasa Hatfielda), która później została przekształcona w Hatfield College. Celem jej powstania było zapewnienie studentom możliwości dostępu do stancji wraz z wyżywieniem co było wtedy rewolucyjną ideą i w kolejnych dziesięcioleciach zostało zaimplementowane na innych brytyjskich uczelniach.