Teodora, dziewica i męczennica (fr. Théodore vierge et martyre) – tragedia Pierre’a Corneille’a wystawiona w sezonie 1645/1646, osnuta wokół wydarzeń związanych z męczeństwem świętych Teodory i Dydyma za panowania cesarza Dioklecjana.
Data powstania utworu Teodora miała premierę w sezonie 1645/1646 i zrobiła klapę. Widzowie narzekali na barokowość akcjiː żołnierskie bójki u bram domu publicznego, zamknięcie chrześcijańskiej dziewicy w lupanarze, furię jej prześladowców, krwawe rozwiązanie sztuki. Wytykano autorowi grube błędy konstrukcji. Bohaterka zamknięta w burdelu, ratuje się ucieczką, po czym zostaje pochwycona przez straż. Akcja powraca do swego początku. Adam pisał, że święta umiera w samą porę, aby swą śmiercią ukryć fakt, że to, co się dotąd działo, niczemu nie służyło. W Liście dedykacyjnym z 1647 Corneille z ironią przyznał się do porażki.
Osoby OsobaJej rola w dramacieWalensgubernator AntiochiiPlacydsyn Walensa, zakochany w TeodorzeKleobulprzyjaciel PlacydaDydymzakochany w TeodorzeFaustynzaufany WalensaLikantkapitan rzymskiej kohortyMarcellażona WalensaTeodoraksiężniczka antiocheńskaStefaniazaufana Marcelli
Treść Akcja dramatu rozgrywa się w pałacu namiestnika Antiochii.