thumb|„Rejtan” J. Matejki, na którym opiera się tekst Kaczmarskiego „Rejtan, czyli raport ambasadora” – piosenka Jacka Kaczmarskiego, powstała w 1980 (album Muzeum.) i wykonywana m.in. na I Przeglądzie Piosenki Prawdziwej w Hali Olivia w Gdańsku w 1981Andrzej Pacuła, Poeta i satyryk, czyli pochwała błazna..., Fundacja Jacka Kaczmarskiego.. Utwór ma 15 zwrotek o układzie rymów (często niedokładnych) ababPiosenki Jacka Kaczmarskiego (śpiewnik), Szczecińska Oficyna Solidarność, Szczecin, 1989, s. 24-25..
Według Krzysztofa Gajdy (znawcy twórczości Kaczmarskiego) w utworze dominuje komizm uzyskany za sprawą języka poetyckiego, mimo że diagnoza społeczna płynąca z dzieła nie jest optymistyczna. Kaczmarski opisując obraz Rejtan autorstwa Jana Matejki, czyni narratorem rosyjskiego dyplomatę siedzącego w loży i z góry obserwującego scenę zablokowania przez Tadeusza Reytana drzwi wyjściowych z Sejmu Rozbiorowego (scena ta rozegrała się 21 kwietnia 1773 w trzecim, decydującym dniu obrad tego sejmu). Dyplomata rosyjski, obserwując dynamiczną scenę poniżej z pozycji hegemona i przedstawiciela cara odbiera jej dramatyczny, patriotyczny wydźwięk, z tragedii przekształcając ją w farsę. Reytanowska poza nabiera cech gimnastycznych i traci na znaczeniu.