Republika Zjednoczonych Prowincji lub Zjednoczone Prowincje (oficjalnie: Republika Siedmiu Zjednoczonych Prowincji Niderlandzkich, ) – republika założona przez 7 protestanckich prowincji północnych Niderlandów (Holandia, Zelandia, Utrecht, Groningen, Geldria, Overijssel, Fryzja), które po zawarciu unii utrechckiej zdetronizowały w 1581 króla Hiszpanii Filipa II.
Nowe państwo (republika została oficjalnie proklamowana w 1588 roku) przybrało charakter protestancki (kalwiński). Po zamordowaniu Wilhelma Orańskiego (1584) tytuł namiestnika oraz naczelne dowództwo otrzymał jego syn Maurycy z Nassau, który kontynuował wojnę z Hiszpanią.
Pod rządami Maurycego nowopowstałe państwo rozpoczęło strategiczną budowę swojego kolonialnego imperium na szeroką skalę (w głównej mierze opartego na kontroli światowej wymiany handlowej poprzez tzw. handelsposten; w przeciwieństwie do innych imperiów które zasiedlały kolonie swoją ludnością, np. imperium brytyjskie).
W 1609 r. nastał dwunastoletni rozejm, po którym rozpoczęła się kolejna wojna.