Układ urbanistyczno-przestrzenny osiedla robotniczego został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych w 1978 roku, a w 2011 roku stał się jednym z pomników historii.
Geografia lewo|mały|Fragment skweru Emila i Georga Zillmannów w Nikiszowcu
Nikiszowiec położony jest we wschodniej części Katowic, w granicach dzielnicy Janów-Nikiszowiec, w rejonie ulic Szopienickiej i Zamkowej. Pod względem podziału na jednostki fizycznogeograficzne obszar Nikiszowca położony jest na Wyżynie Katowickiej, będącej częścią makroregionu Wyżyna Śląska.
Geologicznie obszar miejscowości znajduje się w niecce górnośląskiej, a utwory ją wypełniające pochodzą z górnego karbonu i wykształcone są w postaci łupków, piaskowców i zlepieńców zawierających pokłady węgla kamiennego. Geomorfologicznie Nikiszowiec położony jest na Płaskowyżu Murcek, zbudowanym z nieco bardziej odpornych utworów karbońskich. W rejonie miejscowości występują duże fragmenty trzeciorzędowych spłaszczeń denudacyjnych zlokalizowanych na wysokościach powyżej 300 m n.p.m., w tym Mrówcza Górka.
Klimat Nikiszowca nie wyróżnia się zbytnio od klimatu dla całych Katowic. Występuje tu klimat umiarkowany przejściowy.