Tło historyczne Publikacja dotyka skomplikowanych relacji pomiędzy środowiskami lewicowymi a Kościołem katolickim w komunistycznej Polsce. Niektóre z postawionych przez Adama Michnika tez zdezaktualizowały się wraz z upadkiem PRL-u, co autor wielokrotnie podkreślał.

Adam Michnik: „Książka opowiada o zamkniętym okresie historycznym. Po 1989 roku sytuacja zmieniła się tak radykalnie, że sięganie dziś do Kościoła, lewicy, dialogu wydaje mi się mieć sensu tyle co… dyskutowanie teraz polskich sporów po klęsce powstania styczniowego. Fenomen tej książki wynikał chyba z tego, że była pierwsza. Że przede mną nikt czegoś takiego nie napisał”.

W obecnej sytuacji politycznej publikacja Michnika może być traktowana jako świadectwo epoki.

Główna teza i poruszone zagadnienia Główna teza książki sprowadza się do propozycji nawiązania wymierzonego w komunistów sojuszu, pomiędzy konserwatywnym Kościołem a laicką inteligencją.