Stanisław Wencel ps. Świder, TwardyUżywał konspiracyjnych nazwisk Jan Strzałka i Małecki (ur. 4 września 1913 w miejscowości Ust´-Kut, zm. 29 grudnia 1967 w Zawierciu) – polski żołnierz, socjalista, antykomunista, dowódca partyzancki i działacz kombatancki, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodzony na Syberii syn zesłanego działacza Polskiej Partii Socjalistycznej. Do kraju wrócili w 1923. Pięć lat później ukończył szkołę powszechną. W 1930 zaczął pracować jako ślusarz w Zakładzie Przemysłowym „Poręba” koło Zawiercia. Zaangażował się w działalność OM TUR i rozpoczął tworzenie Gromad Robotniczych Czerwonego Harcerstwa (od 1934 przewodniczący gromady hufca w Zawierciu i członek Rady Głównej Czerwonego Harcerstwa). W 1933 wstąpił do PPS a w 1935 zdał maturę w Krakowie. Powołany do wojska, w ramach Kursu Dywizyjnego ukończył katowicką szkołę podchorążych. W cywilu został korespondentem pisma Robotnik. W 1938 ponownie zmobilizowano go ze względu na plan aneksji Zaolzia. W tym samym roku rozpoczął pracę w fabryce włókienniczej Towarzystwa Akcyjnego „Zawiercie”.