Johann Wilhelm Uphagen (ur. 9 lutego 1731 w Gdańsku, zm. 17 listopada 1802 w Gdańsku) – bibliofil, historyk, miłośnik nauk, ławnik i rajca gdański, pochodzący z rodu Uphagenów. Zmarł bezpotomnie, a majątek przekazał Fundacji Rodzinnej. W zakupionej przez niego w 1775 roku i przebudowanej na jego zlecenie kamienicy (Dom Uphagena) przy ulicy Długiej 12 w Gdańsku mieści się od początku XX wieku muzeum (obecnie oddział Muzeum Gdańska). Budowany przez niego księgozbiór, przeważnie o profilu humanistycznym, stanowi teraz część zbiorów Biblioteki Gdańskiej PAN.
Życiorys Rodzina
Johann Uphagen był najstarszym synem Petera Uphagena (1704–1775), zamożnego kupca gdańskiego, którego przodek Arnold Uphagen, pochodzący z Flandrii Zachodniej, osiedlił się w Gdańsku. Jego matką była Elisabeth, z domu Forret. Urodził się 9 lutego 1731 roku, a dziewięć dni później został ochrzczony. Miał dwoje rodzeństwa – brata Karla Heinricha i siostrę Renate Elisabeth. Brakuje informacji o jego dzieciństwie i latach szkolnych. Uphagenowie byli rodziną ewangelicko-reformowaną (kalwińską) i wielokrotnie sprawowali funkcję starszych w parafii Św.