Metryka Ruskatermin ruski stosowano dla podkreślenia geograficznego obszaru, do którego odnosiły się dokumenty koronne (Metryka Wołyńska)W napisanym po rosyjsku wstępie do inwentarza z 1887 roku Stanisław Ptaszycki określił serię ruską jako Metrykę Wołyńską) – grupa wydzielonych ksiąg kancelarii koronnej odnoszących się do województw: wołyńskiego, bracławskiego, kijowskiego i czernichowskiego z lat 1569–1673.
Prowadzona była w języku ruskimpierwsze sporadyczne wpisy w języku polskim w księgach ruskich pojawiają się już w 1615 rokupo zajęciu Czernihowszczyzny i Siewierszczyzny w 1618 roku przywileje odnoszące się do tych terenów były wystawiane po polsku i wpisywane bez różnicy do ruskich i łacińskich ksiąg Metryki Koronnej, jednak od 1653 roku wszystkich wpisów dokonywano w języku polskim. Chociaż określenie Metryka Ruska lub Metryka Wołyńska jest powszechnie stosowane w nauce dla określenia całej serii, seria ksiąg spraw ruskich nigdy nie była i nie powinna być rozpatrywana jako oddzielna metryka w oderwaniu od Metryki Koronnej.
Badacz ukraiński Petro Kułakowśkyj wysunął hipotezę, że istniała odrębna kancelaria ruska, odrębna od kancelarii królewskiej i równolegle z nią działająca.