Menedżer plików – program do zarządzania plikami, dołączany do systemów Windows w latach 1990–1999 oraz od 6 kwietnia 2018 roku dostępny jako opcjonalny składnik dla wszystkich współczesnych wersji systemu, także dla Windows 10. W systemach Windows 9x może pełnić rolę powłoki systemowej.
Program Program ma graficzny interfejs użytkownika, zastępując funkcje systemu MS-DOS do obsługi plików (kopiowanie, przenoszenie, otwieranie, usuwanie, wyszukiwanie itd.) oraz narzędzie MS-DOS Executive występujące w pierwszych wersjach Windowsa. Mimo dołączenia Menedżera do systemów Windows 95, Windows NT 4.0 i niektórych późniejszych, wprowadzono Eksploratora Windows, który stał się głównym oprogramowaniem do zarządzania systemem plików z widokiem dwukolumnowym innym niż w Menedżerze oraz jednokolumnowym poprzez okno „Mój komputer”.
Interfejs programu zawiera okno podzielone na dwie kolumny – w lewej przedstawiana jest struktura folderów, w prawej zawartość folderu. Menedżer plików pozwala dokonywać podstawowe operacje na plikach i folderach, a także przypisanie atrybutów („zarchiwizowany”, „tylko do odczytu”, „ukryty”, „systemowy”) oraz rozszerzenia pliku do konkretnej aplikacji.