Cechy charakterystyczne Ciało raczej smukłe, bocznie ścieśnione, najwyższe w środkowej części. Głowa duża, bez pokrywy łuskowej, w górnej części wgłębiona. Pysk długi, szeroki i zaokrąglony z dużym, prawie poziomym otworem gębowym, sięgającym do lub nieco poza krawędź źrenicy oka. Boczne zęby żuchwy i zęby na lemieszu są znacznie powiększone. Ubarwienie górnej części ciała zielonkawe, czasem bardzo ciemne, ze złoto połyskującymi łuskami. Na bokach ciała występują jasne obszary otoczone ciemnymi znakowaniami. Brzuch blady. Błony płetw parzystych, grzbietowej i odbytowej są jasne. Płetwa ogonowa marmurkowa z ciemną pigmentacją u podstawy, na końcach ciemna. Źrenice żółte.

Dorosłe osobniki szczupaka czarnego osiągają maksymalnie do 1 m długości całkowitej (TL) i 4,3 kg masy ciała. Przeciętna długość ciała to około 42 cm.

Biologia i ekologia Zasiedla zbiorniki wodne porośnięte roślinnością: jeziora, bagna, rozlewiska, spokojne potoki, małe i średnie rzeki. Preferuje zarośnięte rzeki i przybrzeżne strefy jezior. Występuje również w głębokiej i zimnej wodzie słabo lub wcale nie porośniętej roślinami. Może przebywać w ciepłej wodzie. Wykazuje tolerancję na wodę kwaśną (pH do 3,8) i o znacznym zasoleniu – zimą może wstępować do wód słonawych.